Mỹ hủy điều động lữ đoàn đến Ba Lan, giảm 4.000 quân tại Châu Âu

Việc Lầu Năm Góc đột ngột hủy bỏ đợt triển khai 4.000 quân tới Ba Lan báo hiệu sự rút lui quân sự rộng lớn hơn của Mỹ khỏi châu Âu, đưa mức độ lực lượng trở lại con số trước năm 2022.

Lầu Năm Góc đã đột ngột hủy bỏ việc triển khai luân phiên một lữ đoàn thiết giáp gồm 4.000 binh sĩ tới Ba Lan vào tháng 5, một động thái khiến Warsaw và các thành viên Quốc hội bất ngờ, đồng thời đẩy nhanh quá trình cắt giảm lực lượng Mỹ tại châu Âu xuống mức chưa từng thấy kể từ trước cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine. Quyết định mà các quan chức Ba Lan cho biết họ biết được với rất ít cảnh báo, là một phần của chiến lược rộng lớn hơn dưới thời Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nhằm giảm tổng quân số Mỹ tại châu Âu khoảng 5.000 người.

"Chúng tôi đang coi đây là một sự cố mà chúng tôi sẽ làm rõ trong tuần này", Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Ba Lan Pawel Zalewski nói với đài phát thanh TOK FM, nói thêm rằng quyết định này là một sự ngạc nhiên do tính minh bạch điển hình trong hợp tác quân sự. Tại Washington, động thái này đã vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ cả hai đảng, với việc các nhà lập pháp cho rằng họ đã không được tham vấn theo quy định.

Việc hủy bỏ đợt luân chuyển của Đội chiến đấu Lữ đoàn Thiết giáp số 2 thuộc Sư đoàn Kỵ binh số 1 là một phần của chiến lược rộng lớn hơn nhằm giảm sự hiện diện của quân đội Mỹ tại châu Âu khoảng 5.000 nhân sự. Động thái này diễn ra sau khi sứ mệnh của một lữ đoàn Nhảy dù số 101 tại Romania kết thúc gần đây và kế hoạch rút một tiểu đoàn tên lửa khỏi Đức, phản ánh sự thay đổi đáng kể trong các cam kết an ninh của Mỹ. Thiết bị cho đợt triển khai đã đang trên đường đến các cảng châu Âu khi lệnh được ban ra.

Quyết định này tạo ra sự bất ổn mới cho sườn phía đông của NATO và đặt ra câu hỏi về sự vững chắc của các cam kết quốc phòng của Mỹ, ngay cả đối với các đồng minh như Ba Lan có chi phí quốc phòng vượt mục tiêu của liên minh ở mức trên 4% GDP. Động thái này diễn ra khi chính quyền Trump thúc đẩy ngân sách quốc phòng 1,5 nghìn tỷ USD và điều hướng bối cảnh địa chính trị căng thẳng với Iran và Trung Quốc, buộc phải đánh giá lại chiến lược về tư thế quân sự toàn cầu của mình.

Một động thái bất ngờ

Việc hủy bỏ được thực hiện với tốc độ đáng chú ý. Các quan chức Hoa Kỳ xác nhận rằng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã ký một bản ghi nhớ chỉ đạo Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân rút một đội chiến đấu lữ đoàn khỏi châu Âu, để lại đơn vị cụ thể cho các nhà lãnh đạo quân sự. Quyết định được đưa ra chỉ vài ngày trước khi binh sĩ dự kiến khởi hành, với một số nhân sự được cho là đã được thông báo không di chuyển đến sân bay ngay trước chuyến bay của họ.

Động thái này khiến quân nhân Hoa Kỳ tại châu Âu phải cuống cuồng tìm kiếm thông tin. Một quan chức đóng tại châu Âu cho biết một cuộc họp đã được triệu tập chỉ với thông báo trước 20 phút để thảo luận về việc hủy bỏ. Sự thiếu giao tiếp này là một điểm gây thất vọng chính đối với các nhà lập pháp. "Họ đã bị bất ngờ", Hạ nghị sĩ Đảng Cộng hòa Don Bacon của Nebraska nói về các quan chức Ba Lan mà ông đã trò chuyện, gọi quyết định này là "đáng trách" và "là một nỗi xấu hổ cho đất nước chúng ta".

Các quan chức Ba Lan đã công khai cố gắng giảm nhẹ tác động tức thời. Thủ tướng Donald Tusk tuyên bố những thay đổi này "mang tính chất hậu cần" và sẽ không trực tiếp làm suy yếu an ninh của đất nước. Tuy nhiên, sự việc đã buộc phải thực hiện một loạt các cuộc họp cấp cao, với việc Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz dự kiến sẽ gặp Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine.

Gợn sóng qua NATO

Việc rút quân đưa sự hiện diện quân sự của Hoa Kỳ tại châu Âu trở lại dấu ấn trước năm 2022, một sự cắt giảm đáng kể so với sự gia tăng sau cuộc xâm lược Ukraine của Nga. Trong khi một quan chức NATO tuyên bố sự thay đổi sẽ không ảnh hưởng đến các kế hoạch răn đe tổng thể của liên minh, trích dẫn các cam kết tăng cường từ Canada và Đức, thì cái nhìn về một cuộc rút lui đơn phương của Hoa Kỳ là rất tai hại.

Ben Hodges, cựu tướng chỉ huy Lục quân Hoa Kỳ tại châu Âu, cho biết động thái này "củng cố nhận thức rằng Hoa Kỳ chỉ làm mọi việc mà không tham khảo ý kiến của các đồng minh", điều này cuối cùng "làm hỏng sự gắn kết bên trong liên minh". Quyết định này được đưa ra sau khi Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích các đồng minh NATO vì những gì ông coi là sự hỗ trợ không đủ cho cuộc xung đột với Iran.

Sự thay đổi chính sách dường như mâu thuẫn với những lời khen ngợi trước đó dành cho Ba Lan. Hegseth đã gọi Ba Lan là một "đồng minh kiểu mẫu" vì chi tiêu quốc phòng của nước này, dự kiến sẽ đạt 4,7% GDP vào năm 2025, cao nhất trong NATO. Tháng 9 năm ngoái, chính Tổng thống Trump đã gợi ý rằng ông có thể tăng chứ không giảm quân số tại quốc gia này. Sự đảo ngược này đã làm dấy lên suy đoán tại Washington rằng một số người trong chính quyền đang lợi dụng sự thất vọng của Tổng thống đối với các đồng minh châu Âu để dàn xếp một cuộc rút lui chiến lược rộng lớn hơn khỏi lục địa này.

Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.