Mỹ và Trung Quốc đồng ý thiết lập đối thoại AI mới để quản lý căng thẳng công nghệ

Trong một động thái nhằm quản lý sự kình địch công nghệ đang leo thang, Hoa Kỳ và Trung Quốc đã đồng ý khởi động một cuộc đối thoại liên chính phủ mới về trí tuệ nhân tạo. Quyết định này đạt được trong hội nghị thượng đỉnh gần đây của Tổng thống Donald Trump tại Bắc Kinh, cung cấp một địa điểm mới, dù chưa được kiểm chứng, để xuống thang căng thẳng.

Zongyuan Zoe Liu, nghiên cứu viên cao cấp về nghiên cứu Trung Quốc tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, cho biết: "Đối với Washington, hội nghị thượng đỉnh là nhằm biến cạnh tranh trở nên đủ khả năng quản lý để mang lại cổ tức kinh tế và chính trị. Đối với Bắc Kinh, đó là về việc thay đổi từ ngữ của mối quan hệ."

Thỏa thuận này diễn ra trong bối cảnh thị trường biến động mạnh, với Vanguard Information Technology ETF (VGT) tăng gần 20% kể từ đầu năm nhờ sự lạc quan về AI, trong khi thị trường năng lượng chao đảo do giá dầu thô tăng vọt từ 67 USD lên hơn 100 USD mỗi thùng kể từ tháng 3. Cuộc đối thoại nhằm tạo ra sự ổn định trong một lĩnh vực mà rủi ro địa chính trị là mối quan tâm hàng đầu của nhà đầu tư, tách biệt với các cú sốc kinh tế rộng lớn hơn.

Sự thành công của cuộc đối thoại mới sẽ phụ thuộc vào việc liệu hai bên có thể thu hẹp các định nghĩa khác biệt rõ rệt về "ổn định chiến lược" hay không. Đối với các nhà đầu tư, diễn đàn này đại diện cho khả năng nới lỏng các lệnh trừng phạt liên quan đến công nghệ và các hạn chế thương mại, nhưng các cuộc xung đột cốt lõi về kiểm soát xuất khẩu chất bán dẫn, bảo mật dữ liệu và ứng dụng quân sự của AI vẫn chưa được giải quyết.

Một sự ổn định mong manh

Việc công bố một cơ chế đối thoại chính thức mang lại một tia hy vọng về sự ổn định trong một mối quan hệ ngày càng mang tính giao dịch và biến động giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn (Guo Jiakun), hai nguyên thủ quốc gia đã có những "trao đổi mang tính xây dựng" về AI, thừa nhận sự cần thiết phải cùng nhau thúc đẩy sự phát triển và quản trị của lĩnh vực này. Tuy nhiên, những căng thẳng tiềm ẩn vốn đặc trưng cho mối quan hệ này vẫn tồn tại.

Thông báo của Washington về hội nghị thượng đỉnh nhấn mạnh vào các kết quả thực tế và việc quản lý các tranh chấp thương mại thông qua các hội đồng thương mại và đầu tư mới. Ngược lại, cách giải thích của Bắc Kinh, được Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị trình bày, đã đóng khung "sự ổn định chiến lược" trong các thuật ngữ chính trị rộng lớn hơn, bao gồm sự tôn trọng "lợi ích cốt lõi" và con đường phát triển của Trung Quốc. Sự khác biệt cơ bản về quan điểm này cho thấy rằng mặc dù các kênh truyền thông đang mở ra, các nguyên nhân gốc rễ của sự ma sát — từ vị thế của Đài Loan đến việc kiểm soát các chất bán dẫn tiên tiến — vẫn còn đó.

Phản ứng của thị trường đối với các sự kiện địa chính trị đã bị chia rẽ. Trong khi các cổ phiếu liên quan đến AI, bao gồm các bên hưởng lợi như Nvidia, đã tăng vọt nhờ sự lạc quan về công nghệ, nền kinh tế toàn cầu vẫn mong manh. Việc đóng cửa eo biển Hormuz đã đẩy giá dầu lên mức cao nhất trong nhiều năm, đe dọa thúc đẩy lạm phát và làm giảm chi tiêu của người tiêu dùng. Theo Sahil Mahtani, giám đốc tại Viện đầu tư của Ninety One, các thị trường đang "đồng thời định giá sự lạc quan về AI ngày càng tăng và một cú sốc năng lượng nghiêm trọng tiềm tàng". Cuộc đối thoại mới có thể được coi là một nỗ lực nhằm cách ly lĩnh vực công nghệ khỏi sự bất ổn địa chính trị rộng lớn hơn.

Nỗ lực quản lý cạnh tranh này không phải là không có tiền lệ. Đối thoại Chiến lược và Kinh tế Hoa Kỳ-Trung Quốc trước đây nhằm quản lý một loạt các vấn đề. Tuy nhiên, diễn đàn AI mới dường như tập trung hẹp hơn, được thiết kế để giữ cho các tranh chấp thương mại và đầu tư cụ thể không trở thành khủng hoảng hơn là để tạo ra một thỏa thuận chiến lược lớn. Đối với các nhà đầu tư công nghệ, điều này cho thấy rủi ro tiềm ẩn từ các dòng tít báo có thể giảm bớt, nhưng nó không loại bỏ nguy cơ tiềm tàng của các mức thuế đơn phương hoặc việc bị đưa vào danh sách đen thực thể.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.