SpaceX đang chuẩn bị cho một đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) kỷ lục, có thể định giá công ty lên tới 2 nghìn tỷ USD, trong đó sự thành công của tên lửa Starship là trung tâm của mức định giá này.
"Phiên bản ba là cái mà tôi muốn gọi là thiết kế nền tảng của [Starship], nó sẽ mang lại cho chúng tôi những khả năng cần thiết để thực hiện các sứ mệnh trước mắt", Bill Riley, Phó Chủ tịch kỹ thuật Starship tại SpaceX cho biết.
Công ty đang tìm cách huy động tới 75 tỷ USD, với bản đăng ký dự kiến sẽ được công bố vào cuối tháng 5. Tên lửa Starship cao 408 foot được thiết kế để cắt giảm chi phí tiếp cận quỹ đạo Trái đất thấp tới 90% so với tên lửa Falcon 9 của SpaceX.
Một chuyến bay thử nghiệm thứ 12 thành công của Starship vào cuối tháng 5, trùng với thời điểm quảng bá IPO, sẽ rất quan trọng đối với niềm tin của nhà đầu tư. Thành công của đợt IPO sẽ kiểm tra sự thèm muốn của nhà đầu tư đối với một công ty có định giá cao ngất ngưởng và mô hình kinh doanh thâm dụng vốn.
Đợt IPO theo kế hoạch sẽ là đợt IPO lớn nhất trong lịch sử, vượt xa màn ra mắt trị giá 29,4 tỷ USD của Saudi Aramco vào năm 2019. Định giá này phản ánh sự nhiệt tình của nhà đầu tư đối với sự thống trị của SpaceX trong nền kinh tế không gian và tham vọng của hãng về internet vệ tinh với Starlink và tiềm năng cho các trung tâm dữ liệu dựa trên không gian.
Tuy nhiên, định giá cao ngất ngưởng cũng đi kèm với rủi ro. Dữ liệu lịch sử cho thấy các đợt IPO lớn nhất thường kém hiệu quả trong những tháng sau khi ra mắt. Ví dụ, Meta Platforms đã chứng kiến cổ phiếu của mình giảm 54% trong vòng 3,5 tháng sau khi IPO.
Lo ngại về định giá
Các nhà phân tích cũng chỉ ra tỷ số giá trên doanh thu (P/S) tiềm năng cao của SpaceX. Dựa trên doanh thu năm 2025 được báo cáo từ 15 tỷ đến 16 tỷ USD, mức định giá 2 nghìn tỷ USD sẽ ngụ ý tỷ số P/S là 125. Con số này cao hơn đáng kể so với tỷ số P/S của ngay cả những công ty được thổi phồng nhất trong thời kỳ dot-com, vốn đạt đỉnh ở mức 30 đến 45.
Vai trò của Starship
Chìa khóa để biện minh cho định giá này là Starship. Tên lửa có thể tái sử dụng hoàn toàn được thiết kế để giúp việc tiếp cận không gian rẻ hơn và thường xuyên hơn, hiện thực hóa các kế hoạch đầy tham vọng của SpaceX. Chuyến bay thử nghiệm sắp tới sẽ được các nhà đầu tư theo dõi chặt chẽ. Một thử nghiệm thành công có thể thúc đẩy sự cường điệu của đợt IPO, trong khi thất bại có thể làm dấy lên những câu hỏi về mốc thời gian và định giá của công ty.
Việc phát triển Starship không phải là không có những thất bại, với các thử nghiệm trước đó kết thúc bằng cái mà SpaceX gọi là "sự tháo rời nhanh chóng ngoài kế hoạch". Tuy nhiên, công ty đã có những bước tiến, bắt thành công bộ tăng cường (booster) trong một thử nghiệm gần đây.
Bối cảnh cạnh tranh
Lợi thế về chi phí của SpaceX, được thúc đẩy bởi công nghệ tên lửa có thể tái sử dụng, gây ra mối đe dọa đáng kể cho các công ty hàng không vũ trụ truyền thống như Boeing. Một Starship thành công sẽ chỉ làm tăng áp lực này, có khả năng làm gián đoạn toàn bộ ngành hàng không vũ trụ và quốc phòng.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.