Hồ sơ IPO của SpaceX tiết lộ 5 rủi ro trong tầm nhìn 1,75 nghìn tỷ USD của Musk

Kế hoạch huy động tới 75 tỷ USD của SpaceX trong một đợt IPO lịch sử đã phơi bày sự phụ thuộc sâu sắc vào CEO Elon Musk và một mạng lưới phức tạp các giao dịch với bên liên quan, bao gồm việc sử dụng khoản vay 20 tỷ USD để hấp thụ nợ từ các liên doanh khác của ông. Công ty đang nhắm tới mức định giá 1,75 nghìn tỷ USD, yêu cầu các nhà đầu tư đặt cược vào tầm nhìn đầy tham vọng của Musk về một đế chế tích hợp từ tên lửa đến AI.

Hồ sơ S-1 của công ty, một bản công bố thông tin bắt buộc đối với việc chào bán cổ phiếu ra công chúng, nêu rõ rằng công ty "phụ thuộc rất lớn" vào Musk cho sự thành công trong tương lai. Đồng thời, tài liệu thừa nhận rằng vai trò lãnh đạo của ông tại các công ty khác, bao gồm cả Tesla, tạo ra "xung đột lợi ích tiềm tàng" và ông không bị hạn chế cạnh tranh trực tiếp với SpaceX.

Hồ sơ chi tiết về một khoản vay bắc cầu trị giá 20 tỷ USD do một nhóm các ngân hàng bao gồm Goldman Sachs và Morgan Stanley sắp xếp, được sử dụng để thanh toán 17,5 tỷ USD nợ rác lãi suất cao từ X và xAI. Động thái này đã cắt giảm chi phí lãi vay hàng năm xuống còn khoảng 900 triệu USD. Tài liệu cũng tiết lộ rằng SpaceX đã lỗ 4,9 tỷ USD trên doanh thu 18 tỷ USD vào năm 2025, với khoản lỗ tăng tốc lên 4,28 tỷ USD chỉ riêng trong quý đầu tiên của năm 2026.

Đối với các nhà đầu tư đang cân nhắc đợt IPO này, hồ sơ trình bày một sự lựa chọn rõ ràng: đặt cược vào khả năng thực thi đã được chứng minh của Musk trong bối cảnh thua lỗ đáng kinh ngạc, tỷ lệ cổ phiếu lưu hành công khai thấp (tin đồn là 5%) và rủi ro quản trị đáng kể. Định giá không dựa trên lợi nhuận hiện tại mà dựa trên niềm tin rằng dòng tiền của Starlink có thể tài trợ cho tên lửa Starship, từ đó sẽ cho phép một mảng kinh doanh AI thống trị nhưng hiện chưa có lợi nhuận.

Cái giá 20 tỷ USD của tham vọng AI

Việc sáp nhập với liên doanh xAI của Musk là trung tâm của câu chuyện IPO, với hồ sơ S-1 đề cập đến "xAI" 356 lần. Đặt cược chiến lược này đang tỏ ra tốn kém. SpaceX đã dành khoảng 20 tỷ USD, tương đương 60% chi phí vốn của mình, cho xAI vào năm 2025. Phân khúc AI đã ghi nhận khoản lỗ 2,47 tỷ USD trong quý đầu tiên của năm 2026 khi chi phí vốn tăng gấp ba lần lên 7,72 tỷ USD, lấn át hai phân khúc kinh doanh khác cộng lại.

Hồ sơ thừa nhận sự cạnh tranh giành các nguồn lực khan hiếm như chip AI giữa các công ty của Musk, một cuộc xung đột trực tiếp đã dẫn đến các vụ kiện của cổ đông tại Tesla. Các nhà đầu tư cũng được yêu cầu bảo lãnh cho những rủi ro của Grok, chatbot "không kiêng nể" của xAI. Hồ sơ S-1 cảnh báo về "rủi ro gia tăng" từ khả năng tạo ra nội dung khiêu dâm hoặc không được đồng thuận của Grok, dẫn chứng các cuộc điều tra và kiện tụng đang diễn ra tại Hoa Kỳ và một cuộc điều tra từ Ủy ban Bảo vệ Dữ liệu Ireland. Điều này đặt SpaceX vào thế đối đầu với các đối thủ thận trọng hơn như OpenAI và Google.

Mạng lưới nợ và các thỏa thuận

Các tài liệu IPO cung cấp một cái nhìn chưa từng có vào cấu trúc tài chính trong đế chế doanh nghiệp của Musk. Khoản vay bắc cầu 20 tỷ USD, đáo hạn vào tháng 9 năm 2027, là yếu tố then chốt trong việc làm sạch bảng cân đối kế toán trước khi niêm yết. Nó đã thay thế nợ rác từ thương vụ mua lại Twitter năm 2022 của Musk (nay là X) và một đợt huy động nợ 5 tỷ USD sau đó cho xAI với lãi suất cao tới 12,5%.

Ngoài đợt tái cấp vốn lớn, một mạng lưới các giao dịch với bên liên quan nhấn mạnh sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các liên doanh của Musk. Hồ sơ cho thấy SpaceX đã mua 697 triệu USD pin Megapack từ Tesla trong giai đoạn 2024-2025 để hỗ trợ các trung tâm dữ liệu của riêng mình. Công ty cũng mua 1,31 triệu USD xe Cybertruck. Ngược lại, Tesla nắm giữ một lượng cổ phần nhỏ khoảng 19 triệu cổ phiếu tại SpaceX, tương đương chưa đến 1%.

Đối với các cổ đông tiềm năng, câu hỏi then chốt là liệu sự tích hợp này là dấu hiệu của sự hiệp lực chiến lược hay là một lỗ hổng quan trọng. Hồ sơ S-1 nêu rõ rằng việc đầu tư vào SpaceX với mức định giá gần 2 nghìn tỷ USD không chỉ là đặt cược vào thám hiểm không gian mà còn là một canh bạc rủi ro cao vào tầm nhìn và kỹ thuật tài chính của một cá nhân duy nhất.

Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.