Key Takeaways
Doanh thu dầu khí của Nga dự kiến sẽ tăng 39% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 5 lên mức 700 tỷ rúp (9,8 tỷ USD), một hệ quả trực tiếp từ đợt tăng giá dầu toàn cầu do cuộc chiến ở Iran gây ra, làm tê liệt hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.
"Nền kinh tế toàn cầu đang bị bắt làm con tin, và các nước phương Nam đang phải trả giá đắt nhất", Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper phát biểu tại một hội nghị viện trợ gần đây, nhấn mạnh tác động nghiêm trọng của việc phong tỏa đối với các lô hàng phân bón và dầu sưởi.
Xung đột đã giữ giá dầu thô Brent cao hơn khoảng 60% so với mức trước chiến tranh, theo Wall Street Journal. Điều này đã có tác động đáng kể đến thị trường tài chính, với lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm leo lên mức 4,687% khi các nhà đầu tư đặt cược rằng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) sẽ tăng lãi suất để chống lạm phát.
Sự gia tăng giá năng lượng có lợi cho các quốc gia xuất khẩu dầu như Nga nhưng lại tạo ra áp lực lạm phát mạnh mẽ và căng thẳng kinh tế cho các nước nhập khẩu. Chương trình Lương thực Thế giới ước tính 45 triệu người có thể đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng nếu lệnh phong tỏa Hormuz tiếp tục, đe dọa gây ra một cuộc khủng hoảng toàn cầu rộng lớn hơn.
Cuộc chiến bắt đầu sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch chống lại Iran vào cuối tháng 2, đã đóng cửa eo biển Hormuz một cách hiệu quả, vốn là huyết mạch quan trọng đối với thương mại toàn cầu. Trước cuộc xung đột, 90 con tàu mỗi ngày đi qua eo biển; con số đó đã giảm xuống còn khoảng 5 tàu, theo bà Cooper. Chi phí năng lượng tăng vọt sau đó là một lợi thế đáng kể cho tài chính của Điện Kremlin, chiếm khoảng một phần năm tổng thu nhập ngân sách.
Tình hình này cũng tạo ra những thách thức chính trị ở phương Tây. Tại Hoa Kỳ, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump đã giảm khi người dân Mỹ phải vật lộn với giá xăng đã tăng khoảng 50% kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Một cuộc thăm dò gần đây của Reuters/Ipsos cho thấy chỉ 35% người dân cả nước ủng hộ hiệu quả công việc của ông Trump, và chỉ một trong bốn người được hỏi tin rằng hành động quân sự của Mỹ tại Iran là xứng đáng.
Hệ lụy vượt xa khỏi giá dầu. Việc phong tỏa cũng cắt đứt khả năng tiếp cận các nhà máy phân bón lớn, dẫn đến những cảnh báo về một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu tiềm tàng. "Phân bón là một đầu vào quan trọng về thời gian: nếu các lô hàng không sớm di chuyển khỏi Vịnh Ba Tư, nông dân sẽ lỡ cửa sổ bón phân, năng suất cây trồng sẽ thấp hơn và giá thực phẩm chắc chắn sẽ tăng", John Denton, Tổng thư ký Phòng Thương mại Quốc tế cho biết.
Tình hình đã làm gia tăng làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ toàn cầu, khi các nhà đầu tư dự đoán các ngân hàng trung ương sẽ duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn để chống lạm phát. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm gần đây đã leo lên mức cao nhất trong 18 năm mới gần 5,2%, một diễn biến đe dọa làm tăng chi phí đi vay trong toàn bộ nền kinh tế và đã bắt đầu gây áp lực lên thị trường chứng khoán.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
