Một cuộc tấn công bằng UAV của Nga vào một trong những thánh địa quan trọng nhất của Chính thống giáo Đông phương đã đẩy chi phí thiệt hại đối với di sản văn hóa Ukraine vượt quá 3 tỷ USD, khi chiến dịch không kích của Moscow ngày càng nhắm vào các địa danh có ý nghĩa lịch sử sâu sắc.
Một UAV nổ của Nga đã tấn công Nhà thờ Đức Mẹ Lên Trời tại Tu viện Hang động Kyiv ngay sau 2 giờ sáng thứ Hai, gây ra một đám cháy bao trùm khoảng 800 mét vuông mái nhà thế kỷ 11 trước khi lực lượng cứu hỏa khống chế được vào sáng muộn. Cuộc tấn công, một phần trong đợt oanh kích rộng hơn khiến ít nhất 11 người thiệt mạng trên khắp Ukraine, đánh dấu một trong những đòn tấn công hủy diệt nhất vào cơ sở hạ tầng văn hóa Kyiv kể từ khi chiến tranh bùng nổ vào tháng 2 năm 2022.
"Nhà thờ đã lưu giữ ký ức lịch sử về văn hóa tinh thần của chúng ta từ suốt thời gian đó," ông Kostiantyn Krainiy, phó giám đốc khu phức hợp bảo tàng quốc gia đang hoạt động trên lãnh thổ tu viện, cho biết. "Đã có những thảm họa và sự tàn phá, nhưng nó vẫn được phục hồi."
Cuộc tập kích ban đêm có sự tham gia của 70 tên lửa và 611 UAV, theo lực lượng không quân Ukraine, với hệ thống phòng không đã đánh chặn hoặc vô hiệu hóa 632 mục tiêu trên không. Tại Kharkiv, một cuộc tấn công "hai đòn" đã giết chết 5 nhân viên cứu hộ của Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước đang ứng phó với một cuộc tấn công trước đó. Đợt oanh kích cũng gây hư hại nặng nề cho Hãng phim Quốc gia Oleksandr Dovzhenko, phá hủy kho trang phục với khoảng 100.000 bộ quần áo — một bộ sưu tập vô giá trải dài lịch sử điện ảnh Ukraine.
Lịch Sử Hủy Diệt Lâu Dài Của Nhà Thờ
Quỹ đạo của Nhà thờ Đức Mẹ Lên Trời phản ánh cuộc đấu tranh giành độc lập của Ukraine qua nhiều thế kỷ. Được xây dựng lần đầu tiên cách đây gần 1.000 năm, nhà thờ đã bị quân xâm lược Mông Cổ phá hoại, bị lực lượng Đức Quốc xã chiếm đóng và bị các điệp viên Liên Xô cho nổ tung vào năm 1941 — một hành động phá hoại suýt phá hủy thánh tích của Thánh Stephen, một hộp bạc sau đó được cứu khỏi đống đổ nát và sửa chữa. Khu phức hợp tu viện, một Di sản Thế giới được UNESCO công nhận nhìn ra sông Dnipro, đã bị tịch thu từ Nhà thờ Chính thống giáo Nga và được chuyển giao cho nhà thờ độc lập của Ukraine sau một cuộc tranh chấp kéo dài, khiến nó trở thành mục tiêu mang tính biểu tượng khi Moscow coi cuộc xâm lược của mình một phần dựa trên di sản văn hóa và tôn giáo chung.
Giám mục Avraamiy, người giám sát tu viện, đã điều phối việc giải cứu các thánh tích bao gồm vải antimins, Phúc âm và hộp thánh tích bằng bạc nặng 180 pound khi ngọn lửa xé toạc mái nhà phía trên. Bộ trưởng Nội vụ Ihor Klymenko đã mang những chân đèn và thánh giá từ những khu vực phủ đầy kính vỡ. Lính cứu hỏa mặc áo chống đạn và đội mũ bảo hiểm đã làm việc trong các cuộc tấn công bằng UAV liên tục, với một vụ nổ đã làm rơi một cây thánh giá mạ vàng khỏi tháp của tu viện.
Ý Nghĩa Của Cuộc Tấn Công Đối Với Gánh Nặng Tái Thiết Của Ukraine
Cuộc tấn công diễn ra khi các đồng minh của Ukraine chuẩn bị thảo luận về cuộc chiến tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp, nơi Tổng thống Volodymyr Zelenskyy và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump dự kiến sẽ tham dự. Zelenskyy, người đã đến thăm địa điểm này vào sáng thứ Hai và cam kết tài trợ phục hồi của chính phủ, gọi cuộc tấn công là "tội ác lớn nhất của Nga đối với văn hóa Kitô giáo." Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noel Barrot cho biết cuộc tấn công này là "tương đương, đối với người Pháp chúng tôi, với một vụ đánh bom Nhà thờ Đức Bà Paris."
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố mà không có bằng chứng rằng nhà thờ đã bị trúng một tên lửa phòng không Patriot của Ukraine bay chệch hướng. Lần cuối cùng Moscow đưa ra tuyên bố tương tự về các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự — sau vụ tấn công vào bệnh viện nhi Okhmatdyt ở Kyiv vào tháng 7 năm 2024 — các điều tra viên độc lập phát hiện thiệt hại là do tên lửa hành trình Kh-101 của Nga gây ra.
Cuộc tấn công nhấn mạnh phạm vi thiệt hại ngày càng mở rộng đối với lĩnh vực văn hóa của Ukraine, mà cơ quan văn hóa Liên Hợp Quốc UNESCO đã theo dõi kể từ khi cuộc xâm lược bắt đầu. Chi phí tái thiết cho các địa điểm tôn giáo và văn hóa bị hư hại hiện vượt quá 3 tỷ USD, theo ước tính từ Trường Kinh tế Kyiv, với hơn 1.000 di sản văn hóa bị hư hại hoặc phá hủy trên khắp cả nước.
Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành lời khuyên đầu tư.