OECD cắt giảm dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 xuống 2,8% do chiến tranh Iran làm gián đoạn Hormuz

OECD đã cắt giảm dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 xuống 2,8% vào thứ Tư, cảnh báo rằng sự gián đoạn kéo dài đối với dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz có thể đẩy một số nền kinh tế vào suy thoái.

"Diễn biến của cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn còn khó lường, nhưng hậu quả kinh tế của nó có khả năng sẽ kéo dài ngay cả sau khi xung đột được giải quyết," OECD cho biết trong Báo cáo Triển vọng Kinh tế mới nhất.

Theo kịch bản cơ sở, nơi giá năng lượng đã đạt đỉnh, tăng trưởng toàn cầu chậm lại từ 3,4% năm 2025 xuống 2,8% năm 2026 trước khi phục hồi lên 3,1% năm 2027. Nhưng nếu sự gián đoạn năng lượng kéo dài sang năm sau, tăng trưởng có thể giảm xuống 2,1% năm 2026 và 1,8% năm 2027 — những mức chưa từng thấy ngoài cuộc khủng hoảng tài chính 2008 hay đại dịch COVID-19. Giá năng lượng cao hơn có thể thêm 0,4 điểm phần trăm vào lạm phát toàn cầu năm 2026 và 1,3 điểm phần trăm năm 2027, OECD cho biết, nhiều khả năng buộc các ngân hàng trung ương tăng lãi suất thêm 0,5 đến 0,75 điểm phần trăm trong ngắn hạn.

Cảnh báo này nhấn mạnh việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz vào ngày 28 tháng 2 — nơi xử lý khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới — đã trở thành sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử. Một số nền kinh tế có thể rơi vào suy thoái hoàn toàn, với các quốc gia châu Á phụ thuộc vào năng lượng Trung Đông được dự báo sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất, OECD cho biết.

Vận tải qua Hormuz Có Thể Không Bao Giờ Phục Hồi Hoàn Toàn

Ngay cả khi chiến tranh kết thúc và eo biển được mở cửa trở lại, khối lượng vận chuyển có thể không quay lại mức trước chiến tranh, các nhà phân tích cho biết. Richard Meade, tổng biên tập của Lloyd's List, ước tính lưu lượng tàu có thể phục hồi chỉ đạt 60% đến 70% so với mức trước xung đột. Các tàu có liên kết với Trung Quốc có thể qua lại tương đối tự do, trong khi các tàu phương Tây có thể cần các thỏa thuận song phương với Iran trên cơ sở từng trường hợp cụ thể.

"Eo biển Hormuz sẽ bị chia cắt vĩnh viễn, với quyền tiếp cận không còn dựa trên nguyên tắc tự do hàng hải, mà dựa trên lập trường chính trị của mỗi quốc gia," Meade nói.

Helima Croft, trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa toàn cầu tại RBC Capital Markets, cho biết khối lượng tàu chở dầu đi qua eo biển trước chiến tranh có thể đã đạt đỉnh dài hạn. Bài học từ cuộc khủng hoảng Biển Đỏ — nơi các cuộc tấn công của Houthi đã cắt giảm lượng tàu quá cảnh hàng ngày từ 75 xuống còn 31 và khối lượng vẫn chưa phục hồi ngay cả sau khi các cuộc tấn công chấm dứt — cho thấy sự bất ổn địa chính trị có thể gây ra những tác động lâu dài đối với các điểm nghẽn thương mại chiến lược, các nhà phân tích cho biết.

Tác Động Phân Hóa Giữa Các Nền Kinh Tế Lớn

Các dự báo cơ sở của OECD cho thấy kết quả không đồng đều. Tăng trưởng của Mỹ dự kiến sẽ giảm xuống 2,0% năm 2026 và 1,8% năm 2027, được hỗ trợ bởi xuất khẩu năng lượng mạnh hơn, bù đắp một phần cho tác động của giá cao hơn lên sức mua của hộ gia đình. Khu vực đồng euro được dự báo sẽ chậm lại còn 0,8% trong năm nay trước khi phục hồi lên 1,2% năm 2027, khi thị trường lao động kiên cường và chi tiêu quốc phòng cao hơn giúp bù đắp cho việc thắt lưng buộc bụng của chính phủ.

Tăng trưởng của Trung Quốc được dự báo sẽ chậm lại còn 4,5% năm 2026 và 4,3% năm 2027, với nguồn dự trữ năng lượng dồi dào giúp hạn chế mức độ chịu ảnh hưởng từ các cú sốc giá dầu. Nền kinh tế Anh dự kiến sẽ tăng trưởng 0,9% năm 2026 và 1,1% năm 2027, với lạm phát tăng lên 3,7% trong năm nay trước khi hạ nhiệt xuống 2,4% vào năm tới.

Lạm phát trên khắp các nền kinh tế G20 được dự báo sẽ đạt đỉnh 4% trong năm nay trước khi chậm lại còn 3,1% năm 2027, với lãi suất phần lớn được giữ nguyên trong năm 2026 và dự kiến cắt giảm vào năm tới, OECD cho biết.

Các nhà xuất khẩu năng lượng ở Trung Đông đang đẩy nhanh nỗ lực vòng qua Hormuz. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đang gấp rút xây dựng đường ống dẫn dầu thứ hai có thể đi vòng qua eo biển, với lịch khai thác dự kiến vào năm 2027. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết tầm quan trọng của eo biển Hormuz đối với hệ thống năng lượng toàn cầu sẽ giảm dần sau chiến tranh khi các quốc gia sản xuất đầu tư nhiều hơn vào cơ sở hạ tầng thay thế.

"Trong tương lai, sẽ có những tuyến đường thay thế để xuất khẩu năng lượng từ Vịnh Ba Tư," Wright nói. "Chúng ta sẽ thấy tầm quan trọng của eo biển Hormuz suy giảm."

Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành lời khuyên đầu tư.