Vụ kiện trị giá 134 tỷ USD giữa hai nhân vật sáng lập AI đã phát triển thành một phiên tòa xét xử chính linh hồn của ngành công nghiệp này: chủ nghĩa lý tưởng phi lợi nhuận đối đầu với sự thống trị vì lợi nhuận.
Quay lại
Quay lại
Vụ kiện 134 tỷ USD của Musk hé lộ 3 mâu thuẫn chính trong sự trỗi dậy của OpenAI
Phiên tòa đang diễn ra bắt nguồn từ vụ kiện gây kinh ngạc trị giá 134 tỷ USD của Elon Musk chống lại OpenAI đã hé lộ nhiều điều hơn là một mối tư thù cá nhân; đó là một cuộc xung đột về sự chuyển đổi của công ty từ một phòng thí nghiệm nghiên cứu phi lợi nhuận thành một gã khổng lồ thương mại. Musk cáo buộc rằng CEO Sam Altman và Chủ tịch Greg Brockman đã phản bội sứ mệnh sáng lập mà ông đã tài trợ 38 triệu USD ban đầu, chuyển sang cấu trúc vì lợi nhuận mà ông cho rằng đã làm giàu bất chính cho các nhà lãnh đạo của nó.
"Anh ấy nói rằng anh ấy cần 80 tỷ USD để tạo ra một thành phố trên Sao Hỏa," Chủ tịch OpenAI Greg Brockman làm chứng, mô tả một cuộc họp căng thẳng năm 2017 nơi Musk được cho là đã yêu cầu toàn quyền kiểm soát công ty để tài trợ cho tham vọng liên hành tinh của mình. "Cuối cùng, anh ấy cần toàn quyền kiểm soát."
Phiên tòa đã phơi bày một kho tàng các số liệu và động cơ mâu thuẫn. Khoản đầu tư 38 triệu USD ban đầu của Musk hoàn toàn trái ngược với số cổ phần gần 30 tỷ USD mà Brockman làm chứng rằng ông hiện đang nắm giữ. Vụ kiện tìm cách thu hồi lợi nhuận từ sự thay đổi này, với luật sư của Musk tuyên bố Altman và Brockman đã "đánh cắp một tổ chức từ thiện".
Tương lai của công ty AI hàng đầu thế giới đang bị đe dọa. Một chiến thắng cho Musk có thể buộc OpenAI phải quay lại cấu trúc phi lợi nhuận, làm mất hiệu lực quan hệ đối tác béo bở với Microsoft và có khả năng loại bỏ Altman và Brockman khỏi vị trí của họ. Kết quả như vậy sẽ tạo ra một khoảng trống quyền lực, mang lại lợi ích cho các đối thủ cạnh tranh như Google, Anthropic và xAI của chính Musk.
Nghịch lý của người sáng lập: Lợi nhuận và Chủ nghĩa lý tưởng
Cốt lõi của thách thức pháp lý từ Musk nằm ở việc tái cấu trúc OpenAI năm 2019 thành một thực thể "lợi nhuận có giới hạn", một bước đi mà ông cho là sự phản bội thỏa thuận sáng lập là duy trì phi lợi nhuận. "Nếu bạn đi theo con đường phi lợi nhuận, bạn có một loại vị thế đạo đức cao hơn," Musk làm chứng, nói rằng ông là một "kẻ ngốc" khi tài trợ cho một công ty mà ông tin rằng đã bị thương mại hóa một cách lừa dối. Tuy nhiên, lập luận bào chữa của OpenAI cho rằng Musk đã nhận thức được sự cần thiết phải xoay trục. Lời khai từ Shivon Zilis, cựu thành viên hội đồng quản trị OpenAI và là mẹ của một số con của Musk, tiết lộ rằng nhiều cấu trúc vì lợi nhuận khác nhau, bao gồm cả một vụ mua lại tiềm năng bởi Tesla, đã được thảo luận ngay từ năm 2017 để giải quyết nhu cầu tài trợ khổng lồ của công ty. Công ty dự báo sẽ cần chi 50 tỷ USD cho tính toán chỉ riêng trong năm 2026, một con số nhấn mạnh áp lực tài chính đã đẩy nó hướng tới mô hình thương mại.
Cuộc chiến của Cá tính và Quyền lực
Ngoài cấu trúc doanh nghiệp, phiên tòa đã phơi bày sự thù hằn cá nhân sâu sắc và các cuộc đấu tranh quyền lực. Brockman làm chứng rằng ông "nghĩ anh ấy sẽ đánh tôi" trong một cuộc tranh luận gay gắt với Musk. Gần đây hơn, các tin nhắn từ tháng 11 năm 2023 đã tiết lộ sự tuyệt vọng của CEO Sam Altman sau khi bị hội đồng quản trị tạm thời sa thải, nhắn tin cho CEO tạm quyền Mira Murati rằng "Về mặt định hướng là rất tệ" khi ông tìm đường trở lại quyền lực. Bản thân Murati sau đó đã làm chứng rằng Altman đã cố ý gieo rắc "sự hỗn loạn" giữa các nhà lãnh đạo, nói một đằng với người này và ngược lại với người khác. Vở kịch nhân văn trần trụi này vẽ nên bức tranh về một công ty mà sự trỗi dậy nhanh chóng đi kèm với sự hỗn loạn nội bộ, với những cái tôi đụng độ nhau để tranh giành quyền kiểm soát một công nghệ có tiềm năng thay đổi thế giới.
Chuyến đi vòng Sao Hỏa trị giá 80 tỷ USD
Có lẽ giai thoại tiết lộ nhất từ phiên tòa là lời kể của Brockman về yêu cầu được cho là của Musk đối với một quỹ chiến tranh trị giá 80 tỷ USD để thuộc địa hóa Sao Hỏa. Theo Brockman, mong muốn của Musk về đa số cổ phần trong một OpenAI vì lợi nhuận có liên quan trực tiếp đến mục tiêu xây dựng một thành phố tự duy trì trên một hành tinh khác. Lời khai này định khung lại cuộc xung đột từ một vụ tranh chấp kinh doanh đơn thuần thành một cuộc đụng độ của những tham vọng khổng lồ, gần như viển vông. Nó gợi ý rằng những lời than phiền của Musk không chỉ về lợi nhuận tài chính hay các nguyên tắc phi lợi nhuận, mà còn về việc mất quyền kiểm soát đối với một thực thể quyền năng mà ông hình dung như một phương tiện tài trợ tiềm năng cho sứ mệnh cuộc đời cuối cùng của mình.
Nhận thức của thị trường về phiên tòa đã thay đổi, theo dữ liệu từ thị trường dự đoán Kalshi. Các nhà giao dịch ban đầu cho Musk 60% cơ hội chiến thắng, nhưng tỷ lệ đó đã giảm xuống thấp nhất là 40% sau lời khai của ông. điều này cho thấy các thủ tục tố tụng có thể đang gây tổn hại đến vị thế của chính Musk nhiều hơn là của OpenAI. Kết quả vẫn chưa chắc chắn, nhưng những tiết lộ đã cung cấp một cái nhìn chưa từng có, và thường là không mấy tốt đẹp, về các động lực tài chính và cá nhân thúc đẩy cuộc cách mạng AI. Đối với các nhà đầu tư, phiên tòa đưa ra một yếu tố rủi ro đáng kể cho OpenAI và đối tác chính Microsoft, đồng thời có tiềm năng dọn đường cho các đối thủ cạnh tranh nếu nhà sản xuất ChatGPT bị buộc phải tái cấu trúc cơ bản các hoạt động của mình.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
[1] Một Thẩm phán Cứng rắn và Hai Luật sư Ngôi sao: Những Nhân vật Pháp lý trong Vụ kiện OpenAI của Musk[2] Sự 'Hỗn loạn' bên trong OpenAI đang tràn ra tòa án[3] Làm thế nào mẹ của những đứa con của Elon Musk trở thành nhân chứng chủ chốt trong vụ kiện của ông chống lại...[4] Musk đã tìm kiếm 80 tỷ USD để thuộc địa hóa Sao Hỏa, Chủ tịch OpenAI cho biết trong phiên tòa[5] Liệu Elon Musk có thắng trong vụ kiện chống lại OpenAI của Sam Altman? Đây là những gì...
