Giá vàng, bạc và đồng đã đạt đến những tầm cao mới vào năm 2025, được thúc đẩy bởi sự kết hợp của thâm hụt nguồn cung cấu trúc, nhu cầu mạnh mẽ từ các lĩnh vực công nghiệp và tiền tệ, cùng bối cảnh địa chính trị đang thay đổi khiến các nhà giao dịch ưu tiên các tài sản hữu hình.
Tavi Costa của Crescat Capital đã chia sẻ trên X: "Đây có vẻ như là sự khởi đầu của một chế độ mới — một chế độ được xác định bởi mức giá cao hơn về mặt cấu trúc trong một thế giới nợ nần chồng chất, nơi lạm phát vẫn là con đường ít kháng cự nhất đối với các nhà hoạch định chính sách."
Trong năm qua, vàng đã tăng 69% lên mức 4331,90 USD/ounce, trong khi bạc đã tăng gấp đôi con số đó với mức tăng vọt 157% lên 72,25 USD/ounce, theo dữ liệu tính đến cuối tháng 12. Đồng cũng đạt mức cao kỷ lục 5,86 USD/pound trong năm, kết thúc ở mức tăng 42% lên 5,52 USD. Những biến động này đã thúc đẩy cơn sốt hoạt động thâu tóm khi các công ty khai thác lớn chọn mua thay vì xây dựng năng lực mới.
Theo Kyle Rodda, nhà phân tích thị trường tài chính cấp cao tại Capital, đợt tăng giá phản ánh một thế giới được đánh dấu bởi sự khan hiếm và mong muốn của nhà đầu tư đối với các tài sản có nguồn cung hạn chế. Điều này đã đẩy vốn vào các tài sản thực khi niềm tin vào các loại tiền tệ của chính phủ và chuỗi cung ứng giảm dần.
Sự Phục Hưng Tiền Tệ Của Vàng
Việc mua vào của các ngân hàng trung ương và động thái phi đô la hóa thương mại của các quốc gia BRICS là những động lực quan trọng cho vàng. Các ngân hàng trung ương đã mua hơn 1.000 tấn vàng mỗi năm từ 2022 đến 2024, trong khi khối BRICS+ đã triển khai thí điểm cho "Đơn vị" (Unit) thanh toán thương mại neo bằng vàng vào tháng 10 năm 2025. Liên minh này, bao gồm các nhà sản xuất lớn như Nga và Trung Quốc, hiện kiểm soát khoảng 50% sản lượng vàng toàn cầu và nắm giữ hơn 6.000 tấn dự trữ chính thức.
Nhà kinh tế học người Nga Yevgeny Biryukov cho biết: "Đối với các nước BRICS, vàng là một công cụ để bảo vệ chống lại rủi ro trừng phạt, một phản ứng đối với sự không đáng tin cậy của các đối tác truyền thống và là một tài sản hữu hình được công nhận trong hàng ngàn năm qua." Sự chuyển đổi này từ vàng như một tài sản dự trữ thụ động sang một tài sản thương mại chủ động dự kiến sẽ tạo ra áp lực mua nhất quán.
Nhu Cầu Kép Của Bạc
Đợt tăng giá của bạc lên mức kỷ lục 83,62 USD vào ngày 28 tháng 12 được củng cố bởi năm thứ năm liên tiếp thâm hụt nguồn cung, với sản lượng khai thác không thể đáp ứng nhu cầu từ cả lĩnh vực công nghiệp và đầu tư. Trung Quốc, nhà sản xuất bạc lớn thứ hai thế giới, đã thông báo sẽ hạn chế xuất khẩu bắt đầu từ năm 2026, làm thắt chặt thêm thị trường.
Vai trò kép của kim loại này vừa là hàng hóa công nghiệp vừa là tài sản tiền tệ đã thể hiện rõ trong giao dịch tương lai. Tỷ lệ khối lượng giao dịch giữa vàng và bạc trên sàn COMEX đã thu hẹp từ mức lịch sử 3:1 xuống gần 1,4:1, báo hiệu một sự thay đổi cơ bản trong cấu trúc thị trường, theo nhà phân tích Gary Wagner của Kitco. Bản thân tỷ lệ vàng-bạc đã giảm xuống 59 từ mức đỉnh 108, với một số nhà phân tích dự báo tiềm năng tiến tới mức 100 USD/ounce cho bạc vào năm 2026.
Tương Lai Điện Hóa Của Đồng
Sự đi lên của đồng tới mức kỷ lục 5,86 USD/pound được tiếp sức bởi nỗi lo về sự thiếu hụt toàn cầu trong bối cảnh gián đoạn nguồn cung dai dẳng và nhu cầu tăng vọt từ quá trình điện hóa và các trung tâm dữ liệu. Thị trường đồng toàn cầu được dự báo sẽ đối mặt với thâm hụt 590.000 tấn vào năm 2026, mức nghiêm trọng nhất trong 22 năm, có khả năng mở rộng lên 1,1 triệu tấn vào năm 2029, theo Morgan Stanley.
Nhu cầu từ sự bùng nổ trí tuệ nhân tạo là một yếu tố mới quan trọng. Các trung tâm dữ liệu quy mô lớn cần thiết cho AI có thể sử dụng tới 50.000 tấn đồng mỗi cơ sở. JPMorgan ước tính điều này có thể chuyển thành mức tăng 30% nhu cầu đồng từ các trung tâm dữ liệu trong năm tới. Nhu cầu này phần lớn không co giãn theo giá, vì đồng chỉ chiếm 0,5% tổng chi phí dự án của một trung tâm dữ liệu, theo Wood Mackenzie.
Phía nguồn cung vẫn bị hạn chế do thiếu các phát hiện mới và chi phí xây dựng mỏ mới tăng cao, vốn đã tăng 65% kể từ năm 2020 tại Mỹ Latinh. Điều này dẫn đến sự gia tăng các vụ M&A, bao gồm vụ sáp nhập trị giá 53 tỷ USD giữa Anglo American và Teck Resources, khi các công ty tìm cách thâu tóm trữ lượng thay vì phát triển chúng.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.