Meta cắt giảm 8.000 nhân sự trong đợt chuyển đổi sang AI trị giá 145 tỷ USD

Meta Platforms Inc. đã bắt đầu sa thải khoảng 8.000 nhân viên, tương đương 10% lực lượng lao động toàn cầu, trong một cuộc tái cơ cấu sâu rộng nhằm bù đắp khoản chi tiêu khổng lồ cho trí tuệ nhân tạo khi công ty chạy đua cạnh tranh với các đối thủ như Google và OpenAI.

“AI ở lại, nhưng rõ ràng con người thì không,” Gary Tay, một kỹ sư cho biết anh đã bị sa thải sau gần 10 năm làm việc tại công ty, chia sẻ trên mạng xã hội. Anh lưu ý sự mỉa mai khi bị cho thôi việc sau một năm xây dựng các công cụ AI giúp tăng năng suất của nhóm lên hơn 200%.

Các đợt cắt giảm việc làm, bắt đầu bằng email lúc 4 giờ sáng gửi cho nhân viên tại Singapore, là một phần của kế hoạch rộng lớn hơn mà theo đó Meta sẽ chi từ 125 tỷ đến 145 tỷ USD cho chi phí đầu tư liên quan đến AI vào năm 2026. Đợt sa thải dự kiến sẽ tiết kiệm cho công ty khoảng 3 tỷ USD. Ngoài cắt giảm, khoảng 7.000 nhân viên khác đang được điều chuyển sang các nhóm tập trung vào AI mới thành lập và 6.000 vị trí đang tuyển dụng sẽ bị đóng lại.

Động thái này đánh dấu sự leo thang mạnh mẽ trong “năm hiệu quả” của CEO Mark Zuckerberg, đặt cược tương lai của công ty vào một bước ngoặt AI đã khiến các nhà đầu tư lo ngại và làm sụt giảm tinh thần làm việc trong nội bộ. Mặc dù công ty đã công bố doanh thu kỷ lục 56 tỷ USD trong quý có lợi nhuận cao nhất, cổ phiếu của hãng đã giảm gần 9% trong năm nay khi thị trường đánh giá chi phí khổng lồ của chiến lược mới.

Cái giá về con người trong cuộc đua AI

Cuộc tái cơ cấu đã gây ra một cú sốc trong toàn công ty, với việc nhân viên lên các diễn đàn trực tuyến để chia sẻ những câu chuyện về sự lo lắng và không tin nổi. Một nữ nhân viên đang mang thai, còn bảy tháng nữa là đến ngày dự sinh, đã đăng bài nói rằng cô bị sa thải sau khi đã nộp đơn xin nghỉ thai sản. Một nhân viên khác đã viết lời bảo vệ đầy cảm xúc cho một đồng đội bị sa thải, mô tả người đó là một nhân viên hiệu suất cao khiêm tốn, luôn làm việc muộn để hoàn thành các dự án ưu tiên cao.

Việc sa thải được thực hiện với một sự hiệu quả lạnh lùng khiến các công nhân cảm thấy chấn động. Nhân viên ở Bắc Mỹ được hướng dẫn làm việc tại nhà khi các thông báo được triển khai theo từng đợt qua các múi giờ. Những email sáng sớm, bắt đầu đáp xuống Châu Á trước tiên, đã tạo ra một ngày kinh hoàng cho các nhân viên trên toàn thế giới.

‘Mỗi lần nhấp chuột là một giáo trình’

Thêm vào sự căng thẳng, các báo cáo đã xuất hiện về sự bất an nội bộ ngày càng tăng đối với các phương pháp phát triển AI của Meta. Hơn 1.000 nhân viên được cho là đã ký một bản kiến nghị phản đối việc công ty sử dụng phần mềm để theo dõi tổ hợp phím, chuyển động chuột và nội dung màn hình của họ để làm dữ liệu huấn luyện AI. Một bài đăng lan truyền được cho là từ một giám đốc điều hành cấp cao cáo buộc rằng các nhân viên đang vô tình dạy cho các hệ thống mà cuối cùng có thể thay thế họ, tuyên bố rằng: “Mỗi lần nhấp chuột là một giáo trình.”

Điều này đã thúc đẩy một quan điểm trong giới nhân viên rằng họ không chỉ bị AI làm cho trở nên dư thừa, mà còn bị buộc phải tích cực tham gia vào quá trình lỗi thời của chính mình. “Họ đang sử dụng dữ liệu sử dụng máy tính của chúng tôi để huấn luyện các mô hình trở nên tốt hơn nữa trong việc thay thế con người,” một nhân viên viết trên diễn đàn ẩn danh Blind.

Các nhà phân tích đặt câu hỏi về phép tính 145 tỷ USD

Trong khi Meta coi việc sa thải là một bước cần thiết để tài trợ cho các tham vọng AI của mình, một số nhà quan sát ngành vẫn tỏ ra hoài nghi. George Pu, người sáng lập Founder Reality, lập luận rằng việc cắt giảm thiên về tái cấu trúc kinh tế lao động hơn là tài trợ cho nghiên cứu. Ông lưu ý rằng 3 tỷ USD tiết kiệm được từ việc sa thải chỉ bằng 2% trong số 135 tỷ USD chi phí đầu tư AI dự kiến của công ty trong năm.

Ngay cả một số nhà lãnh đạo trong lĩnh vực AI cũng đã đặt câu hỏi về luận điểm này. Demis Hassabis, người đứng đầu Google DeepMind, gọi lập luận rằng AI đang thúc đẩy sa thải là một “sự thiếu trí tưởng tượng”, gợi ý rằng một số công ty đang sử dụng nó như một cái cớ thuận tiện cho việc cắt giảm.

Các nhà đầu tư dường như cũng chia sẻ sự thận trọng này. JPMorgan Chase đã hạ bậc cổ phiếu Meta sau báo cáo thu nhập mới nhất, dẫn dẫn lý do “con đường đạt được lợi nhuận đầy thách thức hơn” trong cuộc đua AI. Các nhà phân tích tại Bank of America cảnh báo rằng mặc dù Meta đang giảm số lượng nhân viên để dành chỗ cho các chi phí tăng thêm, nhưng lợi nhuận từ chu kỳ đầu tư AI khổng lồ của họ là “ít rõ ràng hơn” so với các đối thủ cạnh tranh.

Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.