Đợt xóa sổ 137 tỷ USD nội trong ngày đối với cổ phiếu bộ nhớ ngày 6/7 đánh dấu sự đảo chiều mạnh nhất trong một ngày đối với giao dịch phần cứng AI kể từ thị trường gấu năm 2022, đặt ra câu hỏi liệu tình trạng dư cung đang hình thành trước khi nhu cầu thực sự bùng nổ hay không.
Một đợt bán tháo nội trong ngày trị giá 137 tỷ USD đối với cổ phiếu bộ nhớ và bán dẫn vào ngày 6/7 đã xóa sổ nhiều tháng tăng trưởng nhờ AI, khi các nhà đầu tư đối mặt với viễn cảnh tình trạng dư cung phần cứng AI có thể thu hẹp biên lợi nhuận trên toàn ngành.
"Thị trường đang định giá kịch bản mà mọi nhà siêu quy mô (hyperscaler) đồng loạt mở rộng công suất, và điều đó tạo ra rủi ro dư cung kinh điển," Rachel Kim, chuyên gia phân tích chuỗi cung ứng bán dẫn tại Edgen, cho biết. "Các nhà sản xuất bộ nhớ đã tăng gấp đôi sản lượng wafer trên dây chuyền HBM (bộ nhớ băng thông cao) trong 18 tháng qua, và khả năng dự báo nhu cầu vượt quá quý hiện tại đang mỏng dần."
Đợt bán tháo đã quét qua các cổ phiếu nặng ký về bộ nhớ. Samsung Electronics, nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới theo doanh thu, chứng kiến cổ phiếu phục hồi sau đó trong phiên nhờ tin đồn hợp tác phần cứng AI với Anthropic, nhưng thiệt hại nội trong ngày đã cho thấy sự mong manh của đà tăng. Lumentum Holdings, một nhà cung cấp linh kiện quang quan trọng cho kết nối trung tâm dữ liệu AI, đã giảm 33% so với đỉnh trong một đợt bán tháo bốn đợt, theo dữ liệu thị trường. Chỉ số bán dẫn Philadelphia Index giảm mạnh, với khối lượng giao dịch vượt xa mức trung bình 20 ngày khi các nhà giao dịch bán lẻ và tổ chức ồ ạt thoát hàng.
Câu hỏi đặt ra cho các nhà đầu tư là liệu đây có phải là sự điều chỉnh lành mạnh trong một đà tăng quá mức, hay là khởi đầu của một cuộc điều chỉnh cơ cấu. Các nhà sản xuất bộ nhớ bao gồm Samsung, SK Hynix và Micron Technology đã cam kết chi hơn 150 tỷ USD vốn đầu tư đến năm 2028, phần lớn gắn với sản xuất HBM3E và DRAM thế hệ tiếp theo cho các bộ tăng tốc AI. Nếu tăng trưởng nhu cầu của các nhà siêu quy mô chậm lại — hoặc nếu NVIDIA và AMD chuyển sang kiến trúc bộ nhớ thay thế — những khoản đầu tư đó có thể đối mặt với chu kỳ thu hẹp biên lợi nhuận tương tự như đợt suy thoái bộ nhớ năm 2023.
Thời điểm của đợt bán tháo đáng chú ý. Nó diễn ra chỉ vài tuần sau khi Hàn Quốc công bố kế hoạch đầu tư lớn nhằm củng cố hệ sinh thái bán dẫn trong nước, một động thái có thể làm trầm trọng thêm động lực dư cung. Trong khi đó, Infineon Technologies đã hoàn thành nhà máy mới trước thời hạn, gây thêm áp lực cung ứng cho phân khúc chip quản lý nguồn hỗ trợ cơ sở hạ tầng máy chủ AI.
Trọng tâm của sự đứt gãy là HBM, bộ nhớ băng thông cao nằm cạnh các bộ tăng tốc AI của NVIDIA và AMD. Nguồn cung HBM bị thắt chặt nghiêm trọng trong suốt năm 2024 và 2025, mang lại cho các nhà sản xuất bộ nhớ sức mạnh định giá phi thường. SK Hynix, công ty thống trị thị trường HBM với thị phần ước tính 50%, đã báo cáo biên lợi nhuận hoạt động kỷ lục trong quý gần nhất. Nhưng khi Samsung và Micron tăng tốc sản xuất HBM3E, động lực định giá đang thay đổi. Các kiểm tra ngành cho thấy giá hợp đồng HBM đã bắt đầu ổn định sau sáu quý tăng liên tiếp, một tín hiệu cho thấy nguồn cung đang bắt kịp nhu cầu.
Phân khúc mạng quang cũng kể một câu chuyện tương tự. Mức giảm 33% của Lumentum so với đỉnh phản ánh sự bất ổn ngày càng tăng xung quanh lộ trình áp dụng bộ thu phát quang 1.6T và quang học đóng gói chung (co-packaged optics), những công nghệ mà các nhà vận hành trung tâm dữ liệu cần để mở rộng kết nối cụm AI. Nếu những kế hoạch triển khai đó bị trì hoãn, toàn bộ chuỗi cung ứng — từ bộ nhớ đến mạng lưới và quản lý nguồn — sẽ đối mặt với một lỗ hổng nhu cầu.
Đối với các nhà đầu tư, đợt bán tháo tạo ra sự chênh lệch định giá đáng chú ý. Chỉ số bán dẫn PHLX đang giao dịch ở mức khoảng 22 lần thu nhập dự phóng, giảm từ 28 lần ở đỉnh đầu năm 2026 nhưng vẫn cao hơn mức trung bình 5 năm là 18 lần. Cổ phiếu Samsung, giảm 4% nội trong ngày trước khi phục hồi, hiện giao dịch ở mức chiết khấu so với SK Hynix trên cơ sở giá trị doanh nghiệp trên doanh thu, phản ánh sự bất ổn của thị trường về lộ trình tăng tốc HBM. Nếu câu chuyện dư cung bị thổi phồng quá mức — và chi tiêu vốn của các nhà siêu quy mô tiếp tục tăng trưởng trên 30% hàng năm — thì đợt bán tháo này có thể là cơ hội mua vào. Nhưng nếu nhu cầu suy yếu dù chỉ ở mức khiêm tốn, 137 tỷ USD giá trị thị trường bị xóa sổ có thể mới chỉ là phần đầu tiên.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.