Chỉ số chứng khoán chuẩn của Hàn Quốc đã giảm 2,29% sau khi một trợ lý tổng thống đưa ra ý tưởng về thuế thu nhập bất thường đối với lợi nhuận do AI thúc đẩy, một đề xuất đã xóa sạch hơn 7% thị trường ở mức thấp nhất trong ngày và bơm thêm sự bất ổn chính sách lớn vào một trong những giao dịch nóng nhất thế giới.
KOSPI đóng cửa ở mức 7.643,15 vào ngày 12 tháng 5, phục hồi từ mức thấp nhất trong phiên gần 7.400 sau khi có sự làm rõ từ quan chức này. Làn sóng bán tháo bắt đầu ngay khi chỉ số này chạm mức 7.999,68, chỉ cách cột mốc lịch sử 8.000 điểm một gang tay. Tác nhân là một bài đăng trên Facebook của Kim Yong-beom, Chánh văn phòng chính sách của Tổng thống Lee Jae-myung, đặt câu hỏi về việc làm thế nào để chia sẻ sự "thịnh vượng về mặt cấu trúc" từ AI với công chúng.
"Nếu vị thế chiến lược của chuỗi cung ứng cơ sở hạ tầng AI tạo ra sự thịnh vượng về mặt cấu trúc và dẫn đến doanh thu thuế vượt mức lịch sử, thì việc sử dụng số tiền này như thế nào không phải là một câu hỏi trắc nghiệm, mà là một câu hỏi thiết kế đòi hỏi sự suy nghĩ nghiêm túc," Kim cho biết trong bài đăng, đồng thời đề xuất một "cổ tức công dân".
Thị trường ngay lập tức định giá rủi ro về một loại thuế mới đối với Samsung Electronics Co. và SK Hynix Inc., những công ty có lợi nhuận tăng vọt nhờ sự bùng nổ của AI. Lợi nhuận hoạt động quý đầu tiên của Samsung đã tăng 755% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi lợi nhuận ròng của SK Hynix tăng 398%. Hai gã khổng lồ bán dẫn này hiện chiếm kỷ lục 42,2% tổng vốn hóa thị trường của KOSPI, gần gấp đôi mức trọng số 22,6% vào đầu năm 2025. Sự tập trung này đã biến đề xuất chính sách thành một sự kiện thị trường có tính hệ thống.
Đề xuất này đại diện cho trở ngại đáng kể nhất đối với một đợt phục hồi mà trong đó các ngân hàng đầu tư đã tranh nhau nâng dự báo của họ. JPMorgan Chase & Co. gần đây đã nâng kịch bản tăng giá cho KOSPI lên 10.000 điểm, trích dẫn chu kỳ phục hồi bộ nhớ "cao hơn trong thời gian dài hơn". Goldman Sachs và Citi cũng đã đưa ra những triển vọng lạc quan tương tự, chỉ ra nhu cầu toàn cầu đang tăng vọt đối với cơ sở hạ tầng AI.
Trong khi Kim sau đó làm rõ rằng các khoản kinh phí sẽ đến từ "doanh thu thuế vượt mức" chứ không phải là một loại thuế trực tiếp mới đối với các doanh nghiệp, thì sự mơ hồ của thuật ngữ này đã tạo ra một rủi ro mới, không thể định lượng được. Thị trường vẫn băn khoăn liệu điều này có nghĩa là một sự phân bổ lại đơn giản các khoản thu thuế hiện có hay là tiền đề cho một loại thuế "lợi nhuận vượt mức" chính thức, tương tự như các cơ chế được sử dụng trong lĩnh vực năng lượng.
Sự lo lắng của thị trường càng tăng thêm bởi hồ sơ chính trị của Tổng thống Lee. Với tư cách là thị trưởng và thống đốc tỉnh, ông Lee đã thực hiện thành công các chương trình thu nhập cơ bản, bao gồm "cổ tức thanh niên". Chính quyền của ông có lịch sử được ghi nhận về việc biến các đề xuất như vậy thành chính sách, cho thấy khái niệm "cổ tức AI" này không chỉ là một phép thử.
Mức giảm 2,29% khi đóng cửa, sau khi phục hồi một phần, thể hiện nỗ lực ban đầu của thị trường nhằm định giá phần bù rủi ro chính trị mới này. Mặc dù kịch bản tăng giá do AI thúc đẩy hiện tại vẫn còn nguyên vẹn, nhưng nó đã bị rạn nứt. Câu hỏi then chốt đối với các nhà đầu tư không còn chỉ là về chu kỳ bán dẫn, mà là về việc bao nhiêu phần trăm tiềm năng tăng giá của nó có thể bị chính phủ thu hồi.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
