Iran từ chối đổi chương trình hạt nhân lấy hòa bình, giá dầu tăng hơn 4%

Iran tuyên bố sẽ không đổi chương trình hạt nhân của mình để chấm dứt chiến tranh trong bất kỳ trường hợp nào, một tuyên bố làm tăng mạnh rủi ro địa chính trị ở Trung Đông và đe dọa phá vỡ lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài một tháng qua. Tuyên bố này, được hãng tin Tasnim đưa tin, đã khiến giá dầu thô tăng vọt và kích hoạt làn sóng tìm kiếm tài sản an toàn trên thị trường toàn cầu khi các nhà đầu tư dự báo xác suất xung đột quân sự tái diễn cao hơn.

"Đây là sự cứng rắn rõ rệt trong lập trường của Iran, về hiệu quả là đóng cửa con đường đàm phán chính của phương Tây," Elena Fischer, nhà phân tích rủi ro địa chính trị tại Edgen cho biết. "Các thị trường hiện bị buộc phải đối mặt với thực tế là các lối thoát ngoại giao đang biến mất, và đồng hồ đang đếm ngược đến một giải pháp quân sự."

Phản ứng của thị trường ngay lập tức và sắc nét. Giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) giao tương lai đã tăng 4,2% lên mức 101,02 USD/thùng, mức cao nhất trong hơn một tháng, do lo ngại gián đoạn nguồn cung từ eo biển Hormuz quan trọng. Đồng thời, các thị trường dự đoán cho thấy sự định giá lại rủi ro đáng kể, với tỷ lệ đạt được thỏa thuận hòa bình Israel-Iran trước ngày 30 tháng 6 giảm xuống chỉ còn 12,5%, so với mức 16% của ngày trước đó, theo dữ liệu từ Polymarket.

Tuyên bố này thực tế đã vô hiệu hóa các nỗ lực ngoại giao gần đây, bao gồm đề xuất từ Tehran về việc đóng băng chương trình hạt nhân và chuyển nhượng uranium đã làm giàu cho Nga để đổi lấy việc mở lại dần dần eo biển Hormuz. Với con đường ngoại giao hiện dường như đã bị chặn, sự chú ý đổ dồn vào khả năng đáp trả quân sự từ Mỹ và Israel, những bên đã tích cực chuẩn bị cho tình huống như vậy.

Tối hậu thư của Trump gặp phải sự thách thức của Iran

Tuyên bố của Iran được đưa ra chỉ vài ngày sau khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cảnh báo đanh thép, tuyên bố trên mạng xã hội rằng "Đồng hồ đang điểm" để Iran chấp nhận các điều khoản của Mỹ nếu không "sẽ chẳng còn gì sót lại". Tối hậu thư này là lời đe dọa mới nhất trong một loạt các đe dọa nhằm buộc Tehran phải dỡ bỏ chương trình hạt nhân và chấm dứt phong tỏa tuyến đường thủy chiến lược, nơi xử lý hơn 20% thương mại dầu mỏ toàn cầu.

Các cuộc đàm phán do Pakistan làm trung gian vốn đã bị đình trệ do những tranh chấp kỹ thuật liên quan đến các cơ sở hạt nhân dưới lòng đất của Iran. Các quan chức Mỹ và Israel hiện được cho là đang thúc đẩy các khâu chuẩn bị quân sự để nối lại các cuộc tấn công phối hợp. Các kế hoạch dự phòng được cho là bao gồm các chiến dịch ném bom trên không cường độ cao và thậm chí là khả năng tấn công trên bộ để thu giữ các kho dự trữ uranium đã làm giàu, một lựa chọn rủi ro cao có thể dẫn đến thương vong đáng kể. Lần cuối cùng căng thẳng đạt đến đỉnh điểm tương tự vào đầu năm 2026, một cuộc xung đột khu vực đã nổ ra khiến xuất khẩu dầu của Iraq qua eo biển Hormuz giảm mạnh từ mức cơ sở 93 triệu thùng hàng tháng xuống chỉ còn 10 triệu thùng vào tháng Tư.

Thị trường chuẩn bị cho các hành động thù địch tái diễn

Mối đe dọa chiến tranh tái diễn đã buộc các nhà đầu tư phải đánh giá lại phần bù rủi ro địa chính trị trong thị trường năng lượng. Một quan chức cấp cao của Israel giấu tên xác nhận rằng quân đội của họ đang chuẩn bị cho "vài ngày đến vài tuần chiến đấu" và đang chờ chỉ thị cuối cùng từ Nhà Trắng. Điều này diễn ra sau một lệnh ngừng bắn ngắn ngủi được thiết lập vào ngày 8 tháng 4, hiện có vẻ như đang trên bờ vực sụp đổ.

Tình hình càng trở nên phức tạp hơn bởi một cuộc tấn công mạng gần đây vào cơ sở hạ tầng nhiên liệu của Mỹ, mà các cơ quan tình báo nghi ngờ có nguồn gốc từ Tehran. Mặc dù cuộc tấn công không gây thiệt hại vật chất, nhưng nó đã làm tổn hại các hệ thống giám sát kho dự trữ nhiên liệu trên khắp một số tiểu bang, chứng minh một phương thức gây gián đoạn tiềm tàng mới. Khi các kênh ngoại giao đóng lại, khả năng xảy ra sai sót hoặc leo thang có ý đồ từ một trong hai bên ngày càng tăng, khiến thị trường năng lượng toàn cầu và nền kinh tế rộng lớn hơn phải đối mặt với một cuộc xung đột có tính biến động cao và không thể đoán trước.

Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.