Cuộc chiến giữa Mỹ-Israel với Iran, được xác nhận bởi một cuộc tấn công làm bị thương lãnh đạo tối cao của quốc gia này, đã gây ra tổn thất 25 tỷ USD cho các doanh nghiệp, đe dọa đẩy giá dầu thô lên 200 USD/thùng và giảm tăng trưởng GDP toàn cầu 0,3 điểm phần trăm.
Một cuộc tấn công vào Iran làm bị thương Lãnh đạo tối cao Mojtaba đã làm leo thang cuộc xung đột với Mỹ và Israel, vốn đã gây ra chi phí 25 tỷ USD cho các công ty toàn cầu thông qua thương mại bị đình trệ và giá năng lượng tăng vọt, theo phân tích thị trường. Việc xác nhận chấn thương của nhà lãnh đạo vào ngày 18 tháng 5 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong một cuộc chiến hiện đang đe dọa đẩy nền kinh tế toàn cầu vào suy thoái.
"Có rất ít triển vọng về một giải pháp nhanh chóng và bền vững giữa Mỹ và Iran," một báo cáo gần đây của Moody’s Ratings về rủi ro địa chính trị cho biết, lưu ý rằng khả năng Eo biển Hormuz mở cửa trở lại hoàn toàn trong ngắn hạn là không cao.
Hệ lụy là ngay lập tức và nghiêm trọng. Dự báo giá dầu hiện dao động từ 100 đến 200 USD/thùng khi cuộc xung đột làm nghẹt Eo biển Hormuz, điểm nghẽn của khoảng 20% lượng dầu mỏ thế giới. Gã khổng lồ vận tải biển CMA CGM đã áp đặt các khoản phụ phí khẩn cấp từ 2.000 đến 4.000 USD mỗi container, một chi phí lan tỏa khắp chuỗi cung ứng toàn cầu. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cũng bày tỏ “lo ngại sâu sắc” sau khi một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái gây ra hỏa hoạn tại một máy phát điện gần Nhà máy điện hạt nhân Barakah của UAE.
Cuộc xung đột thể hiện một lực cản vật chất đối với nền kinh tế thế giới. Cả Tổ chức Thương mại Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế đều cảnh báo rằng một cuộc chiến kéo dài có thể làm chậm tăng trưởng GDP toàn cầu tới 0,3 điểm phần trăm vào năm 2026. Trong kịch bản nghiêm trọng, tăng trưởng toàn cầu có thể giảm xuống khoảng 2% trong khi lạm phát leo dốc trên 6%, do chi phí năng lượng và hậu cần duy trì ở mức cao.
## Eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng
Căng thẳng tập trung tại Eo biển Hormuz, nơi Iran có kế hoạch công bố cơ chế thu phí để cấm các chuyến hàng vũ khí của “kẻ thù” đi qua. Động thái này diễn ra sau một loạt các vụ leo thang, bao gồm cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ở UAE và các cuộc tấn công của Israel ở miền nam Lebanon làm hàng chục dân thường bị thương. Cuộc xung đột, được đặt tên là "Chiến dịch Sư tử trỗi dậy", dường như đã được lên kế hoạch từ lâu, với các báo cáo cho thấy Israel đã thiết lập các căn cứ quân sự bí mật ở miền tây Iraq ngay từ cuối năm 2024 để hỗ trợ các hoạt động không quân chống lại Iran.
Đối với các nước nhập khẩu năng lượng, cuộc khủng hoảng đang buộc họ phải suy nghĩ lại về chiến lược. "Chúng tôi kỳ vọng các nhà nhập khẩu dầu — đặc biệt là Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc — sẽ đàm phán việc đi lại song phương với Iran, có khả năng thông qua các hành lang quá cảnh có sự phối hợp," Moody's cho biết trong báo cáo của mình. Một tàu chở dầu của Ấn Độ, Symi, gần đây đã đến Cảng Kandla chở 20.000 tấn LPG sau khi băng qua eo biển, cho thấy một số chuyến hàng quan trọng vẫn đang điều hướng trong môi trường rủi ro cao.
## Bế tắc ngoại giao sâu sắc
Bất chấp sự tàn phá về kinh tế, các lối thoát ngoại giao dường như đã bị chặn. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những cảnh báo gay gắt, nói với Iran trên mạng xã hội rằng "Đồng hồ đang điểm" và việc không đạt được thỏa thuận sẽ có nghĩa là "sẽ không còn gì sót lại của họ."
Về phần mình, Tehran đã đưa ra danh sách các yêu cầu không thể thương lượng. Theo truyền thông Iran, những yêu cầu này bao gồm chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch trên khắp Trung Đông, dỡ bỏ mọi lệnh trừng phạt của Mỹ, giải phóng các khoản tiền bị phong tỏa của Iran và bồi thường thiệt hại chiến tranh. Mỹ được cho là đã từ chối thẳng thừng ít nhất hai trong số các điều kiện này. Với việc nỗ lực hòa giải do Pakistan dẫn đầu bị đình trệ, cuộc xung đột có vẻ sẽ rơi vào một tình thế bế tắc kéo dài và tốn kém.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
