Giá xăng Ấn Độ tăng 2,61 Rupee khi căng thẳng Trung Đông làm chao đảo thị trường

Lần tăng giá xăng thứ tư trong mười ngày đã đẩy chi phí nhiên liệu tại thủ đô của Ấn Độ vượt ngưỡng 100 Rupee, một hậu quả trực tiếp từ căng thẳng Mỹ-Iran mới khiến giá dầu thô tăng vọt và thúc đẩy làn sóng tháo chạy sang các tài sản an toàn trên thị trường tiền tệ toàn cầu. Các công ty kinh doanh dầu khí quốc doanh đã tăng giá xăng thêm 2,61 Rupee mỗi lít tại New Delhi, đưa tổng giá lên 102,12 Rupee tính đến ngày 26 tháng 5. Động thái này phản ánh áp lực kinh tế nghiêm trọng mà Ấn Độ đang phải đối mặt, quốc gia nhập khẩu hơn 85% nhu cầu dầu mỏ trong nước.

"Cuộc khủng hoảng Tây Á không chỉ là vấn đề ngoại giao hay địa chính trị... nó có thể đồng nghĩa với việc chi phí nhiên liệu cao hơn," Bộ trưởng Tài chính Nirmala Sitharaman phát biểu hôm thứ Hai. Bà Sitharaman đã chỉ ra cái mà bà gọi là "ba chữ F" tạo ra áp lực bên ngoài cho nền kinh tế: "nhiên liệu (fuel), phân bón (fertiliser) và ngoại hối (foreign exchange)." Các khoản thanh toán cho cả ba đều được thực hiện bằng ngoại tệ, gây căng thẳng cho dự trữ của Ấn Độ trong những giai đoạn biến động giá hàng hóa.

Đợt bùng phát địa chính trị mới nhất đã chứng kiến giá dầu thô Brent giao dịch gần 98,59 USD/thùng, sau một thời gian dài giá giữ trên mức 100 USD. Giỏ dầu thô Ấn Độ đạt trung bình 107,96 USD trong tháng 5, cộng hưởng với tác động của đồng Rupee suy yếu đối với chi phí nhập khẩu. Phản ứng của thị trường cho thấy một sự tháo chạy điển hình sang tài sản an toàn, với cặp tiền tệ USD/CHF tăng cường, trong khi các chỉ số chứng khoán Ấn Độ là Nifty và Sensex giao dịch đầy biến động. Ngược lại, cổ phiếu của các công ty kinh doanh dầu khí bao gồm HPCL, BPCL và IOC đã tăng từ 3,9% đến 5,8% sau khi lệnh tăng giá được công bố.

Phí rủi ro địa chính trị dai dẳng trong giá dầu gây áp lực đáng kể lên nền kinh tế Ấn Độ. Quốc gia này phụ thuộc vào dầu diesel và xăng cho hơn 60% hoạt động vận tải hàng hóa nội địa, nghĩa là chi phí nhiên liệu cao hơn chắc chắn sẽ lan tỏa thành lạm phát bán lẻ đối với các nhu yếu phẩm hàng ngày. Lần cuối cùng căng thẳng tương tự bùng phát tại eo biển Hormuz, một điểm nghẽn của 21% thương mại dầu mỏ toàn cầu, giá dầu Brent đã tăng hơn 15% trong một tuần, làm nổi bật sự nhạy cảm của thị trường đối với sự bất ổn khu vực.

Dự trữ ngoại hối dưới áp lực

Lời cảnh báo của Bộ trưởng Tài chính Sitharaman về "ba chữ F" nhấn mạnh thách thức kinh tế vĩ mô đối với New Delhi. Chính phủ đã thực hiện các bước để giảm bớt đòn giáng, bao gồm cắt giảm thuế tiêu thụ đặc biệt trung ương đối với xăng và dầu diesel, ước tính làm thâm hụt ngân sách hơn 1 nghìn tỷ Rupee doanh thu cho năm tài chính 2026-27. Tuy nhiên, với giá phân bón quốc tế cao và chi phí nhập khẩu vàng tăng cao cũng đang làm cạn kiệt ngoại hối, áp lực vẫn rất lớn. Chính phủ được cho là đang đánh giá một loạt các đề xuất, bao gồm các chính sách mới về quản lý tiền tệ và trái phiếu vàng, để bảo tồn dự trữ đô la của mình.

Các công ty dầu khí được giải tỏa, người tiêu dùng cảm thấy đau đớn

Đối với các công ty kinh doanh dầu khí quốc doanh của Ấn Độ, chuỗi tăng giá bán lẻ quyết liệt — tổng cộng 7,50 Rupee mỗi lít trong chưa đầy hai tuần — đã cung cấp một chiếc phao cứu sinh. Việc tăng giá đã cho phép họ phục hồi khoảng 44% tổn thất thiếu hụt thu hồi (under-recovery losses) hàng ngày, vốn đã tăng cao do sự chênh lệch giữa chi phí nhập khẩu cao và giá trong nước bị kiểm soát. Sự giải tỏa này đã được phản ánh ngay lập tức trên thị trường chứng khoán, nơi các nhà đầu tư tổ chức phản ứng tích cực với việc bảo vệ biên lợi nhuận. Tuy nhiên, đối với người tiêu dùng, các đợt tăng giá này thể hiện một đòn giáng trực tiếp vào ngân sách hộ gia đình và báo hiệu một giai đoạn chi phí hàng hóa và dịch vụ tăng cao trên toàn quốc.

Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.