80% tỷ trọng nhân dân tệ của Hồng Kông là trọng tâm trong kế hoạch Thượng Hải của Trần Mậu Ba

Bộ trưởng Tài chính Hồng Kông Trần Mậu Ba đề xuất thắt chặt quan hệ tài chính Thượng Hải - Hồng Kông nhằm củng cố vai trò trung tâm nhân dân tệ offshore hàng đầu thế giới của thành phố.

Bộ trưởng Tài chính Hồng Kông Trần Mậu Ba đã kêu gọi đẩy nhanh mô hình "Công nghiệp tại Thượng Hải, Kho bạc Offshore tại Hồng Kông", nhằm làm sâu sắc hơn vai trò quốc tế của nhân dân tệ trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đối với tài sản định giá bằng CNY ngày càng tăng.

"Nhu cầu của các nhà đầu tư toàn cầu đối với việc phân bổ nhân dân tệ đang gia tăng, và Thượng Hải cùng Hồng Kông có thể hợp tác để làm phong phú thêm các sản phẩm đầu tư và công cụ quản lý rủi ro," ông Trần phát biểu tại Diễn đàn Lujiazui ngày 17 tháng 6.

Hồng Kông hiện đang xử lý khoảng 80% tổng số thanh toán nhân dân tệ offshore, theo phân tích của China Daily. Ông Trần đề xuất mở rộng các sản phẩm định giá và thanh toán hàng hóa bằng nhân dân tệ, tận dụng cả thị trường giao sau và giao ngay của Thượng Hải cùng cơ sở nhà đầu tư quốc tế của Hồng Kông, tạo ra các chuẩn "Giá Trung Quốc" có thể nâng cao chức năng đầu tư và dự trữ của nhân dân tệ.

Sáng kiến này diễn ra trong bối cảnh tranh chấp thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ tạo ra cả rủi ro lẫn cơ hội cho lĩnh vực tài chính của Hồng Kông. Nếu thành công, mô hình này có thể đẩy nhanh quá trình quốc tế hóa nhân dân tệ vào thời điểm tỷ trọng của đồng tiền này trong dự trữ toàn cầu vẫn dưới 3%, so với 58% của đồng đô la Mỹ, theo dữ liệu của IMF.

Mô hình Hai Thành phố cho Dòng vốn xuyên biên giới

Khuôn khổ "Công nghiệp tại Thượng Hải, Kho bạc Offshore tại Hồng Kông" sẽ cung cấp cho các doanh nghiệp giải pháp phân bổ vốn và tài sản xuyên biên giới một cửa, ông Trần cho biết. Điều này cho phép các công ty đại lục duy trì hoạt động công nghiệp tại Thượng Hải trong khi tập trung quản lý kho bạc offshore tại Hồng Kông, tận dụng thị trường vốn sâu rộng và hệ thống pháp luật thông luật của thành phố.

Đề xuất này không chỉ dừng lại ở dịch vụ kho bạc doanh nghiệp. Ông Trần cho biết Thượng Hải và Hồng Kông có thể cùng phát triển thêm nhiều sản phẩm đầu tư và công cụ quản lý rủi ro bằng nhân dân tệ để đáp ứng nhu cầu toàn cầu đang gia tăng. Trong lĩnh vực hàng hóa, hai thành phố có thể hợp tác để định giá và thanh toán nhiều sản phẩm hơn bằng nhân dân tệ, sử dụng sàn giao dịch giao sau của Thượng Hải và cơ sở nhà đầu tư toàn cầu của Hồng Kông để thiết lập các chuẩn cạnh tranh với định giá bằng đô la Mỹ.

Một cơ hội trước mắt nằm ở khả năng dịch chuyển của các công ty Trung Quốc khỏi các sàn giao dịch chứng khoán Mỹ. Các công ty như Alibaba, JD.com và NetEase đã hoàn tất niêm yết thứ cấp trên Sở giao dịch chứng khoán Hồng Kông. Nếu việc hủy niêm yết tại Mỹ tăng tốc theo Đạo luật Holding Foreign Companies Accountable, Hồng Kông sẵn sàng hấp thụ làn sóng mới các tổ chức phát hành chất lượng cao của Trung Quốc, với các cải cách cho phép cổ phiếu đa quyền biểu quyết và niêm yết công ty công nghệ sinh học.

Lần gần đây nhất Hồng Kông theo đuổi một nỗ lực hội nhập tài chính lớn với đại lục là vào năm 2022-2023, khi thành phố mở rộng các chương trình Kết nối Chứng khoán (Stock Connect) và Kết nối Trái phiếu (Bond Connect). Kết nối Trái phiếu Nam-Bắc (Southbound Bond Connect), ra mắt vào tháng 9 năm 2023, cho phép nhà đầu tư đại lục tiếp cận thị trường trái phiếu Hồng Kông, với hạn ngạch hàng ngày khoảng 20 tỷ nhân dân tệ. Khối lượng giao dịch lũy kế thông qua chương trình này đã vượt 1 nghìn tỷ nhân dân tệ, theo dữ liệu của HKEX.

Mô hình này cũng mở ra cánh cửa cho các công ty từ các quốc gia đối tác Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) niêm yết và huy động vốn tại Hồng Kông. Nhiều công ty tăng trưởng nhanh ở Đông Nam Á, Trung Đông và châu Phi gặp khó khăn trong việc tiếp cận các thị trường vốn sâu rộng mang lại tầm nhìn quốc tế. Bằng cách cung cấp cho các công ty này một nền tảng niêm yết đáng tin cậy với sự minh bạch về quy định và cơ sở nhà đầu tư quốc tế của Hồng Kông, thành phố này có thể trở thành trung tâm huy động vốn ưa thích của các nền kinh tế phía Nam Toàn cầu (Global South), theo phân tích của China Daily.

Quốc tế hóa Nhân dân tệ tại điểm bước ngoặt

Việc thúc đẩy quốc tế hóa nhân dân tệ diễn ra khi sự thống trị của đồng đô la Mỹ phải đối mặt với thách thức kéo dài nhất trong nhiều thập kỷ. Trung Quốc đã ký các thỏa thuận hoán đổi song phương với hơn 40 ngân hàng trung ương, và thanh toán thương mại bằng nhân dân tệ đã tăng lên khoảng 25% giao dịch xuyên biên giới của Trung Quốc, từ mức dưới 10% cách đây năm năm, theo dữ liệu của PBoC.

Trong lĩnh vực thu nhập cố định, việc mở rộng trái phiếu dim sum — trái phiếu doanh nghiệp bằng nhân dân tệ offshore — mang đến một chiều hướng tăng trưởng khác. Các chính phủ và tập đoàn từ các quốc gia Vành đai và Con đường có thể phát hành trái phiếu tại Hồng Kông, tiếp cận thanh khoản của Trung Quốc và đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư. Chương trình Kết nối Trái phiếu của Hồng Kông, được tăng cường với liên kết Nam-Bắc, có thể được mở rộng hơn nữa để hỗ trợ hoạt động tài chính xuyên biên giới lớn hơn.

Khi thương mại giữa Trung Quốc và các nước Vành đai và Con đường ngày càng được thực hiện bằng nhân dân tệ, tầm quan trọng của Hồng Kông như một trung tâm thanh toán bù trừ và quyết toán sẽ chỉ tăng lên. Thành phố này không chỉ tạo điều kiện cho các giao dịch — mà còn đang neo giữ hệ sinh thái rộng lớn hơn của các dòng chảy thương mại, tài chính và đầu tư xoay quanh vai trò đang phát triển của Trung Quốc trong nền kinh tế toàn cầu, theo phân tích của China Daily.

Đối với Hồng Kông, những gì đang bị đặt cược là rất lớn. Vai trò cửa ngõ giữa Trung Quốc và thị trường vốn toàn cầu của thành phố đã bị thử thách bởi căng thẳng địa chính trị và sự cạnh tranh từ Singapore. Đề xuất của ông Trần cho thấy Hồng Kông đang tìm cách không chỉ trở thành một địa điểm niêm yết cho các công ty Trung Quốc mà còn là trụ sở hoạt động và tài chính cho Sáng kiến Vành đai và Con đường, với tiềm năng phục vụ các công ty từ Đông Nam Á, Trung Đông và châu Phi đang tìm kiếm quyền truy cập vào thị trường vốn sâu rộng.

Cột mốc tiếp theo của sáng kiến này sẽ là các chi tiết thực thi, mà ông Trần cho biết sẽ được xây dựng với sự phối hợp của chính quyền Thượng Hải và chính phủ trung ương. Những người tham gia thị trường sẽ theo dõi các bước cụ thể, bao gồm các ưu đãi thuế tiềm năng cho các công ty thiết lập trung tâm kho bạc offshore tại Hồng Kông và hạn ngạch mở rộng cho các chương trình đầu tư xuyên biên giới.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.