Những điểm chính:
Chiến lược "mua tất cả mọi thứ liên quan đến AI" từng chi phối thị trường cổ phiếu trong hai năm qua đang đảo chiều, khi các quỹ phòng hộ xả cổ phiếu công nghệ với tốc độ nhanh nhất trong nhiều tháng.
Quỹ phòng hộ đã bán ròng cổ phiếu công nghệ Mỹ trong tuần thứ tư liên tiếp tính đến ngày 2/7, với danh mục chip beta cao của Goldman Sachs lao dốc 19% trong hai tuần, dữ liệu từ bộ phận môi giới chính của ngân hàng này cho thấy.
"Chiến lược 'mua tất cả mọi thứ liên quan đến AI' đã kết thúc — thị trường giờ đây sẽ thưởng cho chất lượng và khả năng thực thi, chứ không phải beta," Benny Quek, chiến lược gia bộ phận giao dịch của Goldman Sachs, cho biết trong một báo cáo hàng tuần gửi khách hàng.
Áp lực bán chủ yếu đến từ các nhà quản lý danh mục đầu tư chỉ mua dài hạn (long-only) cắt giảm vị thế cổ phiếu đơn lẻ, được bù đắp một phần bởi hoạt động mua sản phẩm vĩ mô. Chiến lược cổ phiếu long-short cơ bản của Goldman Sachs giảm 1,53% trong giai đoạn 26/6 – 2/7, với mức đóng góp alpha âm 1,42% khi cả vị thế mua và bán đều thua lỗ. Chiến lược long-short hệ thống thậm chí còn tồi tệ hơn, giảm 2,09%. Đợt bán tháo trong Danh mục Động lực Beta Cao (High Beta Momentum Portfolio) của Goldman Sachs — một rổ cổ phiếu chủ yếu là chip và bộ nhớ — bao gồm cú lao dốc kéo dài hai ngày lịch sử trong dịp cuối tuần trước.
Sự xoay chuyển này đánh dấu một bước ngoặt tiềm tàng đối với thị trường cổ phiếu Mỹ trị giá 6 nghìn tỷ USD, nơi các cổ phiếu liên quan đến AI từng chiếm tỷ trọng tăng trưởng không tương xứng. Với tăng trưởng lợi nhuận quý 2 tổng hợp của S&P 500 đang ở mức 23,3% so với cùng kỳ năm ngoái, theo FactSet, câu hỏi đặt ra là liệu sức mạnh cơ bản có thể hấp thụ đợt định giá lại này hay không. Thị trường đang định giá ít nhất một lần Fed tăng lãi suất vào cuối năm 2026, và biên bản cuộc họp tháng 7 của Fed dự kiến công bố vào thứ Tư sẽ được theo dõi chặt chẽ.
Dòng vốn chảy ra không chỉ giới hạn ở Mỹ. Thị trường cổ phiếu Nhật Bản ghi nhận mức bán ròng hàng tháng lớn nhất trong lịch sử vào tháng 6, trong khi hoạt động bán tại Hàn Quốc đã xóa sạch toàn bộ lượng mua ròng từ đầu năm, dữ liệu của Goldman Sachs cho thấy. Tốc độ đảo chiều rất rõ rệt: Lượng bán ròng tháng 6 tại châu Á gần như đảo ngược hoàn toàn lượng mua ròng kỷ lục của tháng 5, nhấn mạnh mức độ nhanh chóng mà niềm tin vào các vị thế liên quan đến AI có thể thay đổi.
Các quỹ long-short cơ bản tập trung vào châu Á đã đi ngược xu hướng, mang lại lợi nhuận khoảng 7% trong tháng 6 ngay cả khi thị trường chung giảm khoảng 1%. Sự vượt trội này được thúc đẩy bởi đà tăng ngắn hạn, vị thế mua tập trung đông đúc (crowded long positions) và thiên hướng công nghệ, mặc dù định vị tại Hàn Quốc và biến động đã ảnh hưởng đến lợi nhuận.
Chip Dẫn Đầu Đợt Bán Tháo
Đợt bán tháo cổ phiếu bán dẫn là dữ dội nhất. Chỉ số Bán dẫn Philadelphia lao dốc 11% trong hai ngày, theo dữ liệu của BofA, khi các nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu nhu cầu do AI thúc đẩy có thể biện minh cho định giá mà chỉ số Rủi ro Bong bóng (Bubble Risk Indicator) của ngân hàng này xác định ở mức 0,91 đối với chip — gần với các mức từng báo hiệu các đợt điều chỉnh trước đây. Các chiến lược gia của JPMorgan cho biết "mức tăng vượt trội của cổ phiếu bán dẫn Mỹ so với các nhà đầu tư hạ tầng AI quy mô lớn đã tạo ra sự chênh lệch định giá không bền vững."
Thị trường rộng hơn đã có dấu hiệu ổn định vào cuối tuần. Chỉ số Nasdaq Composite đóng cửa ở mức 25.832,67 vào ngày 2/7, tăng 2,1% trong tuần, trong khi S&P 500 phục hồi khi nhóm Cổ phiếu Vĩ đại (Magnificent 7) — bao gồm Microsoft, Meta, Amazon, Apple, Nvidia, Alphabet và Tesla — dẫn đầu đà tăng. Nhưng dữ liệu dòng vốn cơ bản lại kể một câu chuyện khác: BofA báo cáo các quỹ cổ phiếu Mỹ chứng kiến 17,2 tỷ USD bị rút ra trong tuần kết thúc ngày 1/7, mức rút vốn lớn nhất kể từ tháng 3.
Điều Gì Tiếp Theo
Ông Quek mô tả đợt bán tháo này giống như một hoạt động giảm rủi ro mang tính cấu trúc hơn là một sự bác bỏ mang tính nền tảng đối với AI. "Điều này trông giống như tái cân bằng cuối quý, hiệu ứng mùa hè, vị thế quá tập trung và xoay chuyển phong cách đầu tư — chứ không phải một sự thay đổi chế độ," ông nói. Tuy nhiên, việc tập trung bán tháo vào cổ phiếu bán dẫn và tốc độ kỷ lục của dòng vốn chảy ra khỏi Nhật Bản cho thấy sự điều chỉnh có thể còn kéo dài thêm nữa.
Mục tiêu cuối năm 2025 của S&P 500 theo Goldman Sachs vẫn ở mức 8.000 điểm, với kỳ vọng của khách hàng tập trung trong khoảng 7.500 đến 8.000 điểm. Con đường đạt đến mức đó phụ thuộc vào việc liệu tăng trưởng lợi nhuận — dự kiến ở mức 24,1% cho năm dương lịch 2025, theo FactSet — có thể xác thực định giá hiện tại khi giao dịch AI chuyển từ động lực dựa trên beta sang sự khác biệt hóa dựa trên từng cổ phiếu cụ thể hay không.
Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
