Goldman dự báo xung đột Trung Đông thúc đẩy cú sốc năng lượng hai chiều

Theo phân tích mới nhất từ Goldman Sachs, cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông đang định hình lại bối cảnh năng lượng toàn cầu, tạo ra một cú sốc hai chiều có lợi về mặt cấu trúc cho năng lượng mặt trời trong khi đồng thời củng cố nhu cầu về than đá.

Các nhà phân tích của Goldman gồm Hongcen Wei, Daan Struyven và Samantha Dart cho biết trong báo cáo: "Nếu xung đột kéo dài, các quốc gia nhập khẩu có thu nhập cao sẽ tận dụng sức mua của mình để đảm bảo nguồn tài nguyên năng lượng". Ngược lại, các quốc gia có thu nhập thấp như Bangladesh và Pakistan có nguy cơ bị loại khỏi thị trường do giá cao, đối mặt với khả năng phải đóng cửa cả ngành năng lượng và sản xuất.

Phân tích này chỉ ra những điểm tương đồng với cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, khi việc châu Âu cắt giảm mạnh nhập khẩu khí đốt của Nga đã khiến giá khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu tăng vọt. Trong khi các nền kinh tế phát triển hấp thụ được mức chi phí cao hơn, các quốc gia nhạy cảm với giá cả đã chứng kiến khối lượng nhập khẩu LNG của họ sụt giảm đáng kể. Báo cáo lưu ý rằng ngay cả sau khi dòng chảy năng lượng bắt đầu bình thường hóa, khối lượng nhập khẩu dầu và khí đốt của hầu hết các quốc gia đang phát triển lớn vào tháng 3 năm 2026 vẫn thấp hơn rõ rệt so với mức của năm trước, cho thấy một sự tổn thương dai dẳng.

Động lực này tạo ra một kịch bản đầu tư năng lượng đa chiều phức tạp. Những lo ngại sâu sắc về an ninh năng lượng đang thúc đẩy nỗ lực toàn cầu hướng tới sản xuất điện tại chỗ, chủ yếu mang lại lợi ích cho năng lượng mặt trời, đồng thời cũng thúc đẩy sự thoái lui về phía than đá ở những quốc gia không đủ khả năng tài chính hoặc không thể nhanh chóng xây dựng cơ sở hạ tầng năng lượng tái tạo.

## Câu chuyện về hai lưới điện năng lượng

Sự chuyển dịch sang năng lượng mặt trời đang nhận được sự hỗ trợ mang tính cấu trúc. Cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022 đóng vai trò như một chất xúc tác bất ngờ cho việc lắp đặt điện mặt trời trên toàn cầu. Châu Âu đã tăng tốc triển khai điện quang điện, và Trung Quốc cũng đã chuyển đổi chiến lược dài hạn từ "than sang khí" sang chuyển đổi "than sang năng lượng tái tạo". Goldman lập luận rằng cuộc xung đột hiện tại sẽ chỉ làm gia tăng xu hướng này khi các nước ưu tiên tính độc lập về năng lượng, phù hợp với quan điểm lạc quan về cấu trúc đối với tăng trưởng năng lượng mặt trời và nhu cầu điện toàn cầu nói chung.

Ngược lại, một câu chuyện khác đang diễn ra ở Nam và Đông Nam Á. Không giống như các nền kinh tế phát triển, các quốc gia như Việt Nam, Pakistan và Bangladesh đã cho thấy sự đảo ngược rõ rệt từ khí đốt tự nhiên trở lại than đá kể từ năm 2022. Thiếu vốn hoặc cơ sở hạ tầng để mở rộng nhanh chóng công suất năng lượng tái tạo, những quốc gia này đang quay sang sử dụng than đá rẻ hơn và dễ tiếp cận hơn để đảm bảo an ninh năng lượng. Goldman Sachs kỳ vọng xu hướng này sẽ tiếp tục hỗ trợ nhu cầu than toàn cầu trong vài năm tới.

Sự phân rẽ này nhấn mạnh bản chất mong manh của quá trình chuyển đổi năng lượng ở các nước thu nhập thấp. Trong ngắn hạn, sự phục hồi của họ vẫn dễ bị tổn thương trước các cú sốc cung ứng. Về lâu dài, cuộc chạy đua toàn cầu vì an ninh năng lượng mang lại một kết quả nghịch lý: sự bùng nổ đồng thời của cả điện mặt trời và nhu cầu than ở châu Á, một sự phức tạp quan trọng đối với các nhà đầu tư đang định hướng trong thị trường năng lượng đang không ngừng biến đổi.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.