Goldman Sachs cảnh báo AI có thể gây xáo trộn 25% thị trường lao động

Một báo cáo mới từ Goldman Sachs cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo có thể tự động hóa tương đương với 25% các tác vụ công việc hiện tại, dẫn đến khả năng gây xáo trộn thị trường lao động đáng kể và nỗi đau kinh tế cho những công nhân bị thay thế. Phân tích được công bố vào ngày 6 tháng 4 năm 2026 này dựa trên dữ liệu lịch sử hàng thập kỷ để so sánh làn sóng AI sắp tới với các chuyển dịch công nghệ trong quá khứ.

"Trong khi tiến bộ công nghệ luôn là con dao hai lưỡi đối với lao động, thì quy mô và tốc độ xâm lấn của AI vào các tác vụ nhận thức và văn phòng là chưa từng có", David Solomon, CEO của Goldman Sachs, cho biết trong lời tựa của báo cáo. "Giai đoạn điều chỉnh đối với người lao động lần này có thể kéo dài hơn và thách thức hơn đáng kể."

Báo cáo nhấn mạnh rằng các làn sóng công nghệ trước đây, như sự ra đời của máy tính cá nhân, chủ yếu tự động hóa các tác vụ thủ công, lặp đi lặp lại. Ngược lại, AI tạo sinh hiện đại có khả năng xử lý các công việc nhận thức phức tạp, không theo quy trình, khiến phạm vi nghề nghiệp bị đe dọa rộng hơn. Nghiên cứu của ngân hàng đầu tư gợi ý rằng mặc dù các công việc mới sẽ được tạo ra, nhưng khoảng cách kỹ năng của những công nhân bị thay thế sẽ rất lớn, đòi hỏi đầu tư khổng lồ vào đào tạo lại và giáo dục.

Những phát hiện này có thể định hình lại tâm lý nhà đầu tư dài hạn, chuyển hướng vốn khỏi các ngành thâm dụng lao động và hướng tới các công ty đi đầu về AI và tự động hóa như Nvidia và Google. Báo cáo cũng tạo áp lực lên các nhà hoạch định chính sách trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng đang rình rập, với các tác động tiềm tàng đến chi tiêu chính phủ trong tương lai cho các mạng lưới an sinh xã hội và các chương trình đào tạo lại quy mô lớn. Chi phí ước tính của các chương trình như vậy có thể lên tới hàng trăm tỷ đô la trên toàn cầu trong thập kỷ tới.

Phân tích của Goldman Sachs đóng vai trò như một cảnh báo đanh thép chống lại sự tự mãn. Mặc dù mức tăng năng suất từ AI được kỳ vọng là rất lớn, báo cáo cảnh báo rằng những lợi ích này có thể không được phân bổ đều. Khó khăn kinh tế đối với những người có kỹ năng trở nên lỗi thời có thể tạo ra sự bất ổn xã hội và chính trị đáng kể.

Không giống như cơ giới hóa nông nghiệp hay tự động hóa nhà xưởng, cuộc cách mạng AI đang nhắm đến một tầng lớp lao động khác. Báo cáo xác định các trợ lý pháp lý, nhà phân tích nghiên cứu thị trường và thậm chí một số nhà phát triển phần mềm là những vai trò có tiềm năng tự động hóa cao. Điều này thách thức niềm tin lâu nay rằng giáo dục đại học là rào cản chống lại tình trạng thất nghiệp do công nghệ.

Các kết luận của báo cáo đang được các nhà kinh tế và chuyên gia công nghệ tranh luận. Một số người, như các nhà nghiên cứu tại Viện Tương lai Đời sống MIT, cho rằng các dự báo của Goldman Sachs là quá thận trọng. Những người khác, bao gồm cả người phát ngôn của các đại gia công nghệ như Microsoft, nhấn mạnh tiềm năng của AI trong việc tăng cường khả năng của con người thay vì thay thế hoàn toàn.

Đối với các nhà đầu tư, báo cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá "mức độ sẵn sàng với AI" của một công ty. Điều này bao gồm không chỉ việc áp dụng các công nghệ AI mà còn cả chiến lược quản lý lực lượng lao động của họ thông qua quá trình chuyển đổi này. Các công ty đầu tư vào vốn nhân lực và đào tạo lại có thể chứng tỏ khả năng phục hồi tốt hơn trong dài hạn.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.