Một dòng tweet duy nhất từ Elon Musk đã khơi dậy sự tập trung của nhà đầu tư vào tham vọng robot của Tesla, ngay cả khi một cuộc chiến pháp lý đặt cược cao về tương lai an toàn AI đang thu hút sự chú ý của ông.
Một bài đăng đầy ẩn ý trên X từ Elon Musk gọi phiên bản thứ ba sắp tới của robot hình người Optimus của Tesla là "đặc biệt" đã đủ để đẩy cổ phiếu của nhà sản xuất xe điện lên cao hơn, một minh chứng cho sự khao khát của các nhà đầu tư đối với bất kỳ tin tức nào về tiến trình trí tuệ nhân tạo của công ty. Cổ phiếu của Tesla (TSLA) đã tăng 0,3% lên 377,17 USD trong giao dịch tiền thị trường hôm thứ Tư, một cú hích nhỏ cho một mã cổ phiếu đã giảm 16% kể từ đầu năm khi công ty rót khoảng 25 tỷ USD vào các dự án AI và robot vẫn chưa tạo ra doanh thu đáng kể.
Dòng tweet xuất hiện khi Musk đang vướng vào một phiên tòa gây chú ý chống lại OpenAI, công ty mà ông đồng sáng lập. Tại một phòng xử án ở California, Musk đã lập luận rằng việc OpenAI theo đuổi lợi nhuận đã phản bội sứ mệnh ban đầu là phát triển AI vì lợi ích của nhân loại. "Nó có thể giết chết tất cả chúng ta," ông nói trên bục nhân chứng, đề cập đến những rủi ro sinh tồn của AI tiên tiến. "Chúng ta không muốn có một kết cục kiểu 'Terminator' (Kẻ hủy diệt). Chúng ta muốn ở trong một kết cục kiểu Gene Roddenberry, như 'Star Trek'."
Sự đặt cạnh nhau giữa một gợi ý bình thường trên mạng xã hội và một lời cảnh báo nghiêm trọng tại tòa án đã tóm gọn trạng thái hiện tại của các tham vọng AI của Tesla. Công ty đang vận hành taxi robot tại bốn thành phố với hy vọng nhiều hơn nữa, nhưng đã trì hoãn việc tiết lộ chính thức robot Optimus V3 thế hệ tiếp theo của mình, với việc Musk viện dẫn rủi ro các đối thủ cạnh tranh thực hiện "phân tích từng khung hình" để sao chép công nghệ. Việc sản xuất trên dây chuyền lắp ráp dự kiến sẽ bắt đầu tại Fremont, California, vào cuối năm nay, với khối lượng lớn được lên kế hoạch cho năm 2027.
Đối với các nhà đầu tư, robot "đặc biệt" đại diện cho một biên giới mới tiềm năng cho Tesla, một con đường để biện minh cho mức định giá vượt xa việc chỉ sản xuất ô tô. Nhưng như phiên tòa OpenAI tiết lộ, con đường này đầy rẫy những tranh luận triết học và thù hận cá nhân có thể định hình toàn bộ ngành công nghiệp. Câu hỏi đặt ra là liệu tầm nhìn của Musk về một tương lai được hỗ trợ bởi AI "đặc biệt" sẽ là một trong những sự hợp tác không tưởng hay một cuộc chiến giành quyền thống trị kiểu "Terminator".
Câu hỏi 730 tỷ USD về An toàn AI
Phiên tòa đối đầu giữa Musk với OpenAI và CEO Sam Altman đã mang đến một cái nhìn hiếm hoi về sự phân ly ý thức hệ tại trung tâm của cuộc cách mạng AI. Musk cáo buộc Altman và các đồng nghiệp của ông đã "đánh cắp một tổ chức từ thiện" bằng cách biến phòng thí nghiệm nghiên cứu phi lợi nhuận thành một doanh nghiệp vì lợi nhuận hiện được định giá khoảng 730 tỷ USD và được hỗ trợ bởi Microsoft. Các luật sư của OpenAI đã đáp trả, gọi vụ kiện là hành động "con cáo và chùm nho" từ một người đồng sáng lập đã ra đi trong giận dữ sau một màn tranh giành quyền lực thất bại nhằm sáp nhập phòng thí nghiệm vào Tesla.
Các thủ tục tố tụng mang tính cá nhân sâu sắc. Thẩm phán đã khiển trách Musk vì các bài đăng trên mạng xã hội chế giễu Altman là "Scam Altman". Lời khai đã thuật lại chính nguồn gốc của OpenAI, mà Musk tuyên bố là ý tưởng của ông để tạo ra một đối trọng với Google. Ông làm chứng rằng một cuộc trò chuyện với người đồng sáng lập Google Larry Page, người đã gọi Musk là "kẻ phân biệt loài" vì thiên vị con người hơn các dạng sống kỹ thuật số trong tương lai, chính là chất xúc tác. "Lý do OpenAI tồn tại là vì Larry Page đã gọi tôi là 'kẻ phân biệt loài'," Musk nói trước tòa.
Từ 'Thợ đốn củi' đến Nhà sản xuất Robot
Xuyên suốt phiên tòa, Musk đã xây dựng hình ảnh của mình như một doanh nhân có tầm nhìn xa trông rộng được thúc đẩy bởi mong muốn cứu nhân loại. Ông đã đóng khung các công ty khác nhau của mình—từ sứ mệnh của SpaceX làm cho sự sống trở nên đa hành tinh đến mục tiêu của Neuralink đạt được sự cộng sinh giữa người và AI—như một phần của câu chuyện lớn lao này. Ông thậm chí còn kể lại một khoảng thời gian làm thợ đốn củi khi còn trẻ như một phần của cuộc hành trình của mình.
Câu chuyện này là một công cụ mạnh mẽ để thúc đẩy nhân viên và tập hợp các nhà đầu tư. Tuy nhiên, phiên tòa cũng đã mang lại sự giám sát đối với hình ảnh này. Tờ New York Times đã đưa tin rằng quỹ từ thiện của chính Musk đã nhiều lần không đáp ứng các yêu cầu pháp lý tối thiểu cho các khoản đóng góp, một sự tương phản rõ rệt với những tuyên bố công khai của ông về lòng vị tha.
Đối với các nhà đầu tư Tesla, bộ phim đặt ra một câu hỏi quan trọng: liệu vụ cá cược khổng lồ của công ty vào AI và robot là một quyết định kinh doanh có tính toán hay một chương khác trong cuộc thập tự chinh cá nhân của Musk? Robot Optimus "đặc biệt" không chỉ là một mảnh phần cứng; nó là biểu tượng của một tương lai mà Musk quyết tâm xây dựng. Tuy nhiên, phiên tòa đang diễn ra đóng vai trò như một lời nhắc nhở rằng ngay cả đối với người giàu nhất thế giới, việc biến tầm nhìn đó thành hiện thực là một quá trình lộn xộn, phức tạp và thường mâu thuẫn. Trong khi cổ phiếu của Tesla có thể tăng tạm thời nhờ một dòng tweet duy nhất, thành công lâu dài của nó trong lĩnh vực AI sẽ phụ thuộc vào việc điều hướng chính những bãi mìn đạo đức và cạnh tranh đang diễn ra trong một phòng xử án ở California.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.