Các nhà phát triển AI Trung Quốc đang xuất khẩu token với tốc độ chưa từng có, tận dụng nguồn nhân tài dồi dào và lợi thế năng lượng đáng kể để cắt giảm chi phí so với các đối thủ toàn cầu.
Tiêu thụ token AI hàng tuần của Trung Quốc đã tăng vọt lên hơn gấp bốn lần so với Hoa Kỳ, đạt 13 nghìn tỷ vào cuối tháng 3, được thúc đẩy bởi sự gia tăng nhu cầu từ các nhà phát triển nước ngoài và lợi thế chi phí đáng kể về điện năng và nhân tài. Ngược lại, Hoa Kỳ ghi nhận 3 nghìn tỷ lượt gọi token trong cùng kỳ.
"Chi phí thấp chỉ là tấm vé vào cửa, không phải tấm vé chiến thắng," Wang Lisheng, đối tác tại công ty đầu tư mạo hiểm Thung lũng Silicon TSVC, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Tencent News. "Đối với các kịch bản giá trị cao như tài chính và y tế, sự ổn định và độ tin cậy quan trọng hơn nhiều so với giá cả."
Sự gia tăng đột biến trong việc sử dụng, với gần một nửa số lượt gọi token của Trung Quốc đến từ bên ngoài quốc gia, được củng cố bởi nguồn cung cấp điện cao gấp đôi so với Mỹ và mức giá chỉ bằng một phần ba. Lợi thế năng lượng này được kết hợp với đội ngũ kỹ sư tài năng am hiểu về tối ưu hóa mô hình, cho phép các công ty Trung Quốc như DeepSeek cung cấp dịch vụ với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ so với các đối thủ phương Tây.
Xu hướng này đe dọa biến thị trường suy luận AI thành hàng hóa phổ thông, gây áp lực lên biên lợi nhuận của các công ty dẫn đầu Hoa Kỳ như OpenAI và Anthropic. Nó có thể dẫn đến sự chia rẽ thị trường toàn cầu, nơi các mô hình Trung Quốc thống trị trong các ứng dụng nhạy cảm về chi phí, trong khi các mô hình Hoa Kỳ duy trì quyền kiểm soát trong phân khúc doanh nghiệp giá trị cao.
Lợi thế Nhân tài và Chi phí
Lợi thế cạnh tranh của Trung Quốc trong cuộc đua AI không chỉ dựa vào điện rẻ. Một yếu tố then chốt là nguồn kỹ sư khổng lồ của quốc gia, những người có kỹ năng cao về toán học và khoa học máy tính cơ bản cần thiết để tối ưu hóa các mô hình AI. Theo ông Wang, đội ngũ nhân tài này đặc biệt am hiểu việc làm cho các mô hình hiệu quả hơn, một kỹ năng quan trọng khi tài nguyên tính toán bị hạn chế. Cách tiếp cận kỹ thuật "tiết kiệm" này, nảy sinh từ sự cần thiết, đã trở thành một lợi thế đáng kể, cho phép các công ty Trung Quốc phát triển các mô hình AI mạnh mẽ với chi phí thấp hơn.
Sự kết hợp giữa nhân tài và năng lượng chi phí thấp đã cho phép các công ty AI Trung Quốc nhanh chóng giành được thị phần, đặc biệt là trong số các nhà phát triển cá nhân và các startup nhỏ. Tính chất mã nguồn mở của nhiều mô hình Trung Quốc, trái ngược với cách tiếp cận mã nguồn đóng, trả phí của nhiều đối tác Mỹ, đã thúc đẩy nhanh chóng quá trình áp dụng.
Thách thức Doanh nghiệp
Bất chấp thành công ở thị trường người tiêu dùng và nhà phát triển, các mô hình AI Trung Quốc phải đối mặt với những rào cản đáng kể trong việc thâm nhập vào phân khúc doanh nghiệp (toB) sinh lời ở phương Tây. Độ tin cậy, sự ổn định và bảo mật dữ liệu là tối quan trọng đối với khách hàng doanh nghiệp, những người thường sẵn sàng trả phí cao cho các thương hiệu đáng tin cậy như Microsoft, Google và Amazon.
"Mảng toB luôn là điểm yếu của các công ty công nghệ Trung Quốc trên thị trường quốc tế," Zhang Yuqing, người sáng lập TSVC, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Tencent News. Ông lưu ý rằng trong khi các mô hình Trung Quốc đang thâm nhập vào các doanh nghiệp nhỏ nhạy cảm về chi phí hơn, họ đang gặp khó khăn trong việc thu hút các tập đoàn lớn trong các lĩnh vực như tài chính và luật.
Cuộc chiến giành thị trường doanh nghiệp hiện đang diễn ra giữa các gã khổng lồ Mỹ. Ví dụ, mô hình Claude của Anthropic đang giành được vị thế trước các dịch vụ của OpenAI bằng cách tập trung vào lập trình và các ứng dụng đặc thù của doanh nghiệp khác. Sự cạnh tranh gay gắt này để lại ít không gian cho những người mới tham gia, đặc biệt là những người đến từ Trung Quốc đang đối mặt với sự thiếu hụt niềm tin.
Con đường phía trước
Để vượt qua những thách thức này, các công ty AI Trung Quốc sẽ cần làm nhiều hơn là chỉ cạnh tranh về giá. Họ sẽ cần xây dựng danh tiếng về độ tin cậy và bảo mật, đồng thời phát triển một hệ sinh thái dịch vụ và hỗ trợ toàn diện. Điều này bao gồm đầu tư vào cơ sở hạ tầng mạnh mẽ, đảm bảo tuân thủ các quy định bảo vệ dữ liệu quốc tế và xây dựng niềm tin với khách hàng nước ngoài.
Thành công lâu dài của ngành công nghiệp AI Trung Quốc sẽ phụ thuộc vào khả năng vượt xa vai trò của một nhà cung cấp chi phí thấp để trở thành một đối tác công nghệ giá trị cao thực thụ. Mặc dù sự gia tăng khối lượng token hiện tại rất ấn tượng, nhưng bài kiểm tra thực sự sẽ là liệu các công ty Trung Quốc có thể chuyển đổi điều này thành doanh thu bền vững và sự hiện diện lâu dài trên thị trường doanh nghiệp toàn cầu hay không.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.