Một báo cáo của Barclays ngày 15 tháng 5 cảnh báo rằng hiện tượng “Siêu El Niño” tiềm tàng xuất hiện vào mùa hè năm 2026 đe dọa làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung hàng hóa toàn cầu, tạo ra rủi ro về một cú sốc lạm phát diện rộng. Phân tích của ngân hàng chỉ ra một kịch bản rủi ro biên nơi cường độ của sự kiện có thể sánh ngang với chu kỳ 2015-16, vốn đã xóa sạch khoảng 39.000 tỷ USD khỏi nền kinh tế toàn cầu trong vòng 5 năm.
Craig Rye và nhóm nghiên cứu đa tài sản tại Barclays cho biết trong báo cáo: “Các dự báo khí hậu ngày càng chỉ ra một sự kiện El Niño đáng kể vào khoảng giữa mùa hè năm 2026”. Trong khi kịch bản cơ sở là một sự kiện từ trung bình đến mạnh, báo cáo nhấn mạnh rằng một số mô hình cho thấy con đường hướng tới một sự kiện “siêu đẳng” tương đương với giai đoạn 2015-16, tạo ra hồ sơ rủi ro nghiêm trọng hơn cho thị trường.
Cơ chế truyền dẫn chính là sự thay đổi phân bố lượng mưa toàn cầu, dẫn đến hạn hán ở một số khu vực và lũ lụt ở những khu vực khác. Báo cáo xác định các điểm áp lực tức thời nhất ở các mặt hàng nông sản như ca cao, dầu cọ và đường. Trong sự kiện 2015-16, sản lượng ca cao Tây Phi đã bị ảnh hưởng bởi các kiểu mưa thay đổi, góp phần gây ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung.
Khác với sự kiện 2015-16 xảy ra khi nhiều thị trường hàng hóa đang dư cung, một siêu El Niño mới sẽ tác động đến các thị trường như đồng vốn đã đối mặt với tình trạng thâm hụt cấu trúc. Barclays ước tính thị trường đồng toàn cầu có thể thâm hụt từ 300.000 đến 400.000 tấn vào năm 2026, khiến bất kỳ sự gián đoạn nguồn cung nào cũng có tác động lớn hơn đến giá cả.
Nguồn cung đồng đối mặt với rủi ro 17% từ đe dọa lũ lụt Chile
Báo cáo cảnh báo một rủi ro đáng kể đối với sản xuất đồng tập trung ở miền Bắc Chile, khu vực chiếm khoảng 4,2 triệu tấn sản lượng hàng năm, tương đương 17% nguồn cung toàn cầu. Trong thời gian El Niño mạnh, khu vực khô hạn này rất dễ bị mưa cực đoan và lũ lụt. Vào tháng 3 năm 2015, những trận lũ lụt tương tự đã khiến nhiều mỏ, bao gồm Centinela và Candelaria của Antofagasta, phải tạm dừng hoạt động, loại bỏ ước tính 90.000 tấn đồng khỏi thị trường. Mặc dù con số đó chỉ chiếm 0,5% nguồn cung toàn cầu, nhưng một sự gián đoạn tương tự trong một thị trường đang thâm hụt có thể gây ra hiệu ứng giá lớn hơn nhiều. Cửa sổ rủi ro lũ lụt cao nhất ở vùng Atacama là từ tháng 2 đến tháng 4 năm 2027 nếu El Niño đạt đỉnh muộn vào năm 2026.
Rủi ro thủy điện của Vân Nam đe dọa 1,7% sản lượng nhôm toàn cầu
Tại Trung Quốc, các mô hình El Niño liên quan đến mưa gió mùa mùa hè yếu hơn, gây ra mối đe dọa trực tiếp đối với các lò luyện nhôm phụ thuộc vào thủy điện ở tỉnh Vân Nam. Khu vực này chiếm khoảng 6,6 triệu tấn sản lượng, tương đương 9% tổng sản lượng toàn cầu, và phụ thuộc vào thủy điện cho 60-70% lượng điện năng. Các điều kiện hạn hán trong năm 2023-24 đã buộc phải cắt giảm công suất 1,15 triệu tấn. Barclays dự báo rằng việc lặp lại mức cắt giảm sản lượng 20% sẽ khiến 1,3 triệu tấn sản lượng nhôm gặp rủi ro, tương đương 1,7% nguồn cung toàn cầu. Điều này xảy ra khi thị trường đã thắt chặt do cắt giảm sản lượng ở Trung Đông.
Ca cao và dầu cọ chuẩn bị cho các cú sốc thời tiết
Báo cáo cũng chi tiết các rủi ro đối với các mặt hàng nông sản mềm. Tây Phi, nơi cung cấp 60-75% lượng ca cao của thế giới, đối mặt với biến động thời tiết mới. Sau khi giá tăng vọt lên hơn 10.000 USD/tấn vào năm 2024 do thu hoạch kém, sự gián đoạn thời tiết năm 2026 có thể chặn đứng quá trình phục hồi của thị trường và một lần nữa gây áp lực lên các công ty thực phẩm như Barry Callebaut và AAK. Đối với dầu cọ, El Niño thường mang lại điều kiện khô hạn hơn cho các vùng trồng trọt chính ở Indonesia và Malaysia, làm giảm năng suất quả. Rủi ro thời tiết này còn trầm trọng hơn do nhu cầu dầu cọ làm nguyên liệu sinh học tăng cao, tiếp tục siết chặt nguồn cung dành cho thực phẩm và mục đích công nghiệp.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
