Sự mất cân bằng cung cầu cấu trúc do việc xây dựng trí tuệ nhân tạo đã khiến giá bộ nhớ cấp doanh nghiệp tăng vọt, với các sản phẩm flash NAND nhảy vọt 63,1% chỉ trong một tháng, theo dữ liệu mới nhất từ cơ quan hải quan Hàn Quốc.
"Căng thẳng cung cầu thị trường lưu trữ năm 2027 có thể còn trầm trọng hơn so với năm 2026," một tuyên bố từ Samsung lưu ý, nhấn mạnh rằng các nhà máy chế tạo mới cần hai đến ba năm để đạt được sản xuất hàng loạt, không đem lại sự cứu vãn trong ngắn hạn.
Dữ liệu, bao gồm khoảng thời gian từ tháng 4 đến đầu tháng 5, tiết lộ một thị trường đang chia đôi. Trong khi giá NAND doanh nghiệp tăng vọt, giá bộ nhớ băng thông cao (HBM) được sử dụng trong các máy chủ AI đã tăng 18,7% so với tháng trước và 165,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá của chip DRAM trần cũng tăng hơn 20%. Điều này trái ngược hoàn toàn với thị trường tiêu dùng, nơi nhu cầu PC yếu đã dẫn đến việc giảm 30 đến 40% giá giao ngay cho các ổ cứng SSD TLC cấp tiêu dùng, theo TrendForce.
Sự phân kỳ nhấn mạnh sức hút mãnh liệt của chi tiêu hạ tầng AI, thứ đang tạo ra một nút thắt cổ chai béo bở cho một số ít nhà cung cấp. Thị trường DRAM phần lớn được kiểm soát bởi ba công ty: Samsung, SK Hynix và Micron Technology (NASDAQ:MU), những công ty nắm giữ khoảng 95% nguồn cung toàn cầu. Sự tập trung này mang lại cho các nhà sản xuất bộ nhớ quyền định giá đáng kể, thúc đẩy doanh thu và tỷ suất lợi nhuận bằng cái giá của các nhà khai thác trung tâm dữ liệu và nhà cung cấp đám mây, những người đối mặt với chi phí tăng cao cho các thành phần AI thiết yếu.
Câu chuyện về hai thị trường
Thị trường bộ nhớ bán dẫn hiện đã phân đôi rõ rệt. Một bên, các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn (hyperscalers) và khách hàng doanh nghiệp đang trong cuộc đua xây dựng năng lực AI, sẵn sàng trả phí chênh lệch cao cho HBM hiệu suất cao và SSD doanh nghiệp cần thiết để huấn luyện và chạy các mô hình ngôn ngữ lớn. Đây là một món hời lớn cho các nhà sản xuất. Ví dụ, doanh thu của Micron đã tăng gấp ba lần so với cùng kỳ năm ngoái trong quý gần nhất, với cổ phiếu của hãng tăng hơn 700% trong năm qua, như đã lưu ý trong một báo cáo của 24/7 Wall St.
Mặt khác, thị trường điện tử tiêu dùng đang trì trệ. Giá cao và việc thiếu các tính năng mới hấp dẫn đã kìm hãm nhu cầu đối với PC và điện thoại thông minh, dẫn đến tình trạng dư thừa hàng tồn kho của các thành phần cấp tiêu dùng. Kết quả là một cuộc chiến giá cả trong không gian SSD tiêu dùng, ngay cả khi các thành phần cho máy chủ AI cao cấp đang có mức giá kỷ lục.
Nghịch lý cổ tức AI
Lợi nhuận phi thường được tạo ra bởi sự bùng nổ AI đang bắt đầu thu hút sự chú ý của chính giới, tạo thêm một tầng rủi ro mới cho các nhà đầu tư. Tại Hàn Quốc, quê hương của những gã khổng lồ Samsung và SK Hynix, một nhà hoạch định chính sách hàng đầu của tổng thống gần đây đã đưa ra ý tưởng tạo ra một khoản "cổ tức AI" cho công dân, được tài trợ bởi các khoản thuế thu được từ lợi nhuận bất ngờ từ AI của đất nước, theo báo cáo của Investing.com.
Mặc dù đề xuất sau đó đã được làm rõ là dựa trên doanh thu thuế thặng dư thay vì đánh thuế trực tiếp, nó phát đi tín hiệu rằng các chính phủ đang bắt đầu coi lợi nhuận khổng lồ từ AI là một nguồn lực quốc gia cần được phân phối lại. Điều này dẫn đến sự không chắc chắn lâu dài cho lĩnh vực này, vì viễn cảnh về các loại thuế đánh vào lợi nhuận bất ngờ hoặc các can thiệp khác có thể ảnh hưởng đến giá trị cuối cùng của siêu chu kỳ thu nhập hiện đang được định giá vào các cổ phiếu bộ nhớ. Tuy nhiên, hiện tại, nhu cầu do AI thúc đẩy có vẻ đủ mạnh để lấn át hầu hết các mối lo ngại vĩ mô, nhưng cuộc đối thoại tại Seoul cho thấy thành công của ngành công nghiệp này không còn nằm ngoài tầm ngắm của tầng lớp chính trị.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.