Cuộc đua xây dựng cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo đang tạo ra một đợt bùng nổ thứ cấp cho một thành phần thiết yếu và thường bị bỏ qua: làm mát. Khi các chip AI thế hệ tiếp theo tiêu thụ nhiều năng lượng hơn và tạo ra nhiệt lượng lớn, máy điều hòa không khí truyền thống đang tỏ ra không đủ khả năng, buộc thị trường phải chuyển sang làm mát bằng chất lỏng tiên tiến và tạo ra một khoản lợi nhuận khổng lồ cho một nhóm các nhà cung cấp công nghiệp và công nghệ được chọn lọc.
"Sự chuyển dịch sang các kệ làm mát hoàn toàn bằng chất lỏng đã xảy ra với việc phát hành các cấu hình Nvidia Vera Rubin dự kiến giao hàng vào cuối năm 2026," Dauvin Peterson của 22V Research cho biết trong một báo cáo. "Là một tiêu chuẩn cho các nhà máy AI, nó thể hiện một lực kéo nhu cầu rõ ràng và đáng tin cậy."
Nhu cầu này đã hiển hiện trong các sổ đặt hàng của doanh nghiệp. Gã khổng lồ sưởi ấm, thông gió và điều hòa không khí (HVAC) Carrier báo cáo rằng các đơn đặt hàng trung tâm dữ liệu của họ đã tăng hơn 500% trong quý đầu tiên. Trane Technologies đã chứng kiến lượng đơn hàng tồn đọng HVAC thương mại của mình tăng thêm 2,7 tỷ USD, nhờ vào thương vụ mua lại chuyên gia làm mát trung tâm dữ liệu Stellar Energy trị giá 1 tỷ USD. Hoạt động M&A đang leo thang, với việc Ecolab công bố thương vụ trị giá 4,8 tỷ USD để mua nhà cung cấp phần cứng làm mát bằng chất lỏng CoolIT.
Sự gia tăng nhu cầu này phản ánh nguồn vốn khổng lồ đang chảy vào AI. Các nhà phân tích dự báo rằng chi tiêu toàn cầu cho việc xây dựng trung tâm dữ liệu có thể vượt quá 7 nghìn tỷ USD vào năm 2030. Đối với các nhà đầu tư, điều này đã chuyển hóa thành lợi nhuận đáng kể. Một nhóm 12 cổ phiếu liên quan đến làm mát, bao gồm Carrier, Trane và Eaton, đã tăng trung bình 100% trong năm qua. Nhóm này hiện đang giao dịch ở mức định giá cao, trung bình gấp 31 lần thu nhập ước tính năm 2026, cao hơn nhiều so với mức 22 lần của chỉ số S&P 500.
Chiến lược 'Grid-to-Chip' thúc đẩy tăng trưởng
Công ty quản lý năng lượng Eaton (ETN) là minh chứng cho xu hướng này. Là công ty hưởng lợi trực tiếp từ việc xây dựng AI, Eaton đã chứng kiến các đơn đặt hàng trong phân khúc Điện lực Châu Mỹ của mình tăng 200%, đóng góp vào lượng đơn hàng tồn đọng gần 20 tỷ USD. Chiến lược "từ lưới điện đến chip" (grid-to-chip) của công ty nhằm mục đích đưa các sản phẩm của mình, từ máy biến áp đến máy ngắt mạch, chạm đến mọi thành phần của chuỗi cung ứng AI.
Để trực tiếp nắm bắt cơ hội quản lý nhiệt, Eaton đã mua lại Boyd Thermal với giá 9,5 tỷ USD vào năm ngoái, một động thái mang lại cho công ty vị thế mạnh mẽ trong các công nghệ làm mát bằng chất lỏng. Eaton kỳ vọng phân khúc kinh doanh này sẽ tăng trưởng ở mức đáng kinh ngạc 35% mỗi năm trong ba năm tới. Quá trình điện khí hóa nền kinh tế rộng lớn hơn cung cấp một động lực khác, với việc các công ty điện lực Hoa Kỳ dự kiến sẽ đầu tư 1,4 nghìn tỷ USD vào cơ sở hạ tầng lưới điện vào năm 2030 để hỗ trợ tải trọng tăng thêm từ AI và xe điện.
Rào cản môi trường và quy định gia tăng
Tuy nhiên, sự tăng trưởng bùng nổ của các trung tâm dữ liệu không phải là không có tranh cãi. Cộng đồng ở các bang như Michigan và Utah đã phản đối các dự án mới, viện dẫn những lo ngại về tiêu thụ điện và nước khổng lồ. Một trung tâm dữ liệu quy mô lớn duy nhất có thể tiêu thụ năng lượng bằng cả một thành phố nhỏ và sử dụng hàng triệu gallon nước để làm mát, gây áp lực lên các nguồn lực địa phương, đặc biệt là ở các vùng dễ bị hạn hán.
Cuộc tranh luận đã trở thành một vấn đề quốc gia, với các nhân vật như nhà đầu tư Kevin O'Leary lập luận rằng sự phản đối của địa phương - mà ông cho rằng đã bị phóng đại bởi các chiến dịch do AI tạo ra - đang đe dọa cơ sở hạ tầng quan trọng và khả năng cạnh tranh công nghệ của Hoa Kỳ. Những tranh chấp này làm nổi bật sự căng thẳng ngày càng tăng giữa ưu tiên chiến lược quốc gia về vị thế dẫn đầu AI và các chi phí môi trường cũng như xã hội tại địa phương.
Bất chấp những rào cản này, đầu tư vẫn tiếp tục đổ vào. Tại Thái Lan, một liên doanh giữa Digital Edge và B.Grimm Power gần đây đã đảm bảo khoản vay xanh kỷ lục 880 triệu USD để tài trợ cho một cơ sở trung tâm dữ liệu 100MW được thiết kế cho các khối lượng công việc AI. Các nhà đầu tư đang đặt cược rằng quy mô nhu cầu tuyệt đối từ các nhà cung cấp đám mây lớn sẽ vượt xa các rủi ro. Họ đang tìm kiếm một động lực tương tự như những gì đã thấy ở cổ phiếu của GE Vernova, vốn đã tăng vọt nhờ lượng đơn hàng tồn đọng ngày càng tăng đối với thiết bị phát điện liên quan đến AI. Mặc dù sự phản đối từ quy định và cộng đồng vẫn là một rủi ro, nhưng cuộc đua vũ trang AI về cơ bản là một cuộc đua về năng lượng và làm mát, và các công ty cung cấp "cuốc và xẻng" đang gặt hái thành quả.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
