İran Savaşı Benzini 4,50 Doların Üzerine Çıkardı, ABD Enflasyonu 3 Yılın Zirvesine Yaklaştı

ABD'nin İran ile savaşı, Amerikan ekonomisini stagflasyon uçurumuna doğru itiyor; artan enerji fiyatları artık yüksek enflasyonun üçüncü yılına girme tehdidi oluşturuyor.

Hürmüz Boğazı üzerindeki derinleşen kördüğümlerle karakterize edilen İran'daki uzatmalı çatışma, ABD enflasyonunu üç yılın en yüksek seviyesine çıkarmaya hazırlanırken, Federal Rezerv'in faiz indirimi hedeflerinin acı verici bir şekilde yeniden fiyatlandırılmasına neden oluyor. Benzin fiyatlarının galon başına 4,50 doları aşmasıyla, 10 haftalık savaşın ekonomik yansımaları artık ABD ekonomisinde dalgalanıyor, tüketicilerin cüzdanlarını ve şirketlerin karlarını vuruyor.

Araştırma firması Eurasia Group'un kıdemli analisti Gregory Brew, yakın tarihli bir analizinde "(Boğaz'ın kapatılması) tehdidi öngörülebilir gelecekte küresel ekonominin üzerinde asılı kalacak," diye yazdı. Bu duygu, Başkan Donald Trump'ın İran'ın son barış teklifini reddetmesinin ardından Pazartesi günü petrol fiyatlarının yüzde 3,5'ten fazla artmasıyla enerji piyasalarında da yankı buldu ve dünyanın petrolünün beşte birini taşıyan bir su yolunda uzun süreli bir felç sinyali verdi.

Etki, varlık sınıfları genelinde hissediliyor. ABD Hazine tahvili getirileri, kalıcı enflasyon korkularıyla üç haftadır yükseliyor; 364 günlük hazine bonoları son ihalede, önceki haftaki yüzde 5,377'den yükselerek ortalama yüzde 5,719 getiri sağladı. Bu arada, tüketici morali çöktü ve Michigan Üniversitesi Tüketici Güven Endeksi bu ay 48,2 ile rekor düşük seviyeye ulaştı.

Meselenin özü, enerji maliyetlerinden tüketici fiyatlarına doğrudan geçiş olmasıdır; bu da enflasyonu yüksek tutma tehdidi oluşturuyor ve Federal Rezerv'in bir sonraki hamlesini karmaşıklaştırıyor. Wall Street daha önce bu yılın sonlarında faiz indirimlerini fiyatlamış olsa da, sürdürülebilir fiyat baskısı merkez bankasını faizleri daha uzun süre yüksek tutmaya zorlayabilir; bu hamle büyümeyi yavaşlatacak ve tüketicileri daha fazla sıkıştıracaktır.

### Tüketici Sıkışması

Akaryakıt pompasındaki acı somut bir şekilde hissediliyor. Bir analist, Amerika'nın en popüler aracı olan Ford F-150'nin deposunu doldurmanın artık 100 doların üzerinde maliyeti olduğunu belirtti. Bu sıkışma, düşük gelirli haneleri orantısız bir şekilde etkiliyor. Kraft Heinz CEO'su Steve Cahillane Bloomberg'e verdiği demeçte, "Düşük gelirli tüketicilerin ay sonunda paraları resmen bitiyor," dedi.

Bu gözlem, değişen perakende davranışlarıyla da destekleniyor. Walmart, mağazalarında daha fazla yüksek gelirli müşteri gördüğünü bildiriyor ki bu, yaygın ekonomik kaygının klasik bir işaretidir. McDonald’s'tan Whirlpool'a kadar diğer tüketici odaklı devler de son kazanç çağrılarında zayıflayan tüketici finansmanı konusunda uyarılarda bulundu.

### Küresel Bir Şok Dalgası

ABD, diğer uluslarda görülen doğrudan yakıt rasyonel uygulamasından kaçınmış olsa da, ekonomik maliyetler artıyor. Çatışmanın etkisi Batı ile sınırlı değil. Örneğin Filipinler'de, manşet enflasyon Nisan ayında aynı petrol fiyat şokunun doğrudan bir sonucu olarak üç yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 7,2'ye fırladı.

Oxford Üniversitesi'nden ekonomist Paul Collier, "Şu anda mümkün olan tek askeri sonuç, İran'ın etkili bir şekilde kazanacağıdır," dedi. "İran'ın tek yapması gereken dayanmak ve hayatta kalmaktır." Bu karamsar değerlendirme, şu anda petrol fiyatlarına dahil olan risk priminin yakın zamanda sönme olasılığının düşük olduğunu ve küresel enflasyonist baskıları yüksek tutacağını gösteriyor.

Bu karamsarlığa rağmen, ABD işgücü piyasası şaşırtıcı bir parlak nokta olmaya devam etti ve geçen ay 115.000 istihdam eklerken işsizlik oranı yüzde 4,3'te sabit kaldı. Ancak bu direnç, sürdürülebilir enflasyon ve sıkılaşan finansal koşulların ikili baskısının yılın geri kalanında geniş ekonomiye yük olmasıyla test edilecek.

Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.