Güney Kore 52 Milyon Vatandaş İçin Yapay Zeka Kâr Vergisi Gözetiyor

Güney Kore başkanlık ofisinden üst düzey bir yetkili, yapay zeka endüstrisinden elde edilen aşırı kârlarla finanse edilecek yeni bir “vatandaş temettüsü” önerdi. Bu özgün plan, teknoloji patlamasından elde edilen refahın 52 milyon vatandaşın tamamına geri verilmesini ve artan ekonomik eşitsizlikle mücadele edilmesini amaçlıyor.

Başkanlık politika şefi Kim Yong-beom, 11 Mayıs'ta sosyal medyada yaptığı paylaşımda, “Yapay zeka altyapı döneminden elde edilen getiriler... kurumsal bir düzenleme yoluyla tüm vatandaşlara iade edilmelidir” dedi ve kazançların sadece bireysel firmalardan değil, yarım yüzyılda inşa edilen ulusal bir endüstriyel temelden kaynaklandığını savunsa da.

Öneri, Samsung Electronics ve SK Hynix gibi Güney Koreli yarı iletken devlerinin, Nvidia gibi şirketlerin yapay zeka hızlandırıcıları için temel olan yüksek bant genişlikli bellek (HBM) talebinin artmasıyla pazar konumlarını güçlendirdikleri bir dönemde geldi. Bu farklılaşma oldukça belirgin: gösterge KOSPI endeksi son iki yılda nispeten yatay seyrederken, SK Hynix'in hisseleri yüzde 120'den fazla değer kazanarak Kim'in uyardığı “K şeklinde” ekonomik iyileşmeyi gözler önüne serdi.

Henüz resmi bir politika değil, bir yol gösterici ilke olsa da bu kavram Güney Kore'nin güçlü teknoloji holdingleri olan chaebol’lara yönelik yeni vergiler veya harçlar getirebilir. Fikir, hükümetlerin refahı eşi benzeri görülmemiş bir hızla yoğunlaştıran yapay zeka endüstrisinin ekonomik ganimetlerini nasıl yöneteceği konusundaki küresel tartışmada yeni bir cephe açıyor.

‘Bu Sefer Farklı’

Kim, mevcut patlamanın geçici bir döngü değil yapısal bir değişim olduğunu savunarak “bu sefer farklı” dedi. Tarihsel pazar döngülerinin varlık fiyatlarıyla ilgili olduğunu, ancak yapay zeka devriminin tedarik zincirlerinin, altyapının ve jeopolitiğin temel bir dönüşümü olduğunu iddia etti. Talebin ilk yapay zeka eğitim veri merkezlerinden çıkarım, egemen yapay zeka ve robotik gibi daha bellek yoğun uygulamalara kaydığına ve bellek yongaları için doğrusal olmayan, kümülatif bir talep yarattığına inanıyor.

Kim'e göre bu dinamik, Güney Kore'yi benzersiz bir güçlü konuma getiriyor. Ülkenin bellek yongaları, bataryalar, ekranlar ve hassas üretimi kapsayan “tam kapsamlı üretim kabiliyetini”, ABD (tasarım), Japonya ve Almanya (malzeme ve ekipman) ve Tayvan'ın (dökümhane) daha uzmanlaşmış güçleriyle karşılaştırdı. Bu endüstriyel derinlik, Güney Kore'yi yapay zeka çağında kritik ve ikame edilmesi zor bir tedarikçi haline getiriyor.

[GRAFİK: SK Hynix ve Samsung Electronics'in son iki yıldaki hisse senedi performansını KOSPI Bileşik Endeksi ile karşılaştıran ve 'Yarı İletken Yükselişi Genel Kore Pazarını Geride Bırakıyor' başlıklı çizgi grafik.]

Yapay Zeka Çağı İçin Bir Norveç Modeli

“Vatandaş temettüsü” çerçevesi, bir kaynak patlamasını uzun vadeli sosyal varlıklara dönüştürmek için 1990'lardan beri ülkenin petrol ve gaz gelirlerini yöneten Norveç'in varlık fonu üzerinde açıkça modellenmiştir. Kim, “yapısal aşırı kârların topluma geri dönüşünün nasıl kurumsallaştırılacağını” sorguladı ve bunu başaramamanın tarihi bir fırsatın boşa harcanması olacağı konusunda uyardı.

Kim, “Ulus zenginleşiyor ancak refahın dağılımı kendiliğinden yayılmıyor” diye yazdı ve müdahale olmaksızın asıl yararlanıcıların başkent bölgesindeki yoğunlaşmış bir grup hissedar, çekirdek mühendis ve varlık sahibi olacağını belirtti.

Temettünün nihai şekli, hükümetin önce sektörden “aşırı vergi geliri” toplamasına bağlı olarak “açık bir soru” olmaya devam ediyor. Kim; genç girişimcilik hesapları, kırsal bölgeler için temel gelir, sanatçılara destek veya yapay zeka çağı eğitim ve yeniden eğitim programları için finansman dahil olmak üzere fonlar için çeşitli olasılıkları listeledi. Önerinin özünün, kârlar tam olarak gerçekleşmeden ve dağılmadan önce refahın yeniden dağıtımı ilkesini tesis etmek olduğunu vurguladı.

Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.