Mỹ phát động tấn công Iran, dấy lên lo ngại về cú sốc dầu mỏ toàn cầu

Edgen Stock·Feb 28 2026, 13:46

Chia sẻ đến

Chia sẻ đến

Sao chép liên kết

Điểm chính

Hoa Kỳ đã phát động một chiến dịch quân sự lớn chống lại Iran, với mục tiêu rõ ràng là thay đổi chế độ. Hành động này nhắm vào một quốc gia vốn đã bất ổn do áp lực nội bộ nghiêm trọng, bao gồm siêu lạm phát và bất ổn xã hội, và có nguy cơ châm ngòi một cuộc chiến tranh khu vực rộng lớn hơn với những hậu quả nghiêm trọng đối với nền kinh tế toàn cầu.

Hoa Kỳ đã phát động một chiến dịch quân sự vào ngày 28 tháng 2 với các mục tiêu đã nêu là tháo dỡ các chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran và lật đổ chính phủ của nước này.
Nền kinh tế Iran đang trong tình trạng tồi tệ, với lạm phát chính tăng tới 60% và giá lương thực đã tăng 90% so với cùng kỳ năm trước tính đến tháng 1.
Xung đột đe dọa làm gián đoạn thị trường năng lượng và thương mại toàn cầu bằng cách nhắm mục tiêu vào các điểm nghẽn hàng hải quan trọng như Eo biển Hormuz và Biển Đỏ.

Mỹ bắt đầu hành động quân sự nhằm thay đổi chế độ Iran

Vào ngày 28 tháng 2, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã công bố một chiến dịch quân sự "quy mô lớn và đang diễn ra" chống lại Iran, thiết lập các mục tiêu tối đa hóa báo hiệu sự leo thang đáng kể trong xung đột khu vực. Trong một bài phát biểu kéo dài tám phút, Trump đã phác thảo ba mục tiêu chính: ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, xóa bỏ khả năng tên lửa đạn đạo của nước này và chấm dứt chế độ hiện tại. Điều này đánh dấu một sự khác biệt rõ rệt so với cuộc xung đột hạn chế giữa Mỹ và Iran vào tháng 6 năm 2025, khi Tehran hiện coi hành động quân sự này là mối đe dọa hiện hữu, báo hiệu rằng họ đã sẵn sàng sử dụng toàn bộ kho vũ khí của mình trong cuộc chiến sinh tồn.

Kinh tế Iran chao đảo dưới lạm phát 60% trước chiến tranh

Cuộc tấn công của Hoa Kỳ nhắm vào giới lãnh đạo Iran đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất kể từ cuộc chiến tranh năm 1980 với Iraq. Nền kinh tế của quốc gia này đang sụp đổ dưới sức nặng của các lệnh trừng phạt, với lạm phát chính đạt 60% và giá lương thực tăng vọt 90% so với cùng kỳ năm trước vào tháng 1. Sự hỗn loạn kinh tế này đã châm ngòi cho tình trạng bất ổn xã hội sâu sắc, lên đến đỉnh điểm là cuộc đàn áp đẫm máu của chính phủ đối với các cuộc biểu tình vào đầu tháng 1, khiến 3.117 người thiệt mạng. Cuộc khủng hoảng nội bộ đã củng cố quyền lực của các phần tử cứng rắn trong chính trị và quân sự, những người hiện đã sẵn sàng dẫn dắt đất nước vào một cuộc xung đột toàn diện.

Xung đột đe dọa nguồn cung dầu toàn cầu và 40.000 quân Mỹ

Sự leo thang quân sự dự kiến sẽ gây ra những làn sóng chấn động lớn trên toàn nền kinh tế toàn cầu, chủ yếu bằng cách đe dọa các tuyến đường năng lượng và thương mại quan trọng. Iran đã báo hiệu ý định triển khai các lực lượng ủy nhiệm, bao gồm Houthi của Yemen và Hezbollah của Lebanon, để mở rộng xung đột. Chiến lược này có thể làm gián đoạn hoạt động vận chuyển ở Biển Đỏ và Eo biển Hormuz, một điểm nghẽn quan trọng đối với dầu mỏ toàn cầu. Xung đột trực tiếp đe dọa ước tính 30.000 đến 40.000 quân Mỹ đóng tại các căn cứ trên khắp Trung Đông. Ngoài các mục tiêu quân sự, Iran trước đây đã thể hiện khả năng tấn công các cơ sở hạ tầng quan trọng, chẳng hạn như các cơ sở dầu mỏ của Ả Rập Xê Út, và có thể mở rộng mục tiêu của mình để bao gồm các nhà máy khử muối và trung tâm dữ liệu ở các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh, tạo ra một kịch bản bất ổn khu vực rộng lớn.