Sự Chuyển Hướng Chiến Lược: Ngành Quốc Phòng Phương Tây Đua Nhau Phát Triển Tên Lửa Đánh Chặn Giá Rẻ
Một sự thay đổi chiến lược đang tăng tốc trong ngành quốc phòng phương Tây khi các cuộc xung đột ở Ukraine và Trung Đông lộ rõ sự mất cân bằng chi phí nghiêm trọng, thúc đẩy cuộc đua phát triển các tên lửa đánh chặn giá rẻ. Các startup và các nhà thầu lâu đời hiện đang triển khai các loại tên lửa có giá hàng chục nghìn đô la, chỉ bằng một phần nhỏ so với chi phí của các hệ thống cũ, nhằm đối phó với mối đe dọa từ drone sản xuất hàng loạt.
"Chúng tôi đã thấy những gì đang xảy ra ở Ukraine và nhận thấy nhu cầu về công nghệ chống drone giá rẻ vẫn chưa được đáp ứng", Jason Cornelius, một cựu kỹ sư NASA, người đồng sáng lập Perseus Defense vào năm ngoái để phát triển loại tên lửa trị giá 10.000 USD, cho biết.
Sự chênh lệch kinh tế là rất lớn, khi Mỹ và các đồng minh sử dụng các loại tên lửa như Patriot, có giá vài triệu đô la, để chống lại những chiếc drone chỉ trị giá vài nghìn đô la. Một phân tích của cựu quan chức ngân sách Lầu Năm Góc Elaine McCusker ước tính Mỹ đã bắn khoảng 5,7 tỷ USD tên lửa đánh chặn trong những ngày đầu của một cuộc xung đột gần đây với Iran. Ngược lại, các startup như Perseus Defense và Frankenburg Technologies của Estonia đang phát triển các tên lửa đánh chặn với giá thấp nhất là 10.000 USD đến "vài chục nghìn đô la".
Sự chuyển hướng sang phòng thủ tiết kiệm chi phí này không chỉ là một sự điều chỉnh chiến thuật mà là một sự cần thiết chiến lược, khi các đối thủ như Iran và Nga triển khai hàng trăm drone mỗi ngày để áp đảo và làm cạn kiệt kho tên lửa đắt đỏ và hữu hạn của phương Tây. Kết quả của cuộc đua đổi mới này có thể quyết định khả năng duy trì phòng không của các thành viên NATO và đồng minh, buộc phải tái cơ cấu rộng rãi ngân sách mua sắm và chiến lược công nghiệp quốc phòng.
Hệ Sinh Thái Công Nghệ Quốc Phòng Mới
Một thế hệ startup công nghệ quốc phòng mới đang đi đầu trong sự thay đổi này. Perseus Defense, có trụ sở tại Texas, đang phát triển một loại "vi tên lửa" 15 inch với tầm bắn khoảng 1.100 yard mà họ cho biết sẽ chỉ tốn 10.000 USD. Mục tiêu là tạo ra một phiên bản nhỏ hơn, rẻ hơn và sản xuất nhanh hơn của các tên lửa phòng không đã thành danh như AIM-9 Sidewinder, vốn được thiết kế để tiêu diệt máy bay chiến đấu chứ không phải drone giá rẻ.
Tương tự, startup Estonia Frankenburg Technologies, do cựu quan chức quốc phòng Kusti Salm dẫn đầu, đã phát triển một loại tên lửa đánh chặn có giá vài chục nghìn đô la. Tên lửa có thể bay với vận tốc hơn 600 dặm/giờ với tầm bắn lên tới một dặm. Salm cho biết công ty đã bán tên lửa cho hai quốc gia và nhận được nhiều yêu cầu từ các quốc gia vùng Vịnh. Các công ty này đang giảm chi phí bằng cách sử dụng các linh kiện có sẵn từ đồ điện tử tiêu dùng và áp dụng sản xuất tự động cũng như in 3D.
Vốn Đầu Tư Mạo Hiểm Thúc Đẩy Làn Sóng
Nhu cầu ngày càng tăng đối với đạn dược rẻ hơn đã thu hút đầu tư vốn mạo hiểm đáng kể. Overmatch Ventures, một công ty tập trung vào quốc phòng và hàng không vũ trụ, gần đây đã huy động được 250 triệu USD để mở rộng các khoản đầu tư vào các startup giai đoạn đầu phát triển công nghệ cho an ninh quốc gia. Điều này phản ánh xu hướng rộng lớn hơn của dòng vốn tư nhân chảy vào một lĩnh vực truyền thống do một vài nhà thầu chính phủ lớn thống trị.
Các chính phủ cũng đang tạo ra các công cụ tài trợ mới. Liên minh châu Âu gần đây đã công bố chương trình AGILE trị giá 115 triệu euro (133 triệu USD) để đẩy nhanh các công nghệ quốc phòng đột phá từ phòng thí nghiệm ra chiến trường. Động thái này đi kèm với lời cảnh báo đanh thép từ Cao ủy Quốc phòng EU Andrius Kubilius: "Kho dự trữ thực sự rất trống rỗng đối với tất cả các loại vũ khí khác nhau". Ông lưu ý rằng 70% đến 80% hoạt động mua sắm quốc phòng của EU hướng vào 10 nhà thầu hàng đầu, một sự tập trung có thể hạn chế tính linh hoạt và làm chậm quá trình sản xuất.
Câu Hỏi Về Quy Mô Và Chiến Lược
Mặc dù đầy hứa hẹn, hầu hết các tên lửa giá rẻ mới này vẫn chưa được thử nghiệm trên chiến trường và chỉ phù hợp cho phòng thủ tầm ngắn. Chúng thiếu tốc độ, độ chính xác và tầm bắn của các hệ thống cao cấp như Patriot, vốn cũng có thể đánh chặn tên lửa đạn đạo.
Tuy nhiên, thách thức chiến lược do drone rẻ và số lượng lớn đặt ra đòi hỏi một giải pháp khác. "Nếu Nga phóng 100 chiếc Shahed mỗi tháng như một loại vũ khí, mọi quốc gia ở châu Âu sẽ gặp rắc rối", CEO Frankenburg Kusti Salm nói, lưu ý rằng Nga hiện gửi tới 400 chiếc mỗi ngày. Tốc độ tiêu hao này khiến việc chỉ dựa vào các tên lửa đánh chặn hàng triệu đô la là không thể duy trì. Việc phát triển các lựa chọn thay thế rẻ hơn là thiết yếu để duy trì kho dự trữ phòng thủ đầy đủ. Ngay cả các nhà thầu quốc phòng lớn cũng đang thích nghi, với MBDA của châu Âu và Saab của Thụy Điển đều đang phát triển các lựa chọn chi phí thấp của riêng họ để đáp ứng nhu cầu mới.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
Edgen Stock·Mar 31 2026, 09:13