Đe dọa của Trump ngày 17 tháng 3 làm sâu sắc thêm chia rẽ NATO
Ngày 17 tháng 3, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã gia tăng chỉ trích của mình đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), tuyên bố rằng việc Mỹ có thể rút khỏi NATO là điều “chúng ta nên xem xét”. Phát biểu từ Nhà Trắng, ông khẳng định rằng ông sẽ không cần sự chấp thuận của Quốc hội để đưa ra quyết định như vậy, một động thái sẽ thay đổi cơ bản cục diện an ninh toàn cầu đã tồn tại trong nhiều thập kỷ. Mặc dù ông làm rõ rằng “không có kế hoạch cụ thể” cho việc rút lui, nhưng những nhận định này đã trực tiếp đưa một mức độ bất ổn địa chính trị cao vào các thị trường toàn cầu, buộc các nhà đầu tư phải định giá lại rủi ro trên tất cả các loại tài sản.
Tuyên bố này là một thách thức trực tiếp đối với nguyên tắc phòng thủ tập thể làm nền tảng cho liên minh. Đối với những người tham gia thị trường, điều này có nghĩa là một mức phí rủi ro cao hơn đối với cổ phiếu châu Âu và một chất xúc tác tiềm năng cho việc chuyển vốn sang các tài sản an toàn hơn. Những bình luận này báo hiệu rằng chính quyền Hoa Kỳ sẵn sàng sử dụng vai trò trung tâm của quốc gia trong liên minh làm đòn bẩy để buộc các đối tác thay đổi chính sách, tạo ra một môi trường đầy biến động và khó lường cho quan hệ quốc tế và đầu tư.
Các đồng minh thất bại trong mục tiêu chi tiêu quốc phòng 5% GDP
Những bình luận của Tổng thống Trump làm trầm trọng thêm những rạn nứt đã tồn tại trong NATO, đặc biệt là liên quan đến chi tiêu quốc phòng và sự liên kết chiến lược. Ngưỡng do liên minh đề xuất, kêu gọi các thành viên chi 5% tổng sản phẩm quốc nội cho quốc phòng, vẫn là một điểm gây tranh cãi đáng kể. Các quốc gia như Tây Ban Nha đã không thực hiện được những cam kết đó, tạo ra một sự mất cân bằng cấu trúc làm gia tăng sự thất vọng của Hoa Kỳ.
Tranh chấp tài chính này càng trở nên phức tạp hơn bởi sự phân kỳ chiến lược ngày càng tăng. Tây Ban Nha gần đây đã từ chối cho phép quân đội Hoa Kỳ sử dụng các căn cứ chung để thực hiện các hoạt động liên quan đến Trung Đông, trong khi Ý đã công khai tuyên bố sẽ không tham gia vào chiến dịch của Hoa Kỳ-Israel chống lại Iran. Những hành động này cho thấy sự miễn cưỡng rõ ràng của các đồng minh chủ chốt châu Âu trong việc liên kết với các mục tiêu an ninh của Washington, làm suy yếu sự đoàn kết hoạt động của NATO. Mối đe dọa rút lui của Trump tận dụng những rạn nứt rõ ràng này, đặt câu hỏi về giá trị của một liên minh nơi các nghĩa vụ không được đáp ứng đồng đều.
Thị trường chuẩn bị cho sự xoay vòng sang tài sản an toàn
Phản ứng của thị trường tài chính đối với căng thẳng địa chính trị sâu sắc như vậy có khả năng tuân theo một mô hình tránh rủi ro có thể dự đoán được. Hành vi thị trường gần đây trong cuộc xung đột Tây Á cung cấp một khuôn mẫu rõ ràng: một đợt bán tháo rộng rãi trên thị trường chứng khoán cùng với sự xoay vòng mạnh mẽ sang các tài sản an toàn và các ngành cụ thể. Trong giai đoạn đó, chỉ số BSE Sensex của Ấn Độ đã giảm 5,51% chỉ trong một tuần, và các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đã rút 52.704 crore rupee (khoảng 5,73 tỷ USD) khỏi cổ phiếu trong nước chỉ trong nửa đầu tháng 3.
Các nhà đầu tư có thể sẽ dự đoán một đợt tìm kiếm chất lượng tương tự, tìm nơi trú ẩn an toàn truyền thống như vàng, đồng đô la Mỹ và trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ. Đồng thời, vốn dự kiến sẽ chảy vào các lĩnh vực hưởng lợi từ sự bất ổn địa chính trị. Các nhà thầu quốc phòng, các nhà sản xuất năng lượng đối mặt với nguy cơ gián đoạn nguồn cung tiềm ẩn và các công ty vận tải biển điều hướng các tuyến thương mại thay đổi được dự đoán sẽ thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư. Sự xoay vòng ngành này phản ánh việc định vị lại phòng thủ khi thị trường định giá khả năng cao hơn về xung đột quốc tế kéo dài và tái định vị chiến lược.
Edgen Stock·Mar 17 2026, 16:52