Việc ngừng sản xuất LNG của Qatar làm kẹt 20% nguồn cung toàn cầu, châm ngòi khủng hoảng năng lượng châu Âu

Xung đột làm ngừng LNG của Qatar, giam giữ 20% nguồn cung thế giới

Cuộc chiến giữa Mỹ-Israel với Iran đã làm ngừng hoàn toàn sản xuất khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar, loại bỏ 20% nguồn cung toàn cầu khỏi thị trường và gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng. Việc ngừng sản xuất, bắt đầu vào cuối tháng 2 năm 2026, đã làm kẹt các lô hàng xuất khẩu phía sau eo biển Hormuz và đẩy giá tăng vọt. Vào ngày 4 tháng 3, QatarEnergy thuộc sở hữu nhà nước đã tuyên bố bất khả kháng, cho biết họ không thể thực hiện các hợp đồng LNG và các sản phẩm liên quan như polymer và methanol, với lý do áp lực bên ngoài cực đoan.

Tác động này không phải là tạm thời. Các cuộc tấn công của Iran đã gây thiệt hại đáng kể cho cơ sở hạ tầng năng lượng của Qatar, với gần 40% công suất sản xuất bị ảnh hưởng. Hai trong số 14 dây chuyền LNG của quốc gia này, chiếm 12,8 triệu tấn mỗi năm hay 17% tổng nguồn cung, dự kiến sẽ ngừng hoạt động trong ba đến năm năm để sửa chữa. Sự gián đoạn dài hạn này làm thay đổi cơ bản bức tranh năng lượng toàn cầu, đảm bảo giá cao và sự không chắc chắn về nguồn cung trong tương lai gần.

Châu Âu tìm kiếm khí đốt Algeria khi giá tăng 35%

Các quốc gia châu Âu, vốn phụ thuộc nặng nề vào LNG để thay thế khí đốt của Nga sau năm 2022, giờ đây đang đối mặt với rủi ro nghiêm trọng. Ý, nhà nhập khẩu LNG Qatar lớn nhất châu Âu, đang đối mặt với điều mà một nhà phân tích năng lượng gọi là "tình huống khẩn cấp thực sự, nghiêm trọng". Trước xung đột, Qatar cung cấp khoảng 10% khí đốt tự nhiên của Ý. Để đáp lại, Thủ tướng Ý Giorgia Meloni và Bộ trưởng Ngoại giao Tây Ban Nha đã tới Algeria vào cuối tháng 3 để đảm bảo nguồn cung cấp khí đốt qua đường ống thay thế.

Algeria đang đóng một vai trò quan trọng, với xuất khẩu khí đốt qua đường ống sang Liên minh Châu Âu đã tăng 22% vào tháng 1 năm 2026 so với tháng trước. Quốc gia này hiện là nhà cung cấp chính cho cả Ý và Tây Ban Nha, trong đó Tây Ban Nha đã lấy hơn 29% khí đốt từ Algeria vào đầu năm 2026. Tuy nhiên, khả năng tăng sản lượng của Algeria bị hạn chế bởi cơ sở hạ tầng và nhu cầu nội địa gia tăng, nghĩa là họ chỉ có thể bù đắp một phần nhỏ sự mất mát lớn từ nguồn cung của Qatar.

Khủng hoảng nguồn cung lan rộng đến Heli và sản xuất

Sự gián đoạn này không chỉ dừng lại ở năng lượng mà còn gây ra tình trạng thiếu hụt heli nghiêm trọng. Qatar chịu trách nhiệm sản xuất khoảng một phần ba lượng heli của thế giới, vốn là sản phẩm phụ của quá trình xử lý LNG. Việc ngừng sản xuất đã làm tê liệt nguồn cung khí này, vốn rất cần thiết để làm mát các nam châm siêu dẫn trong máy MRI và để sản xuất chất bán dẫn.

Cuộc khủng hoảng thứ cấp này tạo ra sự mất cân bằng cạnh tranh. Các ngành công nghiệp như sản xuất chip có đủ nguồn lực tài chính để trả giá cao hơn ngành y tế cho nguồn cung hạn chế. Hiệu ứng dây chuyền đe dọa làm chậm chẩn đoán y tế và phá vỡ sản xuất điện tử, cho thấy những hậu quả kinh tế sâu rộng của cuộc chiến.