Nhà bán khống nổi tiếng Carson Block đang đặt cược chống lại thị trường tín dụng doanh nghiệp Hoa Kỳ, bắt đầu một vị thế bán khống đáng kể trong hai quỹ ETF nợ lớn nhất dựa trên luận điểm của ông rằng cú sốc thất nghiệp do AI thúc đẩy sẽ gây ra một làn sóng vỡ nợ doanh nghiệp.
"Trong ba đến năm năm tới, bạn sẽ thấy một số lượng lớn các công ty thay thế nhân viên bằng một số hình thức AI," Block, người sáng lập và CEO của Muddy Waters Capital, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg TV vào ngày 31 tháng 3 năm 2026. Ông lập luận rằng một lần triển khai AI duy nhất có thể thay thế tới bảy công nhân.
Block tiết lộ ông đang sử dụng chiến lược chênh lệch giá xuống (bear put spreads) để bán khống quỹ iShares iBoxx High Yield Corporate Bond ETF (HYG) của BlackRock và đối tác hạng đầu tư của nó, iShares iBoxx Investment Grade Corporate Bond ETF (LQD). Ông dự báo rằng chênh lệch tín dụng sẽ nới rộng đáng kể khi thị trường định giá rủi ro trước khi các thiệt hại kinh tế xuất hiện đầy đủ trong dữ liệu việc làm.
Giao dịch này đặt Block vào thế đối đầu với một thị trường tín dụng vốn vẫn kiên cường ngay cả khi những lo ngại xung quanh tín dụng tư nhân và lãi suất tăng cao đang gia tăng. Luận điểm của ông đặt cược rằng các rủi ro cấu trúc, bao gồm sự tập trung quá mức vào các quỹ ETF thụ động và sự mất cân đối thanh khoản giữa các quỹ và trái phiếu cơ sở của chúng, sẽ khuếch đại cú sốc sắp tới và tạo ra một vòng xoáy đi xuống khi tâm lý thay đổi.
Thay thế việc làm bằng AI như một sự kiện tín dụng
Luận điểm cốt lõi của Block là lợi ích năng suất từ AI sẽ chuyển trực tiếp thành việc cắt giảm việc làm ở quy mô làm suy yếu nền kinh tế rộng lớn hơn. Ông chỉ ra việc sử dụng AI Claude của Anthropic để xử lý các công việc pháp lý như một ví dụ về sự thay thế đang diễn ra. "Điều này sẽ được nhân rộng trong các ngành công nghiệp," ông nói. Chuỗi logic theo sau là việc sa thải hàng loạt sẽ dẫn đến thất nghiệp cao hơn và nền kinh tế yếu hơn, từ đó sẽ làm xói mòn doanh thu của doanh nghiệp và khả năng trả nợ của họ, cuối cùng kích hoạt chu kỳ vỡ nợ.
Quan điểm này trái ngược với câu chuyện cho rằng mất việc làm liên quan đến AI là một vấn đề xa vời. Tuy nhiên, các hành động gần đây của các công ty công nghệ lớn đã mang lại một số cơ sở cho chủ đề căng thẳng tài chính. Các công ty bao gồm Oracle, Microsoft và Amazon đã sa thải hàng chục nghìn nhân viên, không nhất thiết vì AI đã thay thế vai trò của họ, mà vì các công ty đang cắt giảm chi phí để tài trợ cho các khoản đầu tư hàng tỷ đô la vào các trung tâm dữ liệu AI - một chu kỳ chi tiêu vốn khổng lồ dựa trên lợi nhuận tương lai không chắc chắn [4].
Block đang sử dụng bear put spreads, một chiến lược quyền chọn bao gồm việc mua và bán các quyền chọn bán ở các mức giá thực hiện khác nhau, để xác định rủi ro của mình. Ông gọi đó là một "giao dịch lồi" (convex trade), được thiết kế để hạn chế chi phí duy trì vị thế trong khi mang lại tiềm năng tăng giá đáng kể nếu thị trường sụt giảm mạnh xảy ra.
Cấu trúc thị trường dưới sự giám sát
Ngoài luận điểm về AI, khoản đặt cược của Block còn là một lời chỉ trích về cấu trúc thị trường. Ông nhấn mạnh quy mô khổng lồ của đầu tư thụ động trong thị trường tín dụng và tiềm năng mất cân đối thanh khoản. Các quỹ ETF trái phiếu doanh nghiệp như HYG và LQD cung cấp thanh khoản hàng ngày cho các nhà đầu tư, nhưng các trái phiếu riêng lẻ mà chúng nắm giữ lại được giao dịch ít thường xuyên hơn nhiều.
Trong một kịch bản căng thẳng khi các nhà đầu tư đổ xô rút vốn khỏi các quỹ ETF, các quỹ này có thể bị buộc phải bán các trái phiếu cơ sở của mình vào một thị trường thiếu thanh khoản. Việc bán tháo cưỡng bức này có thể khiến giá trái phiếu giảm mạnh, tạo ra một vòng phản hồi làm trầm trọng thêm chính cuộc khủng hoảng mà các nhà đầu tư đang cố gắng thoát khỏi. Lo ngại này càng trở nên phức tạp bởi sự mong manh hiện có trong thị trường tín dụng tư nhân trị giá 3 nghìn tỷ đô la, nơi những thất bại gần đây đã khiến các ngân hàng chính thống lo ngại [3].
Động thái của một nhà bán khống nổi tiếng đã thu hút sự chú ý vào các tác động bậc hai tiềm tàng của sự bùng nổ AI, chuyển câu chuyện từ một lợi ích năng suất thuần túy sang một rủi ro tín dụng đáng kể. Nếu luận điểm của Block chứng minh là đúng dù chỉ một phần, nó có thể buộc phải định giá lại rộng rãi nợ doanh nghiệp từ lâu trước khi toàn bộ tác động kinh tế của AI được hiểu rõ.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
Edgen Stock·Apr 01 2026, 12:12