Trái phiếu chính phủ Nhật Bản đã sụt giảm mạnh vào ngày 1 tháng 4, đẩy lợi suất kỳ hạn 10 năm chuẩn tăng 15 điểm cơ bản lên 0,95%, khi lạm phát dai dẳng và áp lực tài khóa gia tăng thúc đẩy suy đoán rằng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) có thể bị buộc phải bình thường hóa chính sách sớm hơn dự kiến.
"Sự biến động mạnh của JGB phản ánh niềm tin ngày càng tăng rằng các dự báo lạm phát của BoJ là quá lạc quan và một sự thay đổi chính sách là không thể tránh khỏi," Kazuhiko Ogata, nhà kinh tế trưởng tại một công ty chứng khoán lớn của Nhật Bản cho biết.
Đợt bán tháo đã có hiệu ứng lan tỏa ngay lập tức, với việc đồng Yên tăng 0,8% so với đồng USD lên mức 148,50. Trên thị trường chứng khoán, chỉ số Nikkei 225 giảm 1,2%, dẫn đầu là sự sụt giảm ở các lĩnh vực nhạy cảm với lãi suất như bất động sản và tiện ích.
Động thái này làm tăng chi phí vay nợ cho một chính phủ vốn đang phải vật lộn với khối nợ lớn nhất thế giới, ở mức hơn 260% GDP. Thị trường hiện đang đặt cược 40% khả năng tăng lãi suất tại cuộc họp tiếp theo của BoJ vào ngày 28 tháng 4, một sự thay đổi đáng kể so với mức chỉ 10% của một tuần trước.
Áp lực lạm phát gia tăng
Sự lo lắng của thị trường trái phiếu bắt nguồn từ một chuỗi dữ liệu công bố gần đây cho thấy lạm phát vẫn ở mức cao trên mục tiêu 2% của BoJ. CPI lõi, loại trừ thực phẩm tươi sống, hiện đã vượt mục tiêu trong 12 tháng liên tiếp. Điều này, kết hợp với áp lực tăng lương từ các cuộc đàm phán lương mùa xuân "shunto" hàng năm, đang thách thức quan điểm của ngân hàng trung ương rằng lạm phát hiện tại chỉ là do chi phí đẩy và tạm thời.
Lo ngại tài khóa khuếch đại nỗi lo
Thêm vào những lo ngại về lạm phát là những lo lắng về sức khỏe tài chính của Nhật Bản. Chính phủ gần đây đã công bố ngân sách kỷ lục cho năm tài chính sắp tới, với một phần đáng kể được tài trợ bằng việc phát hành nợ mới. Điều này đã đặt ra câu hỏi về tính bền vững của nợ công Nhật Bản, đặc biệt nếu chi phí vay tiếp tục tăng. Lợi suất JGB cao hơn khiến chính phủ tốn kém hơn để trả nợ, có khả năng lấn át các khoản chi tiêu cần thiết khác.
Tác động toàn cầu từ sự chuyển dịch của BoJ
Một sự thay đổi tiềm năng khỏi chính sách siêu nới lỏng của BoJ sẽ có tác động toàn cầu đáng kể. Trong nhiều năm, các nhà đầu tư Nhật Bản là những người mua tài sản nước ngoài lớn để tìm kiếm lợi suất trong môi trường lãi suất bằng không ở quê nhà. Sự gia tăng lợi suất trong nước có thể chứng kiến sự hồi hương của các quỹ này, gây áp lực tăng lên lợi suất trái phiếu toàn cầu và tiềm ẩn nguy cơ gây gián đoạn ở các thị trường khác. Đồng Yên, vốn là đồng tiền tài trợ phổ biến cho các giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trades), cũng có thể chứng kiến sự tăng giá đáng kể, dẫn đến việc đóng các vị thế này và làm tăng biến động thị trường.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.