Hoạt động kinh doanh chững lại khi niềm tin sụt giảm
Tác động kinh tế từ cuộc chiến ở Iran đang trở nên rõ ràng ở khu vực đồng Euro, với dữ liệu mới nhất vào ngày 24 tháng 3 cho thấy sự chậm lại đáng kể. PMI Dịch vụ EU đã trượt xuống mức thấp nhất trong 10 tháng là 50.5, cho thấy ngành lớn nhất của khối đang tiến gần đến tình trạng đình trệ. Điều này theo sau một cuộc khảo sát của Ủy ban Châu Âu từ ngày 23 tháng 3 cho thấy niềm tin người tiêu dùng đã giảm mạnh xuống -16.3 từ mức -12.3 được sửa đổi vào tháng 2, đánh dấu một trong những đợt sụt giảm mạnh nhất được ghi nhận.
Sự sụp đổ niềm tin này phản ánh nỗi lo sợ của các hộ gia đình về giá năng lượng tăng vọt và sự bất ổn kinh tế rộng lớn hơn do xung đột gây ra. Sự suy giảm mạnh mẽ cả về hoạt động kinh doanh và tinh thần người tiêu dùng báo hiệu một lực cản đáng kể đối với nền kinh tế khu vực đồng Euro, trực tiếp góp phần vào sự suy giảm của đồng Euro so với đô la Mỹ.
Cú sốc năng lượng đẩy lạm phát vượt 4%
Xung đột đã gây ra một cú sốc năng lượng nghiêm trọng, làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và đẩy giá cả tăng vọt. Sự gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz, nơi xử lý khoảng một phần năm nguồn cung dầu của thế giới, là động lực chính. Dầu thô Brent đã tăng vọt lên trên 110 đô la mỗi thùng vào đầu tháng 3 và tiếp tục giao dịch trên 100 đô la. Giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu gần như tăng gấp đôi trong vài ngày khi thị trường phản ứng với rủi ro địa chính trị gia tăng.
Sự tăng vọt về chi phí năng lượng này đang trực tiếp thúc đẩy lo ngại lạm phát. Theo mô hình của Oxford Economics, một kịch bản nghiêm trọng với giá năng lượng cao kéo dài có thể đẩy lạm phát khu vực đồng Euro lên trên 4% và giảm GDP của khối đi 1%. Áp lực giá đặc biệt gay gắt đối với các ngành công nghiệp thâm dụng năng lượng như hóa chất và kim loại, làm xói mòn khả năng cạnh tranh toàn cầu của họ và đe dọa cắt giảm sản xuất.
'Chuông báo động lạm phát đình trệ' đối mặt với ECB
Sự kết hợp giữa tăng trưởng chậm lại và lạm phát tăng nhanh đã khiến các nhà phân tích đưa ra cảnh báo về lạm phát đình trệ – một môi trường kinh tế đầy thách thức với sản lượng trì trệ và áp lực giá cao. Động lực này tạo ra một tình huống khó xử về chính sách đáng kể cho Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB).
Dữ liệu đang ‘rung chuông báo động lạm phát đình trệ’.
— Chris Williamson, S&P Global
ECB thường bỏ qua các cú sốc năng lượng ngắn hạn, nhưng các nhà hoạch định chính sách đã chỉ ra rằng họ sẽ hành động mạnh mẽ bằng cách tăng lãi suất nếu rủi ro lạm phát trở nên ăn sâu. Một động thái như vậy sẽ làm giảm thêm tăng trưởng kinh tế vào thời điểm hoạt động vốn đã chững lại, buộc ngân hàng trung ương phải lựa chọn giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ nền kinh tế.