Tỷ lệ phiếu của Đảng Dân chủ Xã hội giảm mạnh xuống 21.9%, thất bại lịch sử
Thủ tướng Mette Frederiksen đã dẫn dắt Đảng Dân chủ Xã hội của mình đến kết quả bầu cử tồi tệ nhất trong hơn 120 năm, chỉ giành được 21.9% số phiếu vào thứ Ba. Con số này thể hiện sự sụt giảm đáng kể so với 27.5% mà đảng giành được vào năm 2022 và đánh dấu màn trình diễn yếu kém nhất kể từ năm 1903. Bất chấp thất bại lịch sử này, Đảng Dân chủ Xã hội vẫn là đảng lớn nhất Đan Mạch, và Frederiksen vẫn được coi là ứng cử viên hàng đầu để lãnh đạo chính phủ tiếp theo sau khi nộp đơn từ chức của liên minh của bà.
Kết quả bầu cử khiến nghị viện Đan Mạch, Folketing, bị phân hóa sâu sắc. "Khối đỏ" thiên tả của Frederiksen giành được 84 ghế, trong khi "khối xanh" thiên hữu của phe đối lập giành được 77 ghế. Do cả hai bên đều không đạt được ngưỡng 90 ghế cần thiết để có đa số tuyệt đối, đất nước phải đối mặt với một giai đoạn đàm phán phức tạp kéo dài để thành lập một chính phủ ổn định.
Sự phản đối của cử tri đưa Đảng Ôn hòa lên làm "vua tạo lập"
Sự bất mãn của cử tri đối với các chính sách trong nước đã thúc đẩy sự chuyển dịch khỏi liên minh cầm quyền. Các bất bình chính bao gồm việc chính phủ hủy bỏ một ngày lễ vào năm 2023 và lệnh gây tranh cãi năm 2020 nhằm tiêu hủy toàn bộ 17 triệu con chồn được nuôi ở Đan Mạch, một quyết định mà chính phủ sau đó thừa nhận không có cơ sở pháp lý. Các nhà phân tích cũng chỉ ra những lo ngại của cử tri về cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt và phúc lợi xã hội là những yếu tố quan trọng.
Sự phân mảnh chính trị này đã đặt cựu Thủ tướng Lars Løkke Rasmussen và đảng Ôn hòa trung dung của ông vào vị trí "vua tạo lập". Nắm giữ một số ghế quyết định, Rasmussen có thể chọn liệu có cấp đa số cho khối tả của Frederiksen hay phe đối lập bảo thủ. Với việc thành lập chính phủ phải mất 42 ngày vào năm 2022 sau một kết quả rõ ràng hơn, các cuộc đàm phán hiện tại dự kiến sẽ còn kéo dài và khó khăn hơn.
Cử tri phân cực báo hiệu sự bất ổn kéo dài
Cuộc bầu cử đã tiết lộ một xu hướng rõ ràng là cử tri đang rời bỏ trung tâm và chuyển sang các cực chính trị. Đảng Nhân dân Xã hội cánh tả đã vươn lên trở thành đảng lớn thứ hai của đất nước với gần 12% số phiếu. Đồng thời, Đảng Nhân dân Đan Mạch cánh hữu đã tận dụng sự thất vọng của cử tri, tăng sự hiện diện trong nghị viện từ 5 lên 16 ghế.
Bối cảnh bầu cử chia rẽ này loại trừ khả năng thành lập một chính phủ đơn giản thiên tả hoặc thiên hữu và chỉ ra một giai đoạn bất ổn chính trị kéo dài đối với Đan Mạch. Mặc dù Frederiksen đã thừa nhận sự cần thiết của hợp tác liên đảng, nhưng con đường hình thành một chính phủ hoạt động hiệu quả sẽ đòi hỏi sự thỏa hiệp đáng kể từ tất cả các bên. Kết quả đặt ra câu hỏi về tính liên tục của chính sách và sự ổn định của một trong những nhà lãnh đạo chính trị nổi bật của châu Âu.