Một làn sóng không kích mới của Mỹ và Israel vào Iran trong khoảng thời gian từ ngày 30 đến 31 tháng 3, bao gồm cả hòn đảo lớn nhất của nước này, đã đẩy giá dầu thô Brent trở lại trên mức 100 USD/thùng và đe dọa gây ra một làn sóng lạm phát toàn cầu mới. Các cuộc tấn công nhằm vào thủ đô Tehran và đảo Qeshm thể hiện sự leo thang đáng kể trong cuộc xung đột kéo dài một tháng qua, vốn đã làm tắc nghẽn hoạt động vận tải ở eo biển Hormuz và gây chấn động thị trường toàn cầu.
"Xung đột Iran-Israel không phải là một cú sốc nhất thời mà là một phần của giai đoạn biến động địa chính trị kéo dài và rộng lớn hơn", Athar Shahab, Giám đốc điều hành của Zuari Industries, cho biết trong một cuộc phỏng vấn. "Đối với Ấn Độ, kênh tác động chính là năng lượng. Với sự phụ thuộc 85% vào nhập khẩu, ngay cả một sự gián đoạn vừa phải cũng có thể gây ra những hậu quả vô cùng lớn."
Phản ứng của thị trường diễn ra ngay lập tức. Giá dầu Brent, chuẩn mực quốc tế, đã tăng trên 100 USD/thùng vào thứ Ba, tăng gần 40% kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, theo các báo cáo tin tức. Tại Mỹ, giá xăng trung bình đã vượt quá 4 USD/gallon lần đầu tiên kể từ năm 2022. Áp lực kéo dài đã khiến các nhà đầu tư nước ngoài rút khoảng 12,3 tỷ USD khỏi các thị trường mới nổi như Ấn Độ chỉ trong tháng này, theo dữ liệu từ sàn giao dịch.
Các cuộc không kích có nguy cơ gây ra sự sụp đổ kinh tế rộng lớn hơn ngoài ngành năng lượng. Các nhà phân tích cảnh báo rằng sự biến động kéo dài của dầu thô có thể làm chậm chu kỳ chi tiêu vốn toàn cầu, nén biên lợi nhuận của các công ty công nghiệp và buộc các doanh nghiệp phải tập trung vào khả năng phục hồi thay vì tăng trưởng. Việc phá hủy một nhà máy khử muối trên đảo Qeshm, mà các quan chức cho biết đã hoàn toàn tê liệt, làm nổi bật việc nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng quan trọng có thể dẫn đến những gián đoạn tiếp theo.
Xung đột mở rộng thu hút các tài sản mới
Các cuộc không kích mới nhất diễn ra sau một tháng leo thang các hành động quân sự. Mỹ đã triển khai hàng nghìn quân bổ sung đến khu vực, bao gồm Sư đoàn Không vận 82 và tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli, để tăng cường sự hiện diện của mình. Cuộc xung đột bắt đầu bằng các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào ngày 28 tháng 2 đã mở rộng về mặt địa lý, với các cuộc tấn công thường xuyên vào các lực lượng ủy nhiệm của Iran ở Iraq và một cuộc tấn công trên bộ của Israel vào miền nam Lebanon để chống lại Hezbollah.
Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh, lực lượng liên hợp Mỹ-Israel đã tiếp tục tấn công các cơ sở công nghiệp quốc phòng, căn cứ tên lửa và hệ thống phòng không của Iran trên khắp đất nước nhằm làm suy yếu khả năng tiến hành chiến tranh của Iran. Trong khi đó, Iran và các đồng minh đã trả đũa bằng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào Israel và các đồng minh của Mỹ ở Vùng Vịnh. Một số máy bay không người lái của Iran đã tấn công Sân bay Quốc tế Kuwait vào ngày 28 tháng 3, làm hỏng hệ thống radar, trong khi các mảnh vỡ từ việc đánh chặn tên lửa đạn đạo đã làm 6 người bị thương ở Abu Dhabi.
Hệ lụy kinh tế lan rộng ngoài năng lượng
Xung đột dai dẳng đang tạo ra những rào cản kinh tế vĩ mô đáng kể. Giá năng lượng cao hơn đang truyền dẫn qua các nền kinh tế vào lĩnh vực hậu cần, phân bón và đầu vào công nghiệp, góp phần vào cả lạm phát lõi và lạm phát thực phẩm. Đối với một nhà nhập khẩu lớn như Ấn Độ, mức tăng 1 USD của giá dầu thô sẽ làm tăng khoảng 180.000 tỷ rupee vào hóa đơn nhập khẩu, theo ông Shahab.
Sự gia tăng bền vững này trong cấu trúc chi phí của nền kinh tế đang kìm hãm sự tăng trưởng trong khi vẫn giữ lạm phát ở mức cao. "Giá dầu thô tăng trực tiếp làm tăng chi phí hậu cần, trong khi sự gián đoạn chuỗi cung ứng gây ra sự không chắc chắn trong thời gian mua sắm", ông Shahab lưu ý. "Sự kết hợp này làm tăng chi phí dự án và làm phức tạp việc thực thi". Kết quả là cả các nhà phát triển và bên cho vay đều trở nên thận trọng hơn, có khả năng làm chậm tốc độ đầu tư của khu vực tư nhân và đặt gánh nặng lớn hơn lên chi tiêu chính phủ để hỗ trợ tăng trưởng.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
Edgen Stock·Mar 31 2026, 14:07