BRICS rạn nứt khi Ấn Độ ưu tiên thương mại Vịnh 180 tỷ USD hơn Iran

Ấn Độ ưu tiên thương mại Vịnh 180 tỷ USD, gạt Iran sang một bên

Tính toán chính sách đối ngoại của Ấn Độ rõ ràng đã chuyển sang chủ nghĩa thực dụng kinh tế, gạt bỏ đối tác BRICS là Iran. Quyết định này bắt nguồn từ những thực tế kinh tế khắc nghiệt: thương mại của Ấn Độ với các nước Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) đã vượt 180 tỷ USD vào năm 2024, so với chỉ 1,6 tỷ USD với Iran. Sự phụ thuộc kinh tế này mở rộng sang năng lượng và vốn con người. Các quốc gia Vịnh cung cấp hơn 80% khí hóa lỏng (LPG) và hơn một nửa khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Ấn Độ. Hơn nữa, gần chín triệu công dân Ấn Độ làm việc trong khu vực đã gửi về 45 tỷ USD kiều hối trong năm tài chính 2023-24, một dòng chảy quan trọng đối với nền kinh tế Ấn Độ.

Để đối phó với xung đột, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã công khai lên án các cuộc tấn công vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gọi nhà lãnh đạo nước này là “anh em”, và đã tăng cường quan hệ với Israel, một nhà cung cấp công nghệ quốc phòng chủ chốt. Ngược lại, New Delhi đã lạnh nhạt với Tehran, chỉ cử một quan chức cấp thấp ký sổ tang cho nhà lãnh đạo tối cao Iran – một sự coi thường ngoại giao có chủ ý, nhấn mạnh rõ ràng các ưu tiên chiến lược của Ấn Độ hiện nay.

Xung đột nội bộ làm tê liệt khối BRICS

Cuộc khủng hoảng hiện tại cho thấy một điểm yếu cơ bản trong cấu trúc BRICS: lợi ích quốc gia của các thành viên không nhất quán. Khối đã hoàn toàn trở nên vô hiệu khi một thành viên, Iran, phát động các cuộc tấn công tên lửa và máy bay không người lái chống lại một thành viên khác, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Nhóm, dưới sự chủ trì của Ấn Độ, đã không đưa ra được bất kỳ tuyên bố thống nhất nào về cuộc chiến, làm nổi bật sự bất lực trong việc quản lý các tranh chấp nội bộ hoặc thể hiện sức mạnh tập thể.

Sự tê liệt này bắt nguồn từ các phe phái cạnh tranh trong khối. Một nhóm cốt lõi chống phương Tây gồm Trung Quốc, Nga và Iran bị đối trọng bởi các thành viên như Ấn Độ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ai Cập, những quốc gia duy trì mối quan hệ kinh tế và chiến lược mạnh mẽ với Hoa Kỳ và các đồng minh. Sự liên kết của Brazil dao động theo chính trị trong nước, càng làm mất ổn định khả năng đồng thuận. Cuộc xung đột cho thấy những ý niệm mơ hồ về tình đoàn kết phi phương Tây sẽ sụp đổ khi đối mặt với các yêu cầu cốt lõi về an ninh quốc gia và kinh tế.

Khối rạn nứt báo hiệu rủi ro địa chính trị gia tăng

Sự rạn nứt công khai của BRICS tạo ra một tầng lớp bất ổn mới cho thị trường toàn cầu. Việc khối không thể hành động như một lực lượng ổn định trong một cuộc xung đột liên quan đến các thành viên của chính mình đã loại bỏ mọi vỏ bọc về việc nó là một đối trọng địa chính trị gắn kết với phương Tây. Đối với các nhà đầu tư, điều này làm tăng rủi ro, đặc biệt là trên thị trường năng lượng. Với hai nhà sản xuất dầu khí lớn, Iran và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đang trong xung đột trực tiếp, khả năng gián đoạn nguồn cung đáng kể đang rình rập, đe dọa biến động giá năng lượng toàn cầu.

Ngoài ra, sự yếu kém của khối có thể củng cố vị thế của đồng đô la Mỹ như tài sản trú ẩn an toàn chính trong thời kỳ căng thẳng toàn cầu. Động thái này có thể gây áp lực giảm giá lên các đồng tiền và cổ phiếu của thị trường mới nổi, khi các nhà đầu tư rút khỏi các tài sản liên quan đến câu chuyện BRICS đang tan rã. Cuộc khủng hoảng cuối cùng xác nhận rằng khối vẫn giống một diễn đàn thảo luận hơn là một liên minh chức năng có khả năng định hình các sự kiện toàn cầu.