Jack Dorsey đang đặt cược tương lai của công ty mình vào một ý tưởng táo bạo: trí tuệ nhân tạo có thể vận hành doanh nghiệp tốt hơn các nhà quản lý con người.
Quyết định cắt giảm 4.000 việc làm gần đây của Block Inc. không phải là một biện pháp tiết kiệm chi phí mà là một đợt tái cấu trúc vĩnh viễn để thay thế tầng lớp quản lý cấp trung bằng trí tuệ nhân tạo, CEO Jack Dorsey cho biết. Động thái này định nghĩa lại vai trò của AI từ một công cụ năng suất đơn thuần thành một thành phần cốt lõi của hệ thống phân cấp doanh nghiệp, có khả năng tạo ra một mô hình vận hành mới cho gã khổng lồ thanh toán trị giá 50 tỷ USD.
"Hệ thống phân cấp doanh nghiệp luôn tồn tại để giải quyết một vấn đề: điều phối thông tin qua các tổ chức quá lớn để bất kỳ cá nhân nào có thể giám sát," Dorsey viết trong một bài luận mới mang tên "Từ Hệ thống phân cấp đến Trí tuệ" (From Hierarchy to Intelligence), đồng tác giả với Roelof Botha của Sequoia Capital. "AI hiện có thể thực hiện các chức năng đó một cách liên tục và ở quy mô lớn, khiến vai trò của người truyền tin trở nên dư thừa."
Kế hoạch, được kích hoạt bởi những bước nhảy vọt về năng lực mà Dorsey quan sát được ở các mô hình như Opus 4.6 của Anthropic và Codex 5.3 của OpenAI, đề xuất hai "mô hình thế giới" được thúc đẩy bởi AI để thay thế các tầng lớp quản lý. Một mô hình sẽ lập bản đồ các hoạt động nội bộ bằng mã nguồn, quy trình làm việc và dữ liệu hiệu suất, trong khi mô hình kia sẽ lập bản đồ hành vi khách hàng bằng dữ liệu giao dịch từ Cash App và Square. Các mô hình này sẽ cung cấp dữ liệu cho một "lớp trí tuệ" để tự động lắp ghép các sản phẩm tài chính, thay thế các lộ trình sản phẩm truyền thống.
Đối với các nhà đầu tư, chiến lược của Dorsey mang lại cả cơ hội lớn và rủi ro triển khai đáng kể. Nếu thành công, việc thay thế 4.000 nhân viên cấp trung có thể làm giảm vĩnh viễn chi phí vận hành của Block và tăng biên lợi nhuận, tạo ra lợi thế cấu trúc so với các đối thủ như PayPal và Adyen. Tuy nhiên, kế hoạch này phụ thuộc vào năng lực AI mà các nhân viên hiện tại và cũ cho rằng vẫn chưa hoàn thiện, với một báo cáo cho thấy 95% mã nguồn do AI tạo ra vẫn cần con người chỉnh sửa.
Từ Hệ thống phân cấp đến Trí tuệ
Bài luận của Dorsey và Botha lập luận rằng chức năng chính của một người quản lý — tổng hợp bối cảnh từ cấp dưới, chuyển tiếp các chỉ thị từ cấp trên và duy trì sự thống nhất — hiện đang được tự động hóa. Thay vào đó, Block dự định hoạt động chỉ với ba vai trò: những cá nhân đóng góp xây dựng hệ thống, "những cá nhân chịu trách nhiệm trực tiếp" (DRI) sở hữu kết quả theo chu kỳ 90 ngày, và những "huấn luyện viên kiêm cầu thủ" thực chiến.
Hệ thống được thiết kế để tự định hướng. Khi các mô hình AI xác định nhu cầu của khách hàng mà năng lực hiện tại chưa đáp ứng được — bài luận lấy ví dụ về một thương nhân đối mặt với khoảng cách dòng tiền theo mùa — mảnh ghép còn thiếu sẽ xác định những gì cần được xây dựng tiếp theo. Điều này thay thế lộ trình sản phẩm do con người dẫn dắt bằng một danh sách tồn đọng do hệ thống tạo ra, một sự thay đổi cơ bản trong cách thức vận hành của một công ty công nghệ lớn.
Rủi ro Triển khai và Sự Hoài nghi Nội bộ
Sáng kiến này không phải là không có những người hoài nghi. Dorsey lần đầu tiên chỉ ra bước nhảy vọt trong năng lực AI mà ông thấy vào tháng 12 là chất xúc tác cho việc tái cấu trúc. Tuy nhiên, các nhân viên hiện tại và cũ của Block đã nói với tờ Guardian rằng công nghệ này còn lâu mới đạt đến mức tự chủ. Họ báo cáo rằng phần lớn các thay đổi mã nguồn do AI tạo ra vẫn cần sự can thiệp của con người và các công cụ này vẫn chưa có khả năng dẫn dắt trong các lĩnh vực bị quản lý chặt chẽ như ngân hàng và chuyển tiền, vốn là cốt lõi trong kinh doanh của Block. Quan điểm nội bộ này cho thấy quá trình chuyển đổi có thể đầy thách thức và kéo dài hơn so với tầm nhìn của ban lãnh đạo, gây ra những gián đoạn tiềm tàng đối với sự phát triển sản phẩm và ổn định vận hành.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
Edgen Stock·Apr 01 2026, 14:11