Key Takeaways:
Ban lãnh đạo Hoa Kỳ đang can thiệp vào một cuộc bầu cử quan trọng ở Hungary, ủng hộ một đồng minh châu Âu then chốt nhưng dễ bị tổn thương chỉ 5 ngày trước khi các điểm bỏ phiếu mở cửa.
Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance và Tổng thống Donald Trump đã đưa ra sự ủng hộ mạnh mẽ đối với Thủ tướng Hungary Viktor Orbán vào thứ Ba, chỉ năm ngày trước một cuộc bầu cử quan trọng mà đảng của Orbán được dự báo sẽ thất bại với cách biệt lớn.
"Chuyến thăm của JD Vance không phải là ngoại giao thường lệ mà là sự ủng hộ rõ ràng đối với Viktor Orban trước cuộc bầu cử khó khăn nhất trong cuộc đời ông ấy," Asli Aydintasbas, một nghiên cứu viên tại Viện Brookings cho biết. "Nếu Orban thất bại, phong trào này sẽ phải chịu tổn thất."
Sự can thiệp cấp cao của Hoa Kỳ diễn ra khi đảng Fidesz của Orbán đang bị đảng đối lập Tisza, do Péter Magyar lãnh đạo, dẫn trước tới 16 điểm phần trăm trong các cuộc khảo sát gần đây. Chuyến thăm nhằm mục đích củng cố hình ảnh của Orbán như một nhà lãnh đạo được quốc tế kính trọng, một thông điệp trở nên phức tạp do các tranh chấp đang diễn ra với EU vốn đã làm đóng băng khoản quỹ 17 tỷ euro cho Hungary vì những lo ngại về thượng tôn pháp luật.
Kết quả của cuộc bỏ phiếu ngày 12 tháng 4 mang lại những tác động đáng kể cho cả sự gắn kết của Liên minh Châu Âu và quan hệ xuyên Đại Tây Dương, thử thách sức mạnh của liên minh dân túy-dân tộc được Tổng thống Trump vun đắp. Một chiến thắng cho phe đối lập thân EU có thể tái điều chỉnh Hungary với Brussels về các vấn đề then chốt như Ukraine và chính sách năng lượng, trong khi một chiến thắng cho Orbán, được hỗ trợ bởi Hoa Kỳ, sẽ củng cố một tiếng nói phản đối quan trọng trong khối.
Sự thể hiện ủng hộ đầy kịch tính từ Washington có cảnh Phó Tổng thống Vance cầm điện thoại trước micrô tại một nhà thi đấu thể thao ở Budapest, cho phép Tổng thống Trump phát biểu trực tiếp với đám đông. "Tôi là một người hâm mộ lớn của Viktor, tôi ủng hộ ông ấy hết mình," Trump nói, ca ngợi thủ tướng vì các chính sách chống nhập cư cứng rắn. Tuy nhiên, sự ủng hộ này đang đi ngược lại làn sóng dư luận mạnh mẽ, với một cuộc khảo sát gần đây của tờ báo HVG cho thấy Fidesz đang bị đảng đối lập Tisza dẫn trước 16 điểm.
Trong 16 năm, Orbán đã thống trị chính trường Hungary, xây dựng cái mà ông gọi là "dân chủ phi tự do" mô phỏng nhiều chủ đề trong nền tảng của Trump. Tuy nhiên, một loạt vụ bê bối và nền kinh tế trì trệ đã làm xói mòn sự ủng hộ dành cho ông. Lãnh đạo phe đối lập Péter Magyar, một cựu thành viên của Fidesz, đã tận dụng sự bất mãn này, tập trung chiến dịch vào tham nhũng và chi phí sinh hoạt. Magyar đã báo hiệu rằng "ưu tiên hàng đầu" của ông sẽ là mở khóa khoản quỹ EU trị giá khoảng 17 tỷ euro bị đình chỉ do lo ngại về những vi phạm thượng tôn pháp luật dưới thời Orbán.
Sự ủng hộ của Nhà Trắng dành cho Orbán là một ván cược rõ ràng vào một nhà lãnh đạo có cùng tư tưởng, người thường xuyên đụng độ với Brussels và duy trì quan hệ chặt chẽ với Nga. Orbán là nhà lãnh đạo EU đầu tiên ủng hộ Trump vào năm 2016 và vẫn là một đồng minh châu Âu quan trọng của chính quyền. Mối quan hệ này đã mang lại những kết quả hữu hình cho Hungary, chẳng hạn như việc được miễn trừ khỏi các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ đối với dầu mỏ của Nga, một thỏa thuận mà Trump ngụ ý là mang tính cá nhân và phụ thuộc vào việc tái đắc cử của Orbán.
Tuy nhiên, các nhà phân tích đặt câu hỏi liệu sự ủng hộ của Hoa Kỳ có đủ để tác động đến một nhóm cử tri đang tập trung vào các vấn đề trong nước hay không. "Người ta tự hỏi liệu chuyến thăm của Vance sẽ thúc đẩy hay làm lùi cơ hội của Orban," Stephen Wertheim, một nghiên cứu viên cao cấp tại Carnegie Endowment for International Peace cho biết, lưu ý đến những thách thức chính sách đối ngoại của chính chính quyền Trump. Phe đối lập đã coi chuyến thăm này là sự can thiệp từ bên ngoài, với việc Magyar tuyên bố: "Lịch sử Hungary không được viết tại Washington, Moscow hay Brussels." Cuộc bầu cử vào Chủ nhật sẽ xác định liệu mô hình xây dựng liên minh quốc tế "Nước Mỹ trên hết" có thể đảm bảo chiến thắng cho đối tác châu Âu nổi bật nhất của mình hay liệu áp lực trong nước sẽ buộc Budapest phải tái điều chỉnh chính trị.
Bài viết này chỉ mang tính chất cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
