Sự sụt giảm mạnh mẽ của niềm tin người tiêu dùng Mỹ xuống mức thấp kỷ lục trong tháng 4, cùng với sự gia tăng bất ngờ của kỳ vọng lạm phát ngắn hạn, đang làm dấy lên lo ngại về một môi trường lạm phát đình trệ tiềm ẩn có thể làm phức tạp thêm lộ trình chính sách của Cục Dự trữ Liên bang (Fed).
Khảo sát sơ bộ tháng 4 của Đại học Michigan cho thấy chỉ số niềm tin chính đã giảm mạnh xuống 47,6, thấp hơn đáng kể so với mức dự báo đồng thuận 51,5 và giảm từ mức 53,3 của tháng 3. Sự sụt giảm này phản ánh sự lo lắng ngày càng tăng của người tiêu dùng về chi phí sinh hoạt tăng cao, với các hộ gia đình đang chuẩn bị cho mức giá cao hơn trong ngắn hạn.
Thúc đẩy sự bi quan, thước đo kỳ vọng lạm phát một năm của cuộc khảo sát đã tăng lên 4,8 phần trăm, tăng từ mức 3,8 phần trăm trong tháng trước và cao hơn mức 4,2 phần trăm mà các nhà kinh tế dự đoán. Tuy nhiên, kỳ vọng lạm phát năm năm dài hạn vẫn giữ ổn định ở mức 3,4 phần trăm, cho thấy người tiêu dùng coi áp lực giá hiện tại là vấn đề ngắn hạn hơn.
Dữ liệu này đặt ra thách thức cho Fed, cơ quan đang cố gắng hạ nhiệt lạm phát mà không làm chệch hướng nền kinh tế. Kỳ vọng lạm phát cao kéo dài có thể buộc ngân hàng trung ương phải duy trì lập trường cứng rắn, trong khi niềm tin người tiêu dùng suy giảm báo hiệu nhu cầu trong tương lai yếu đi, một sự kết hợp có thể gây áp lực nặng nề lên thị trường chứng khoán và gia tăng biến động.
Qua những con số
Chi tiết của báo cáo tháng 4 vẽ nên một bức tranh xám xịt về triển vọng tiêu dùng.
- Niềm tin người tiêu dùng: 47,6 (Sơ bộ tháng 4) so với 51,5 (Kỳ vọng) và 53,3 (Cuối tháng 3).
- Kỳ vọng lạm phát 1 năm: 4,8% so với 4,2% (Kỳ vọng) và 3,8% (Trước đó).
- Kỳ vọng lạm phát 5 năm: 3,4% so với 3,4% (Kỳ vọng) và 3,2% (Trước đó).
Lo ngại lạm phát sâu sắc hơn
Dữ liệu niềm tin phù hợp với các báo cáo gần đây khác cho thấy áp lực giá cả dai dẳng. Khảo sát Kỳ vọng Người tiêu dùng tháng 3 của Fed New York cũng cho thấy sự gia tăng kỳ vọng lạm phát ngắn hạn, với mức tăng vọt đáng chú ý trong dự báo tăng trưởng giá xăng lên mức cao nhất kể từ tháng 3 năm 2022. Theo cuộc khảo sát đó, kỳ vọng lạm phát trung bình một năm tới đã tăng lên 3,4 phần trăm, củng cố quan điểm rằng các hộ gia đình đang cảm thấy áp lực từ chi phí tăng cao trên diện rộng.
Hệ lụy thị trường
Triển vọng về lạm phát đình trệ—một sự kết hợp độc hại giữa tăng trưởng đình trệ và lạm phát cao—là một tín hiệu giảm giá rõ rệt cho thị trường. Niềm tin người tiêu dùng giảm, một chỉ số dẫn dắt quan trọng, cho thấy khả năng chi tiêu tiêu dùng chậm lại, vốn chiếm một phần đáng kể trong hoạt động kinh tế Mỹ. Nếu người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, nó có thể kích hoạt một cuộc suy thoái kinh tế rộng lớn hơn.
Đồng thời, kỳ vọng lạm phát tăng cao có thể ngăn cản Fed cắt giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng, làm hạn chế các lựa chọn chính sách của cơ quan này. Kịch bản này có khả năng tiếp tục gây áp lực giảm lên cổ phiếu khi các nhà đầu tư định giá rủi ro suy thoái cao hơn và các điều kiện tài chính thắt chặt hơn.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.