Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất sẽ rút khỏi OPEC và liên minh OPEC+ vào ngày 1 tháng 5, một động thái gây kinh ngạc giáng một đòn nặng nề vào nhóm sản xuất do Ả Rập Xê-út dẫn đầu trong bối cảnh cú sốc năng lượng lịch sử và bất ổn địa chính trị gia tăng. Tin tức này đã khiến giá dầu thô Brent giảm 1,1% xuống 103,90 USD/thùng, trong khi WTI giảm 1,2% xuống 99,39 USD.
"Các quốc gia Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh đã hỗ trợ nhau về mặt hậu cần, nhưng về mặt chính trị và quân sự, tôi nghĩ vị thế của họ đang ở mức yếu nhất trong lịch sử," Anwar Gargash, cố vấn ngoại giao cấp cao của Tổng thống UAE, phát biểu tại một diễn đàn ở Dubai, chỉ trích sự thiếu hỗ trợ chống lại các cuộc tấn công từ Iran.
Sự ra đi này phá vỡ nhiều thập kỷ phối hợp chính sách và theo sau một giai đoạn căng thẳng dữ dội trong liên minh. Các nhà sản xuất vùng Vịnh đã phải vật lộn để vận chuyển hàng xuất khẩu qua Eo biển Hormuz, điểm nghẽn cho một phần năm năng lượng thế giới, do các cuộc tấn công của Iran. Cú sốc nguồn cung hệ quả đang tàn phá các nền kinh tế vùng Vịnh, với S&P Global Market Intelligence dự báo mức tăng trưởng âm 6,0% ở Qatar và 4,4% ở Kuwait vào năm 2026.
Việc UAE rời đi làm rạn nứt mặt trận thống nhất của các nhà sản xuất vùng Vịnh, có khả năng làm suy yếu khả năng quản lý nguồn cung dầu toàn cầu của OPEC và tạo ra một chiến thắng cho chiến dịch chống giá dầu cao của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Điều này đặt ra câu hỏi về tương lai của ngoại giao dầu mỏ và có thể kích hoạt một kỷ nguyên cạnh tranh mới giữa các công ty dầu mỏ quốc gia, mang lại sự biến động đáng kể cho thị trường năng lượng.
Hệ lụy kinh tế lan rộng khắp vùng Vịnh
Quyết định này gây chấn động qua các nền kinh tế vùng Vịnh vốn đã chao đảo vì cuộc chiến giữa Iran, Israel và Mỹ. Một cuộc thăm dò của Reuters đối với các nhà kinh tế cho thấy sự đảo ngược vận may mạnh mẽ cho khu vực. Qatar, Kuwait và Bahrain, trước đây được kỳ vọng sẽ tăng trưởng, hiện dự kiến sẽ thu hẹp lần lượt 6,0%, 4,4% và 2,9% trong năm nay. Tăng trưởng của chính UAE được dự báo sẽ đình trệ, một sự hạ cấp mạnh so với mức mở rộng 5,0% được dự đoán chỉ ba tháng trước.
"Chúng tôi không kỳ vọng vào một sự quay trở lại đơn giản con đường tăng trưởng trước chiến tranh," Ralf Wiegert, giám đốc kinh tế MENA tại S&P Global Market Intelligence cho biết. "Sẽ mất toàn bộ nửa cuối năm 2026 để xây dựng lại các tài sản bị hư hại và thiết lập lại các chuỗi cung ứng."
Ngay cả Ả Rập Xê-út, nước xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, cũng không được miễn trừ. Dự báo tăng trưởng của nước này đã bị cắt giảm xuống còn 2,6% từ mức 4,3%, theo cuộc khảo sát. Sự gián đoạn đối với nền kinh tế phi dầu mỏ, đặc biệt là du lịch và bán lẻ, đại diện cho một cú sốc lớp thứ hai đối với các quốc gia vốn đang đa dạng hóa nhanh chóng.
Một sự tái cấu trúc địa chính trị
Việc rút lui của UAE mang tính chất một tuyên bố chính trị cũng như kinh tế. Nó báo hiệu sự phân kỳ khỏi sự đồng thuận do Ả Rập Xê-út thống trị đã quản lý OPEC trong nhiều thập kỷ. Những chỉ trích công khai từ Anwar Gargash cho thấy sự thất vọng sâu sắc trong nội bộ UAE đối với sự thiếu hành động được nhận thấy của Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh trong việc bảo vệ các quốc gia thành viên khỏi sự gây hấn của Iran.
Động thái này gắn kết UAE chặt chẽ hơn với lợi ích của Mỹ, một sự chuyển dịch đáng kể đối với một trong những đồng minh khu vực quan trọng nhất của Washington. Tổng thống Trump đã nhiều lần cáo buộc OPEC "bóc lột phần còn lại của thế giới" và liên kết sự hỗ trợ quân sự của Mỹ cho vùng Vịnh với giá dầu. Sự ra đi của UAE có thể tiếp thêm sức mạnh cho Mỹ trong nỗ lực hạ thấp chi phí năng lượng toàn cầu.
Đối với OPEC, việc mất đi nhà sản xuất lớn thứ ba là một đòn giáng mạnh. Nó tạo ra sự hỗn loạn và làm suy yếu đòn bẩy của nhóm vào thời điểm áp lực thị trường chưa từng có. Sự ra đi có thể thúc đẩy các thành viên khác có khiếu nại về hạn ngạch sản xuất hoặc bất đồng địa chính trị, đe dọa khả năng tồn tại lâu dài của liên minh này.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
