Một dự án nhà máy lọc dầu tại Texas được Donald Trump ca ngợi là “thỏa thuận lịch sử trị giá 300 tỷ USD” với Tập đoàn Reliance Industries của Ấn Độ đang bắt đầu với khoản đầu tư chỉ 40 triệu USD, một sự chênh lệch gấp 7.500 lần làm nổi bật sự pha trộn phức tạp giữa chính trị và kinh doanh.
Một dự án nhà máy lọc dầu tại Texas được Donald Trump quảng bá là giao dịch mang tính bước ngoặt trị giá 300 tỷ USD liên quan đến tập đoàn lớn nhất Ấn Độ, Reliance Industries, thực chất chỉ dựa trên khoản đầu tư ban đầu khoảng 40 triệu USD. Sự chênh lệch khổng lồ hơn 7.500 lần so với số vốn ban đầu cho thấy thỏa thuận này mang tính chất biểu tượng chính trị hơn là một khoản đầu tư nước ngoài khổng lồ.
Bhaskar Chakravorti, Hiệu trưởng mảng kinh doanh toàn cầu tại Trường Fletcher thuộc Đại học Tufts, nhận định: “Reliance đã dành rất nhiều thời gian và nguồn lực để cố gắng tạo ấn tượng tốt trước mặt ông Trump; phía Ấn Độ cũng đã dành nhiều thời gian và nguồn lực để cố gắng đạt được một thỏa thuận thương mại. Việc đính chính công khai sẽ là một sự cố ngoại giao gây khó xử cho cả chính quyền Trump và Modi.”
Con số 300 tỷ USD, được thúc đẩy bởi một công ty ít tên tuổi có tên là America First Refining (AFR), không phải là thước đo đầu tư mà là dự báo doanh thu trong 20 năm của nhà máy lọc dầu. Nó dựa trên một thỏa thuận khung để mua 125 tỷ USD dầu đá phiến và bán 175 tỷ USD sản phẩm tinh chế. Mặc dù AFR tuyên bố có khoản đầu tư “chín chữ số” từ một “ông lớn toàn cầu”, họ vẫn chưa tiết lộ số tiền cụ thể từ Reliance hoặc cổ phần của tập đoàn này trong nhà máy lọc dầu trị giá 4 tỷ USD theo kế hoạch.
Thông báo về thỏa thuận này được đưa ra vào một thời điểm chính trị nhạy cảm, vài tuần sau khi chính quyền Trump và chính phủ của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đồng ý một thỏa thuận thương mại theo từng giai đoạn. Đối với Reliance, được kiểm soát bởi người giàu nhất châu Á Mukesh Ambani, khoản đầu tư nhỏ này là một cách ít rủi ro để xây dựng vốn chính trị với ông Trump, người mà chính quyền trước đó đã đe dọa dòng doanh thu hàng năm 6 tỷ USD của công ty từ việc chế biến dầu thô Nga chiết khấu.
## Chính trị của một nhà máy lọc dầu
Dự án này, vốn sẽ là nhà máy lọc dầu mới đầu tiên được xây dựng tại Hoa Kỳ sau gần 50 năm, đóng vai trò như một biểu tượng chính trị mạnh mẽ. Một phát ngôn viên của Nhà Trắng, khi được hỏi về những tuyên bố cường điệu, đã mô tả dự án là có “các cam kết đầu tư nước ngoài lịch sử” giúp củng cố vị thế thống trị năng lượng của Mỹ, tránh đề cập đến các con số thực tế.
Reliance Industries vẫn giữ im lặng, không đưa ra hồ sơ nào cho bất kỳ sở giao dịch chứng khoán nào về thỏa thuận này. Các nguồn tin thân cận với dự án nói với Financial Times rằng điều này là do khoản đầu tư ban đầu thấp hơn nhiều so với ngưỡng công bố bắt buộc đối với các công ty đại chúng Ấn Độ. Công ty tuyên bố họ bị ràng buộc bởi các thỏa thuận bảo mật nhưng xác nhận đã “đầu tư và sẽ tham gia vào nhiều khía cạnh” của nhà máy lọc dầu ở Brownsville, Texas.
## Mối quan hệ ngày càng sâu sắc giữa Ambani và gia đình Trump
Gia đình Ambani đã tích cực vun đắp mối quan hệ với gia đình Trump. Chi tiêu vận động hành lang của Reliance tại Mỹ đạt 240.000 USD cho năm 2025, theo tiết lộ của Thượng viện. Năm ngoái, Donald Trump Jr. đã đến thăm khu hợp hợp lọc dầu của Reliance ở miền tây Ấn Độ và dành thời gian với con trai của Mukesh Ambani, Anant.
Riêng biệt, một người con trai khác, Eric Trump, đã tuyên bố rằng ông đang theo đuổi “một số” dự án khách sạn ở Ấn Độ. Một công ty liên kết với gia đình Ambani được báo cáo đã trả cho Trump Organization 10 triệu USD “phí phát triển”. Mặc dù quy mô cuối cùng của dự án nhà máy lọc dầu vẫn còn phải xem xét, nhưng thông báo về nó có vẻ như là phản ánh của những cuộc vận động chính trị và kinh tế phức tạp giữa Mỹ và Ấn Độ hơn là một khoản đầu tư kinh doanh lịch sử, trực diện.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
