Lạm phát Tây Ban Nha đã tăng tốc tháng thứ hai liên tiếp lên 3,5% trong tháng 4, khi cuộc chiến ở Iran tiếp tục gây áp lực lên chi phí năng lượng của châu Âu và thách thức con đường kiềm chế lạm phát của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB).
"Không có con đường dễ dàng nào để trở lại nơi chúng ta đã ở trước khi cuộc xung đột này nổ ra", Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho biết trong một bài phát biểu tuần trước. "Các hộ gia đình và doanh nghiệp vừa trải qua một cú sốc lạm phát lớn và có thể nhạy cảm hơn với chi phí gia tăng. Ký ức vẫn còn rất mới."
Mức tăng giá tiêu dùng so với cùng kỳ năm ngoái được cơ quan thống kê Tây Ban Nha INE công bố hôm thứ Tư đã tăng từ mức 3,4% trong tháng 3, đánh dấu mức cao nhất kể từ tháng 6 năm 2024. Con số này phù hợp với ước tính đồng thuận từ các nhà kinh tế, diễn ra khi giá dầu thô Brent đã leo trở lại trên 110 USD/thùng trong bối cảnh các cuộc đàm phán bị đình trệ và sự không chắc chắn đối với eo biển Hormuz, một kênh đào quan trọng cho các chuyến hàng dầu toàn cầu.
Áp lực giá kéo dài tạo ra một tình thế tiến thoái lưỡng nan cho ECB, cơ quan dự kiến sẽ họp vào thứ Năm để thiết lập chính sách tiền tệ. Mặc dù ngân hàng trung ương được kỳ vọng rộng rãi là sẽ giữ nguyên lãi suất, nhưng dữ liệu từ Tây Ban Nha — nền kinh tế lớn thứ tư của khu vực đồng euro — sẽ góp phần vào một cuộc tranh luận về việc nên đợi bao lâu trước khi nới lỏng. ECB trước đó đã ước tính rằng giá dầu tăng 14% có thể nâng tỷ lệ lạm phát lên nửa điểm phần trăm.
Cú sốc năng lượng làm phức tạp tính toán của ECB
Động lực chính cho sự gia tăng là giá năng lượng tăng mạnh sau khi cuộc xung đột bùng nổ ở Trung Đông. Sự gián đoạn dòng chảy dầu đã tạo ra một cú sốc cung ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí tiêu dùng, từ trạm xăng đến hóa đơn tiện ích. Eurostat dự kiến sẽ công bố dữ liệu lạm phát cho toàn bộ khu vực đồng euro vào thứ Năm, điều này sẽ cung cấp một bức tranh rõ ràng hơn về xu hướng toàn khối.
Ngân hàng Tây Ban Nha đã ghi nhận điều này, sửa đổi các dự báo của riêng mình vào cuối tháng 3. Ngân hàng trung ương hiện dự báo giá tiêu dùng sẽ tăng trung bình 3,0% vào năm 2026, một sự gia tăng đáng kể so với kỳ vọng trước đó là 2,1%. Dự báo cho năm 2027 cũng được nâng lên 2,5% từ mức 1,9%. Điều này phù hợp với các dự báo của chính ECB, vốn dự kiến lạm phát tiêu đề cho khu vực đồng euro trung bình là 2,6% vào năm 2026, vẫn cao hơn một cách ngoan cố so với mục tiêu 2%.
Các kịch bản phía trước phụ thuộc vào địa chính trị
Các nhà kinh tế hiện đang mô hình hóa nhiều kịch bản dựa trên thời gian kéo dài của cuộc xung đột. Một cuộc chiến kéo dài có thể khiến lạm phát khu vực đồng euro đạt đỉnh cao tới 4,8% vào năm 2027. Ngược lại, một kịch bản ít bất lợi hơn với một giải pháp nhanh chóng có thể thấy lạm phát giảm trở lại mức mục tiêu 2% của ECB vào năm tới.
Lagarde thừa nhận tác động kép của cú sốc năng lượng, lưu ý rằng trong khi nó đẩy giá lên, nó cũng có thể đè nặng lên nhu cầu bằng cách làm giảm niềm tin của người tiêu dùng. Khả năng phá hủy nhu cầu này là một yếu tố chính mà ECB sẽ theo dõi khi tìm cách tránh thắt chặt các điều kiện tài chính hơn mức cần thiết. Thị trường sẽ theo dõi chặt chẽ cuộc họp báo của ECB vào thứ Năm để biết bất kỳ thay đổi nào về giọng điệu hoặc định hướng chính sách.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.