Một đợt bán tháo trên diện rộng trong lĩnh vực phần mềm dưới dạng dịch vụ (SaaS), được một số nhà phân tích gọi là "SaaSpocalypse", đã xóa sạch gần 50% giá trị thị trường của ServiceNow trong năm nay khi các nhà đầu tư đặt câu hỏi về khả năng tồn tại lâu dài của công ty trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo tạo năng.
"Thị trường đang định giá một kịch bản mà AI không chỉ bổ trợ mà còn có khả năng thay thế đề xuất giá trị cốt lõi của các nền tảng SaaS đã thiết lập," một xu hướng được quan sát trên toàn ngành.
Sự sụt giảm diễn ra nghiêm trọng, với ServiceNow và các đối tác như Adobe đã giảm hơn 30% kể từ đầu năm, theo một phân tích thị trường gần đây. Con số này vượt xa mức giảm 7% của chỉ số Nasdaq trong quý đầu tiên, làm nổi bật sự lo lắng cụ thể của các nhà đầu tư xung quanh các công ty phần mềm mà lợi thế cạnh tranh đang bị nghi ngờ.
Điểm mấu chốt là mô hình kinh doanh cơ bản của phần mềm doanh nghiệp. Thị trường đang thách thức xem mức độ "chi phí chuyển đổi" của các nền tảng như ServiceNow thực sự cao đến mức nào khi AI tạo năng hứa hẹn tạo ra các quy trình làm việc tự động tương tự với chi phí thấp hơn nhiều, có khả năng thâu tóm chính cơ sở khách hàng mà ServiceNow phục vụ.
Rủi ro bị AI thâu tóm
Hoạt động kinh doanh cốt lõi của ServiceNow được xây dựng trên việc cung cấp một nền tảng toàn diện để quản lý và tự động hóa các quy trình làm việc kỹ thuật thuật số trong doanh nghiệp. Điều này tạo ra một lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ, vì nền tảng này gắn chặt vào hoạt động của công ty. Tuy nhiên, sự tiến bộ nhanh chóng của các mô hình ngôn ngữ lớn đưa ra một thách thức trực tiếp. Các nhà đầu tư lo ngại rằng một công ty có thể sử dụng mô hình AI tạo năng mạnh mẽ để xây dựng các công cụ tự động hóa nội bộ của riêng họ, bỏ qua nhu cầu đăng ký dịch vụ đắt đỏ của ServiceNow.
Điều này tạo ra một nghịch lý khó khăn cho công ty: họ phải bán các tính năng AI tiên tiến để duy trì khả năng cạnh tranh, nhưng mỗi sản phẩm AI mới cũng có thể chứng minh cho khách hàng thấy rằng nền tảng cơ bản đang trở nên ít thiết yếu hơn. Mặc dù công ty chưa tiết lộ số liệu gần đây về Doanh thu định kỳ hàng năm (ARR) hoặc Tỷ lệ giữ chân doanh thu thuần (NRR), nhưng hiệu suất của cổ phiếu cho thấy sự hoài nghi sâu sắc của nhà đầu tư về tính bền vững của các chỉ số này trước mối đe dọa cơ bản như vậy.
Đợt bán tháo trên toàn ngành
Sự lo lắng không chỉ giới hạn ở ServiceNow. Cái gọi là "SaaSpocalypse" phản ánh sự đánh giá lại rộng rãi hơn của thị trường đối với toàn bộ lĩnh vực phần mềm doanh nghiệp. Adobe, một gã khổng lồ phần mềm sáng tạo và kinh doanh khác, cũng chứng kiến cổ phiếu của mình giảm với biên độ tương đương. Ngay cả Microsoft, bất chấp khoản đầu tư khổng lồ và vị thế dẫn đầu trong AI, cũng chứng kiến cổ phiếu của mình trải qua quý tồi tệ nhất kể từ năm 2008, với mức giảm 23% trong quý đầu tiên, một phần do những lo ngại này.
Điều này trái ngược hoàn toàn với hiệu suất của các công ty cung cấp cơ sở hạ tầng nền tảng cho AI, chẳng hạn như Nvidia. Thị trường đang vạch ra một ranh giới rõ ràng giữa các công ty xây dựng công cụ AI và những công ty xây dựng ứng dụng bên trên, với nhóm sau hiện đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng niềm tin. Định giá cổ phiếu ServiceNow hiện đang ở mức thấp nhất kể từ quý IV năm 2022.
Sự sụp đổ gần 50% cổ phiếu của ServiceNow cho thấy thị trường đã định giá một sự xói mòn đáng kể trong lợi thế cạnh tranh của họ. Đối với các nhà đầu tư, câu hỏi then chốt là liệu đợt bán tháo này là một phản ứng thái quá hay là sự khởi đầu của một sự suy giảm vĩnh viễn đối với mô hình SaaS. Kịch bản tiêu cực là AI sẽ biến việc tự động hóa quy trình làm việc thành một mặt hàng phổ thông, khiến hoạt động kinh doanh tỷ suất lợi nhuận cao của ServiceNow trở thành quá khứ. Kịch bản tích cực, mặc dù hiện không được ưa chuộng, là ServiceNow có thể tích hợp AI sâu đến mức chi phí chuyển đổi thậm chí còn cao hơn, trở thành hệ điều hành không thể thiếu cho doanh nghiệp được hỗ trợ bởi AI. Những quý tới sẽ rất quan trọng để xem liệu tăng trưởng doanh thu và khách hàng của công ty có thể thách thức triển vọng bi quan của thị trường hay không.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
