Dữ liệu từ LSEG cho thấy xuất khẩu dầu nhiên liệu và dầu khí chân không (VGO) bằng đường biển của Nga sang Saudi Arabia đã tăng 18% trong tháng 3 lên mức 1 triệu tấn hệ mét, một sự tái định hướng mạnh mẽ của dòng chảy năng lượng do cuộc chiến Mỹ-Iran đang leo thang.
Sự dịch chuyển thương mại này diễn ra cùng lúc với tình trạng gián đoạn cung cấp năng lượng tồi tệ nhất trong lịch sử, khi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tuyên bố cuộc xung đột đã làm đình trệ hơn 12 triệu thùng mỗi ngày (bpd) nguồn cung dầu toàn cầu, tương đương khoảng 11,5% tổng nhu cầu thế giới.
Sự gián đoạn, hiện đã bước sang ngày thứ 52, đã đẩy giá dầu thô Brent giao tháng 6 lên gần 100 USD/thùng và dầu thô WTI giao tháng 5 tăng 3,72% vào thứ Năm. Để ứng phó với thị trường thắt chặt, nhà sản xuất nhà nước Saudi Aramco đã tăng giá loại dầu chính sang châu Á thêm mức kỷ lục 17 USD/thùng cho tháng 5.
Việc chuyển hướng các thùng dầu của Nga sang một nhà sản xuất lớn ở Trung Đông làm nổi bật sự thắt chặt quan hệ năng lượng, điều có thể ảnh hưởng đến chính sách OPEC+ trong tương lai và làm suy yếu các lệnh trừng phạt của phương Tây. Tín hiệu quan trọng tiếp theo cho nhu cầu sẽ là dữ liệu PMI sắp tới của Trung Quốc, khi các nền kinh tế châu Á đang vật lộn với chi phí năng lượng tăng vọt.
Gián đoạn nguồn cung kỷ lục lấn át các cuộc khủng hoảng trong quá khứ
Quy mô của cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay là chưa từng có. Ước tính của IEA về mức thâm hụt cung đỉnh điểm hơn 12 triệu thùng/ngày vượt xa tác động của lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Ả Rập năm 1973-74 (4,5 triệu thùng/ngày) và Cách mạng Iran 1978-79 (5,6 triệu thùng/ngày) cộng lại. Cuộc phong tỏa hải quân của Mỹ đối với eo biển Hormuz, một điểm nghẽn cho khoảng một phần năm lượng dầu thế giới, đã buộc các nhà sản xuất vùng Vịnh Ba Tư phải cắt giảm sản lượng khi các cơ sở lưu trữ đạt đến công suất tối đa.
Tác động của cuộc xung đột được phản ánh qua các con số sản xuất, với sản lượng dầu thô tháng 3 của OPEC giảm 7,56 triệu thùng/ngày xuống còn 22,05 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất trong 35 năm. Theo tính toán của Reuters, cuộc xung đột cho đến nay đã kéo dài 52 ngày và loại bỏ khoảng 624 triệu thùng khỏi thị trường.
Sóng kích nổ kinh tế đánh vào các thị trường mới nổi
Sự gia tăng giá năng lượng đang gửi những làn sóng chấn động kinh tế trên toàn cầu, đặc biệt đánh vào các thị trường mới nổi phụ thuộc vào nhập khẩu. Theo ngân hàng MUFG của Nhật Bản, đồng peso của Philippines đã giảm gần 4% so với đồng đô la Mỹ kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, trở thành đồng tiền mất giá nhiều nhất trong khu vực do mức độ tiếp xúc cao với dầu nhập khẩu.
Với lượng nhập khẩu năng lượng ròng tương đương hơn 4% tổng sản phẩm quốc nội, Philippines đang phải đối mặt với thâm hụt tài khoản vãng lai ngày càng mở rộng và lạm phát gia tăng. Ngân hàng trung ương của nước này, Bangko Sentral ng Pilipinas, đã đáp trả vào thứ Năm bằng cách tăng lãi suất chính sách then chốt thêm 25 điểm cơ bản lên 4,5%, viện dẫn triển vọng lạm phát đang xấu đi.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
