Sự kìm kẹp của cuộc xung đột đối với các tuyến đường năng lượng Trung Đông đã khiến giá dầu thô tăng vọt hơn 40% kể từ khi cuộc chiến bắt đầu, định hình lại dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Giá dầu thô đã vượt mốc 100 USD/thùng, tăng hơn 40% so với mức 70 USD trước cuộc chiến Iran, khi sự gián đoạn đối với các tuyến đường vận tải quan trọng ở Trung Đông buộc các nền kinh tế lớn ở châu Âu và châu Á phải tìm kiếm nguồn cung thay thế. Sự tăng vọt này phản ánh mức định giá rủi ro địa chính trị đáng kể của thị trường, với việc Hoa Kỳ đang bước vào để lấp đầy khoảng trống nguồn cung.
"Dầu và khí đốt từ Hoa Kỳ sẽ không còn hấp dẫn như vậy [một khi eo biển mở cửa trở lại]", Tsuneo Watanabe, nghiên cứu viên cao cấp tại Quỹ Hòa bình Sasakawa có trụ sở tại Tokyo, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với The Wall Street Journal, gợi ý rằng sự thay đổi thương mại hiện tại chỉ là tạm thời.
Việc xoay trục khỏi năng lượng Trung Đông đã đẩy xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Hoa Kỳ lên mức kỷ lục 12,9 triệu thùng/ngày vào tuần trước, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ. Dữ liệu từ Kpler cho thấy xuất khẩu dầu thô và khí hóa lỏng từ Hoa Kỳ sang châu Á đã tăng xấp xỉ 30% trong tháng 3 và tháng 4 so với năm trước. Sự gia tăng này gần như đã đưa Hoa Kỳ trở thành nước xuất khẩu dầu thô ròng lần đầu tiên sau hơn hai thập kỷ.
Sự gia tăng mạnh mẽ của chi phí năng lượng này gây ra mối đe dọa lạm phát đáng kể đối với kinh tế toàn cầu, làm tăng chi phí hoạt động cho các doanh nghiệp và bóp nghẹt sức mua của người tiêu dùng. Trong khi ngành năng lượng đang trải qua thời kỳ bùng nổ, thị trường rộng lớn hơn phải đối mặt với nguy cơ suy thoái khi các công ty ngoài ngành năng lượng phải gánh chịu chi phí cao hơn, có khả năng dẫn đến giảm lợi nhuận doanh nghiệp và làm sụt giảm các chỉ số chứng khoán chính.
Một sự thay đổi tạm thời
Các nhà phân tích năng lượng cho rằng việc định tuyến lại đáng kể các lô hàng dầu toàn cầu là phản ứng ngắn hạn đối với cuộc xung đột. Nhiều nhà máy lọc dầu ở châu Á được cấu hình đặc biệt để chế biến loại dầu thô đến từ Trung Đông, khiến dầu thô ngọt nhẹ của Hoa Kỳ trở thành một lựa chọn thay thế ít hiệu quả và tốn kém hơn về lâu dài. Một khi hành lang hàng hải qua Eo biển Hormuz được đảm bảo, nhu cầu đối với dầu của Hoa Kỳ dự kiến sẽ rút lui khi các mối quan hệ thương mại truyền thống được nối lại.
Tuy nhiên, tình hình hiện tại đã làm nổi bật tính linh hoạt của ngành năng lượng Hoa Kỳ và ảnh hưởng ngày càng tăng của nước này với tư cách là một nhà sản xuất điều tiết trong thời kỳ khủng hoảng toàn cầu. Con số xuất khẩu kỷ lục chứng minh khả năng ứng phó nhanh chóng với các cú sốc cung quốc tế, một yếu tố có thể sẽ rất quan trọng trong các tính toán địa chính trị tương lai.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.