Giá dầu phân hóa khi việc tàu chở dầu quay đầu tại Hormuz làm gia tăng lo ngại về nguồn cung

Việc hai tàu chở dầu rỗng bất ngờ quay đầu không rõ lý do tại eo biển Hormuz vào ngày 12 tháng 4 đã bơm thêm sự bất ổn mới vào thị trường năng lượng toàn cầu, tiết lộ sự phân hóa sâu sắc giữa thị trường tương lai do tin tức dẫn dắt và thực tế căng thẳng của nguồn cung vật chất. Sự việc xảy ra gần đảo Larak của Iran khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Pakistan được cho là đang đi đến hồi kết, làm dập tắt hy vọng về sự ổn định ngay lập tức của tuyến đường thủy huyết mạch này.

"Các sản phẩm tinh chế như dầu diesel và nhiên liệu phản lực đã giảm... vì thị trường luôn hướng về phía trước—họ định giá dựa trên những kỳ vọng," Arne Lohmann Rasmussen, chuyên gia phân tích trưởng tại Global Risk Management cho biết. "Nhưng chúng ta vẫn ở mức cao hơn nhiều so với mức trước chiến tranh, vốn vào khoảng 60 đến 70 USD."

Trong khi tin tức về một lệnh ngừng bắn tiềm năng đã khiến giá dầu thô Brent tương lai giảm khoảng 15%, xuống còn khoảng 94 USD/thùng từ mức 110 USD vào đầu tuần, thì thị trường vật chất lại kể một câu chuyện khác. Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy một tàu chở dầu do Hy Lạp quản lý đang trên đường đến Iraq và một tàu thứ hai từ hãng tàu quốc gia của Pakistan đã đột ngột quay ngược lộ trình. Động thái này làm nổi bật những rủi ro vận hành vẫn tồn tại ngay cả khi các nỗ lực ngoại giao có tiến triển.

Sự gián đoạn này nhấn mạnh hệ thống năng lượng toàn cầu mỏng manh như thế nào khi một điểm nghẽn duy nhất bị tổn hại. Eo biển Hormuz chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu và lưu lượng giao thông đã giảm ước tính 95% trong cuộc xung đột gần đây. Kết quả là một thị trường bị kẹt giữa sự lạc quan thận trọng và một cuộc khủng hoảng hậu cần, nơi phí bảo hiểm rủi ro cho việc giao hàng vật chất tiếp tục tăng cao.

### Hơn 1.800 tàu thuyền trong tình trạng tắc nghẽn khu vực

Tình hình ở Vịnh Ba Tư đã biến thành một cơn ác mộng hậu cần thực sự, làm tê liệt một động mạch quan trọng của thương mại toàn cầu. Hơn 800 tàu hàng và tàu chở dầu hiện đang bị kẹt bên trong Vịnh, cùng với 1.000 tàu khác đang chờ ở hai bên eo biển. Trong điều kiện bình thường, có khoảng 150 tàu đi qua mỗi ngày; việc giải tỏa tình trạng tồn đọng hiện tại có thể mất nhiều tuần, nếu không muốn nói là lâu hơn.

"Tôi không nghĩ chúng ta sẽ sớm quay trở lại mức trước chiến tranh," Carsten Ladekjær, CEO tại Glander International Bunkering nói. "Cơ sở hạ tầng bị hư hại, sản xuất bị gián đoạn và những nút thắt cổ chai đang tiếp diễn."

Cộng thêm sự chậm trễ trong vận chuyển, cơ sở hạ tầng năng lượng trên toàn khu vực đã chịu thiệt hại đáng kể. QatarEnergy đã tuyên bố bất khả kháng đối với một số hợp đồng khí thiên nhiên hóa lỏng, và Saudi Aramco đã đình chỉ hoạt động tại nhà máy lọc dầu Ras Tanura sau một vụ hỏa hoạn. Những gián đoạn trên đất liền này hạn chế khả năng của các nhà sản xuất trong việc định tuyến lại nguồn cung, nghĩa là cả các tuyến xuất khẩu chính và thay thế đều đang chịu áp lực.

### Dầu thô vật chất đạt mức phí chênh lệch kỷ lục

Cuộc đua giành giật các thùng dầu giao ngay đã khiến giá của các lô hàng vật chất tăng vọt. Các loại dầu thô Biển Bắc đã tăng lên mức phí chênh lệch kỷ lục khi các nhà lọc dầu châu Âu và châu Á cạnh tranh để giành nguồn cung ngoài Trung Đông. Khoảng cách ngày càng nới rộng giữa giá giao ngay và hợp đồng tương lai là một tín hiệu điển hình của sự thiếu hụt cấp bách trong ngắn hạn.

Các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu đã bắt đầu hành động. Nhật Bản, quốc gia lấy 93% năng lượng từ khu vực này, đang chuẩn bị giải phóng dầu từ các kho dự trữ chiến lược để giảm bớt cú sốc. Động thái này là một phần trong nỗ lực phối hợp giữa các nền kinh tế lớn nhằm ổn định thị trường, nhưng những biện pháp như vậy chỉ giúp kéo dài thời gian.

Ngay cả những thông báo về việc tăng nguồn cung trong tương lai, chẳng hạn như dự báo của Nga về việc nâng sản lượng năm 2026 lên 515 triệu tấn, cũng không giúp ích được gì nhiều để giải quyết vấn đề trước mắt. Vấn đề cốt lõi không phải là thiếu dầu, mà là không thể vận chuyển dầu đến nơi cần thiết. Đối với các nhà đầu tư, bài học đang được học lại trong thời gian thực là trong một thị trường thắt chặt, ma sát hậu cần chính là nơi sự biến động trú ngụ.

Bài viết này chỉ dành cho mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.