Vua Charles III chuẩn bị có chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên tới Hoa Kỳ, một chuyến đi nhằm kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Mỹ khỏi Vương quốc Anh, nhưng diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa các nhà lãnh đạo chính trị hai nước đang căng thẳng trầm trọng.
Chuyến thăm kéo dài bốn ngày của quốc vương Anh diễn ra khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Anh Keir Starmer đang có những bất đồng công khai. Tổng thống Trump đã bày tỏ sự thất vọng với cái mà ông coi là sự thiếu ủng hộ của Anh đối với chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn đầu chống lại Iran. Căng thẳng càng thêm nổi bật khi gần đây Trump bác bỏ Starmer và gọi ông là “không phải Winston Churchill”, một ám chỉ sắc bén đến vị thủ tướng đã phổ biến thuật ngữ “mối quan hệ đặc biệt”.
“Đối với chúng tôi, mục đích thực sự của chuyến thăm là khả năng công nhận và tôn vinh rằng mối quan hệ đối tác của chúng tôi vượt xa chính phủ đương nhiệm,” Đại sứ Anh tại Hoa Kỳ, Ngài Christian Turner, nói với các phóng viên. “Chuyến thăm cấp nhà nước này không phải về quá khứ, mà là về việc đổi mới và vực dậy tình hữu nghị độc nhất vô nhị này.”
Chuyến thăm diễn ra dưới sự hiện diện an ninh dày đặc, được tăng cường sau một vụ xả súng gần đây tại một bữa tiệc tối ở Washington có sự tham dự của Tổng thống Trump. Trong khi Cung điện Buckingham xác nhận chuyến thăm vẫn sẽ tiến hành, sự việc này đã làm tăng thêm bầu không khí ngoại giao phức tạp vốn đã được định hình bởi những bất đồng địa chính trị.
Những rạn nứt trong “Mối quan hệ đặc biệt”
Sự ma sát không chỉ dừng lại ở xung đột Iran. Tổng thống Trump đã chỉ trích các đồng minh NATO, cáo buộc một số nước không thực hiện cam kết đối với các sáng kiến an ninh do Mỹ dẫn đầu. Thêm vào đó, một bản ghi nhớ rò rỉ của Lầu Năm Góc đã ám chỉ đến một cuộc đánh giá tiềm năng về việc Mỹ công nhận chủ quyền của Anh đối với Quần đảo Falkland (Islas Malvinas), một vấn đề lịch sử nhạy cảm đối với Anh sau cuộc chiến năm 1982 với Argentina.
Sự suy giảm nhận thức về tầm ảnh hưởng quân sự và kinh tế của Anh càng làm phức tạp thêm vị thế của nước này. Tỷ trọng của Anh trong sản lượng kinh tế toàn cầu đã giảm từ 5% cách đây 50 năm xuống còn 3% như hiện nay, với sản lượng bình quân đầu người hiện thấp hơn cả tiểu bang nghèo nhất của Mỹ. Hạm đội của Hải quân Hoàng gia đã giảm từ hơn 100 tàu chiến vào năm 1976 xuống chỉ còn 25 tàu ngày nay, một sự cắt giảm mà Tổng thống Trump đã nhấn mạnh khi gần đây gọi các con tàu này là “tàu đồ chơi”.
Một đối trọng từ Hoàng gia?
Bất chấp những bất hòa chính trị, Tổng thống Trump vẫn luôn duy trì mối quan hệ cá nhân nồng ấm với Vua Charles, người mà ông gọi là “bạn” và là một “người tuyệt vời”. Động lực cá nhân này được một số người trong chính phủ Anh coi là cầu nối tiềm năng để hàn gắn các mối quan hệ chính trị đang rạn nứt. Chuyến thăm, được khởi xướng từ lời mời của chính phủ Thủ tướng Starmer, là một nỗ lực chiến lược nhằm tận dụng quyền lực mềm ngoại giao của chế độ quân chủ.
Chính Tổng thống Trump cũng gợi ý rằng chuyến thăm của Nhà vua có thể giúp xoa dịu các mối quan hệ, nói với BBC rằng nó “hoàn toàn” có tiềm năng củng cố quan hệ đối tác. Theo người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly, Tổng thống Mỹ dành cho quốc vương “sự tôn trọng lớn lao”. Chuyến thăm này sẽ thử thách liệu sự thân thiết cá nhân giữa một vị tổng thống dân túy và một vị vua kế vị có thể lấn át những chia rẽ chính trị sâu sắc hiện đang thử thách một trong những liên minh bền vững nhất thế giới hay không.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.