Đề xuất phí thông hành 1 USD mỗi thùng dầu của Iran tại eo biển Hormuz đe dọa gây ra cú sốc dầu mỏ mới

Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz đối với các tàu chở dầu vào ngày 8 tháng 4 sau một cuộc tấn công của Israel vào Lebanon, với các báo cáo cho thấy quốc gia này sẽ thu 1 USD mỗi thùng dầu bằng Bitcoin để cho phép đi qua, đe dọa gửi một cú sốc mới vào thị trường năng lượng.

"Chúng tôi không có thông tin về cách đi qua eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn... chúng tôi vẫn chưa được chính phủ Iran liên hệ," một giám đốc điều hành vận tải có các con tàu đang chờ ở Vịnh Ba Tư nói với truyền thông Hoa Kỳ, làm nổi bật sự bất ổn mà ngành công nghiệp này đang phải đối mặt.

Việc phong tỏa ngay lập tức làm ngưng trệ giao thông sau khi hai tàu chở dầu được cho là đã đi qua trước đó. Gã khổng lồ vận tải Maersk xác nhận sẽ không tiếp tục các chuyến hành trình, trong khi Hyundai Motor đang chuyển hướng các con tàu qua Mũi Hảo Vọng, làm tăng đáng kể thời gian và chi phí cho chuỗi cung ứng của mình. Khối lượng vận chuyển đã giảm 90% so với mức bình thường, với chỉ 72 con tàu đi qua trong tuần kết thúc vào ngày 5 tháng 4, theo Lloyd's List.

Động thái này đã biến điểm nghẽn chịu trách nhiệm cho khoảng 20% lượng tiêu thụ dầu toàn cầu thành vũ khí. Việc đóng cửa kéo dài hoặc thu phí trên mỗi thùng dầu có thể thêm một mức phí rủi ro đáng kể vào giá dầu thô Brent, thúc đẩy thêm lạm phát toàn cầu và làm phức tạp các quyết định của các ngân hàng trung ương. 48 giờ tới là cực kỳ quan trọng để xem liệu áp lực ngoại giao có thể mở lại eo biển hay các hãng vận tải sẽ bắt đầu trả phí.

## Thu phí Bitcoin để né tránh các lệnh trừng phạt

Theo Hamid Hosseini, người phát ngôn của một hiệp hội các nhà xuất khẩu dầu Iran, hệ thống phí thông hành được đề xuất nhằm lách các lệnh trừng phạt tài chính quốc tế. Hosseini cho biết các con tàu sẽ cần khai báo hàng hóa của họ qua email, sau đó Iran sẽ tính phí. Việc thanh toán sẽ được yêu cầu bằng Bitcoin trong vòng vài giây sau khi đánh giá. Phí được ấn định ở mức 1 USD cho mỗi thùng dầu thô, trong khi các tàu rỗng có thể đi qua miễn phí.

Việc sử dụng tiền điện tử cho các loại phí cấp quốc gia đưa ra một khía cạnh mới cho các căng thẳng địa chính trị, có khả năng tạo ra một bản thiết kế cho các quốc gia bị trừng phạt để bỏ qua hệ thống ngân hàng toàn cầu. Nhà Trắng đã tuyên bố rằng Tổng thống Trump phản đối loại phí này, mặc dù ông cũng đưa ra ý tưởng về một "liên doanh" với Iran để vận hành eo biển, làm tăng thêm sự bối rối cho lập trường của Hoa Kỳ.

## Các hãng vận tải chuyển hướng khi chuỗi cung ứng đứt gãy

Phản ứng ngay lập tức từ ngành vận tải biển là cực kỳ thận trọng. Maersk, công ty đã đình chỉ dịch vụ vào tháng trước, cho biết lệnh ngừng bắn gần đây "vẫn chưa mang lại một sự đảm bảo an ninh hàng hải hoàn toàn."

Tác động đã được cảm nhận rõ hơn ở các mắt xích tiếp theo của chuỗi cung ứng. CEO của Hyundai Motor, José Muñoz, xác nhận công ty hiện đang định tuyến các con tàu đi vòng quanh châu Phi, một động thái gây ra sự chậm trễ đáng kể. "Chúng tôi cố gắng cân bằng cung và cầu, đưa ra quyết định và tối đa hóa khả năng sản xuất để không dừng sản xuất," Muñoz nói trong một cuộc phỏng vấn. "Nhưng điều đó rất, rất khó khăn. Chưa bao giờ khó khăn đến thế này." Ông nói thêm rằng tần suất các cuộc họp quyết định chuỗi cung ứng đã tăng tốc từ mỗi năm một lần lên gần như hàng tuần, đồng thời tuyên bố: "Toàn cầu hóa đã kết thúc. Nó hoàn toàn kết thúc rồi."

Các nhà phân tích kỳ vọng sự gián đoạn sẽ giữ giao thông ở mức nhỏ giọt. Matt Smith, một nhà phân tích tại Kpler, dự báo rằng sẽ chỉ có 10 đến 15 con tàu đi qua eo biển mỗi ngày trong thời gian tới, do Iran tiếp tục kiểm tra tất cả các tàu. Điều này phù hợp với lưu lượng giao thông gần đây nhưng vẫn chỉ là một phần nhỏ so với hơn 100 con tàu đi qua vào một ngày bình thường.

Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.