Tuyên bố của Tổng thống Iran Pezeshkian rằng 14 triệu công dân đã đăng ký để “bảo vệ Iran” đã gây ra một cú sốc cho thị trường toàn cầu, làm nổi bật rủi ro địa chính trị mới tại Trung Đông.
Quay lại
Tuyên bố của Tổng thống Iran Pezeshkian rằng 14 triệu công dân đã đăng ký để “bảo vệ Iran” đã gây ra một cú sốc cho thị trường toàn cầu, làm nổi bật rủi ro địa chính trị mới tại Trung Đông.

Tuyên bố của Tổng thống Iran Pezeshkian rằng hơn 14 triệu người Iran đã tình nguyện bảo vệ đất nước đang làm dấy lên lo ngại về một cuộc xung đột rộng lớn hơn ở Trung Đông, đẩy giá dầu thô tăng mạnh và khiến các nhà đầu tư tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn. Thông báo này, được đưa ra qua mạng xã hội vào ngày 7 tháng 4, bao gồm cả chính tổng thống trong số những người tình nguyện, đại diện cho một sự leo thang đáng kể về mặt ngôn từ trong căng thẳng địa chính trị của khu vực.
Michael Stephens, một nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại, cho biết: "Đây là một tín hiệu phủ đầu về sự đoàn kết dân tộc và là lời cảnh báo chống lại bất kỳ hành động quân sự nước ngoài nào. Đối với thị trường, nó trực tiếp chuyển hóa thành phí rủi ro cao hơn đối với dầu mỏ và một cuộc tháo chạy chung khỏi các tài sản có liên quan đến khu vực."
Phản ứng của thị trường là ngay lập tức. Dầu thô Brent, chuẩn dầu toàn cầu, đã tăng hơn 3% để giao dịch trên mức 92 USD/thùng, mức cao nhất trong sáu tháng qua. Vàng, một tài sản trú ẩn an toàn truyền thống, đã tăng 1,5% lên mức 2.380 USD/ounce, trong khi hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ cho thấy dấu hiệu mở cửa thấp hơn khi các nhà đầu tư tháo chạy khỏi rủi ro. Chỉ số Đô la Mỹ (DXY) cũng mạnh lên khi dòng vốn tìm kiếm sự an toàn.
Cốt lõi của sự lo ngại trên thị trường nằm ở khả năng xảy ra một cuộc đối đầu quân sự làm gián đoạn dòng chảy dầu qua Eo biển Hormuz, một điểm nghẽn hàng hải quan trọng. Bất kỳ sự leo thang nào đe dọa eo biển này đều có thể loại bỏ một lượng đáng kể dầu thô khỏi thị trường toàn cầu, có khả năng đẩy giá lên cao trên 100 USD/thùng và gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu.
Thông báo này đóng vai trò là chất xúc tác cho các tài sản nhạy cảm với bất ổn địa chính trị. Dầu thô West Texas Intermediate (WTI) cũng chứng kiến lực mua mạnh, tăng 3,2% để chốt mức gần 88 USD/thùng. Động thái này phản ánh lo ngại rằng bất kỳ cuộc xung đột nào liên quan đến Iran cũng có thể đe dọa trực tiếp đến hạ tầng sản xuất và xuất khẩu dầu trên khắp Vịnh Ba Tư.
Lần cuối cùng căng thẳng khu vực dẫn đến một đợt tăng vọt tương đương là vào năm 2019, sau các cuộc tấn công vào các cơ sở dầu mỏ của Ả Rập Xê Út, khiến dầu Brent tăng gần 15% chỉ trong một ngày. Mặc dù tình hình hiện tại mang tính ngôn từ hơn là thực thể, quy mô của việc đăng ký tình nguyện đã khiến thị trường ở trong tình trạng báo động cao đối với bất kỳ diễn biến nào tiếp theo.
Tại sao điều này quan trọng: Eo biển Hormuz, một đường thủy hẹp giữa Iran và Oman, là điểm nghẽn dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Khoảng 21 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương khoảng 21% lượng tiêu thụ dầu lỏng toàn cầu, đi qua eo biển này. Có rất ít tuyến đường thay thế để xuất khẩu dầu thô từ khu vực này, nghĩa là bất kỳ sự đóng cửa nào, dù ngắn ngủi, cũng sẽ có tác động cực lớn đến nguồn cung và giá năng lượng toàn cầu.
Sự dễ bị tổn thương này mang lại cho Iran đòn bẩy đáng kể và khiến bất kỳ dấu hiệu xung đột sắp tới nào cũng trở thành mối lo ngại lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. Khả năng gián đoạn nguồn cung không chỉ ảnh hưởng đến giá năng lượng mà còn có tác động dây chuyền đến lạm phát, tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận của các doanh nghiệp trên toàn thế giới.
Thị trường giờ đây sẽ theo dõi chặt chẽ bất kỳ ngôn từ trả đũa hoặc động thái quân sự nào từ Mỹ và các đồng minh trong khu vực. Các biến số chính bao gồm các chuyển động của hải quân ở Vịnh Ba Tư, những thay đổi trong hoạt động làm giàu hạt nhân của Iran và tông giọng ngoại giao từ Washington và các thủ đô châu Âu. 48 giờ tới là thời điểm quan trọng để xác định liệu đây là một sự kiện phát tín hiệu có kiểm soát hay là tiền đề cho một cuộc đối đầu nghiêm trọng hơn.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.