Iran loại trừ đàm phán giữa bối cảnh phong tỏa đường biển, gia tăng rủi ro giá dầu

Vào thứ Ba, Iran đã tuyên bố sẽ không cử phái đoàn đàm phán chừng nào lệnh phong tỏa đường biển còn có hiệu lực, một động thái leo thang rủi ro địa chính trị ở Trung Đông và đe dọa đẩy giá dầu toàn cầu lên cao. Tuyên bố này, được hãng thông tấn nhà nước Tasnim đưa tin, đã đưa Eo biển Hormuz quan trọng — nơi vận chuyển hơn 20% lượng tiêu thụ dầu toàn cầu — trực tiếp vào tâm điểm của các biến động địa chính trị.

Karim Sadjadpour, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Hòa bình Quốc tế Carnegie, cho biết: "Đây là một lằn ranh đỏ rõ ràng từ Tehran, liên kết trực tiếp sự tham gia ngoại giao với việc xuống thang quân sự. Đối với thị trường dầu mỏ, nó chuyển hóa một sự bế tắc chính trị thành một mức phí rủi ro cung ứng hữu hình, có khả năng cộng thêm 5-10 USD vào giá dầu thô Brent trong ngắn hạn."

Tuyên bố này ngay lập tức tác động đến thị trường. Giá dầu thô Brent kỳ hạn, chuẩn quốc tế, đã tăng hơn 2% để giao dịch trên mức 85 USD/thùng. Chi phí bảo hiểm cho các tàu đi qua Eo biển Hormuz, được gọi là phí rủi ro chiến tranh, đã tăng gấp bốn lần trong tháng qua, theo dữ liệu từ công ty môi giới bảo hiểm hàng hải Marsh. Trong một đợt tháo chạy tìm nơi trú ẩn an toàn, giá vàng cũng tăng 1,5%, trong khi chỉ số đồng đô la Mỹ (DXY) mạnh lên so với rổ tiền tệ.

Vấn đề cốt lõi là khả năng đóng cửa toàn bộ hoặc một phần Eo biển Hormuz. Sự gián đoạn sẽ tạo ra tình trạng thiếu hụt ngay lập tức và nghiêm trọng trên thị trường dầu mỏ toàn cầu, có khả năng kích hoạt một đợt giải phóng phối hợp từ các kho dự trữ dầu chiến lược ở Mỹ và các quốc gia thành viên IEA khác. Lần cuối cùng eo biển này bị đe dọa nghiêm trọng, trong "Cuộc chiến tàu dầu" những năm 1980, giá dầu đã tăng hơn gấp đôi, làm nổi bật rủi ro kinh tế nghiêm trọng của cuộc đối đầu hiện tại. Bước đi tiếp theo hiện thuộc về các cường quốc quốc tế đang thực thi lệnh phong tỏa.

Căng thẳng đe dọa nền kinh tế toàn cầu mong manh

Cuộc đối đầu diễn ra vào thời điểm bấp bênh đối với nền kinh tế toàn cầu, vốn đang phải vật lộn với lạm phát dai dẳng. Việc giá dầu tăng cao kéo dài sẽ đóng vai trò như một loại thuế đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp, có khả năng đẩy các nền kinh tế dễ bị tổn thương vào suy thoái. Các lĩnh vực vận tải và sản xuất sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi chi phí nhiên liệu tăng cao, có khả năng dẫn đến việc bán tháo các chỉ số chứng khoán tương ứng.

Sự kiện này cũng đặt các quốc gia nhập khẩu dầu lớn, đặc biệt là ở châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, vào tình thế khó khăn. Các quốc gia này phụ thuộc rất lớn vào dòng dầu thô chảy qua Eo biển Hormuz và sẽ phải đối mặt với những cơn gió ngược kinh tế ngay lập tức từ sự gián đoạn nguồn cung. Tình hình nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của khu vực và tác động quá mức của nó đối với sự ổn định kinh tế toàn cầu.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.